Enpresaren kontzeptua, funtzioak eta sozietate motak

Laburpena

Dokumentuak enpresaren definizioa, enpresaburuaren betebeharrak eta enpresaren funtzio nagusiak azaltzen ditu. Gainera, nortasunaren arabera enpresa motak sailkatzen ditu, pertsona fisikoetatik sozietate pertsonalistetara, kapitalistetara eta mutualistetara, eta ekonomia-sistemak eta lehiakidetza-egiturak laburki aztertzen ditu.

Funtsezko puntuak

Enpresa etekinak lortzeko helburuarekin ekoizpen-baliabideak (lurra, lana eta kapitala) antolatzen dituen erakundea da.
Enpresaburuaren betebeharrak: ekintza-plana egitea, elementuak antolatzea eta koordinatzea, kudeatzea eta funtzionamendua gainbegiratzea.
Enpresaren funtzio nagusiak: merkaturatzea, ekoizpena, finantzaketa eta giza baliabideak.
Sozietate kolektiboak gutxienez 2 bazkide behar ditu eta zorrei modu solidarioan erantzuten die.
Erantzukizun mugatuko sozietateak gutxienez bazkide 1 behar du eta kapitala partizipazioetan banatuta dago.
Sozietate anonimoen kapitala akzioetan zatituta dago eta organo nagusiak akziodunen batzar orokorra, administrazio-kontseilua eta auditoreak dira.
Merkatu libreko sistemaren arabera, ekoizpen-baliabideak pribatuak dira eta enpresek prezioa askatasunez ezartzen dute.
Lehiakidetza mota nagusiak: konpetentzia perfektua, konpetentzia inperfektua, monopolioa eta oligopolioa.

Frogatu zeure burua

1. Enpresa

Enpresa etekinak lortzeko helburuarekin, ekoizpen-baliabideak (lurra, lana eta kapitala) antolatzen dituen eta ondasun edo zerbitzuak ekoizten dituen erakundea da.

2. Enpresaburua

Enpresaburuaren betebeharrak honako hauek dira: ekintza-plana egitea, elementuak antolatzea eta koordinatzea, kudeatzea eta funtzionamendua gainbegiratzea.

3. Enpresaren funtzioak

Merkaturatze-alorra: Ondasun edo zerbitzuak erosleengana iristeko burutu beharreko ekintzak biltzen ditu.
Ekoizpen-alorra: Lehengai zein ekoizpen-fase ezberdinetan dauden ondasunen biltegien kudeaketaz eta ekoizpen-prozesuaz arduratzen da.
Finantzaketa-alorra: Baliabideak eskuratzeko ekintzak bilduko ditu.
Giza baliabideen alorra: Langileen hautaketa eta prestaketa, eta enpresaren antolaketa ezberdinak kudeatzen ditu.

4. Enpresa motak nortasunaren arabera

4.1 Pertsona fisikoak

Enpresaren ondasunen eta ondasun pertsonalen artean ez dago bereizketarik.

4.2 Pertsona juridikoak

4.2.1 Sozietate pertsonalistak

Konfiantzan oinarritzen da eta bazkide kopuru txikia izan ohi du.

Sozietate kolektiboa: Bazkide kolektiboek lana eta kapitala jartzen dute, eta enpresaren kudeaketan parte hartzen dute. Gutxienez 2 bazkide behar dira. Zorrei modu solidarioan erantzuten diete eta irabazien araberako zergak ordaintzen dituzte.

4.2.2 Sozietate kapitalistak

Gaur egun gehienak dira. Ez dituzte ondare pertsonalak arriskuan jarriko.

Erantzukizun mugatuko sozietateak: Enpresa txikiak izan ohi dira. Jabeek kontrola galdu nahi ez dutenean, bazkide edo jabe berrien sarrera kontrolatuko dute. Gutxienez bazkide 1 behar da eta kapitala partizipazioetan dago banatua.
Sozietate anonimoak: Kapitala akzioetan zatituta dago. Jabez aldatzea erraza da; akzioen aldaketak jabetza-aldaketa eragingo du. Organo sozial nagusiak akziodunen batzar orokorra, administrazio-kontseilua eta kontuen auditoreak dira.

4.2.3 Sozietate mutualistak

Langileek bazkide moduan parte hartu dezakete. Laguntza eta babes bereziak dituzte.

Kooperatiba-sozietateak: Jabeak langileak dira.
Lan-sozietateak: Enpresa gaizki doanean langileek hartzen dute agintea.

5.1 Ekonomia-sistemak

Merkatu libreko sistema: Enpresa bakoitzak bere helburuak libreki finkatzen ditu. Ekoizpen-baliabideak pribatuak dira eta nahi duten prezioa ezartzen dute.
Planifikazio zentraleko sistema: Estatuaren menpe daude.

5.2 Lehiakidetza

Konpetentzia perfektua: Prezioak berdinak dira.
Konpetentzia inperfektua: Prezio desberdinak daude.
Monopolioa: Saltzaile bakarra dago.
Oligopolioa: Ekoizle kopuru txiki batek merkatua kontrolatuko du.

Ohiko galderak

Zer da enpresa?

Enpresa etekinak lortzeko helburuarekin ekoizpen-baliabideak antolatzen dituen eta ondasun edo zerbitzuak ekoizten dituen erakundea da.

Zein dira enpresaren funtzio nagusiak?

Merkaturatze-alorra, ekoizpen-alorra, finantzaketa-alorra eta giza baliabideen alorra dira. Bakoitzak enpresaren jarduera ezberdin bat kudeatzen du.

Zein da sozietate kolektiboaren ezaugarri nagusia?

Bazkide kolektiboek lana eta kapitala jartzen dituzte eta enpresaren kudeaketan parte hartzen dute. Gutxienez 2 bazkide behar dira eta zorrei modu solidarioan erantzuten diete.