Kanpo Merkataritza: Hesiak, Laguntzak eta Ordainketa-balantza
Inportazioei ezarritako mugak
Kuotak
Gobernuek gehienezko kopuru batzuk ezartzen dituzte produktu zehatzetan. Adibidez, Europar Batasunak auto japoniarrei mugak jartzen dizkie bertako autoen industria babesteko.
Arantzelak
Inportatzen diren produktuei ezartzen zaien zerga da. Helburua salmenta-prezioa handitzea da, horrela bertako produktuak babestuz.
Hesi administratiboak
Administrazioek ezartzen dituzten arauak dira, bertako produktuak babesteko. Mota honetako hesi bat kalitateari eta osasunari buruzko arau teknikoek osatzen dute. Adibidez: haragia, tomateak, etab.
Esportazioak bultatzeko neurriak
Gobernuek beren enpresei kanpoko merkatuetara hedatzen laguntzeko hainbat neurri hartzen dituzte:
- Administratiboak: Gobernuek beren enpresei kanpoko merkatuetara hedatzen laguntzen diete.
- Finantzarioak: Interesik gabeko maileguak ematen dituzte.
- Fiskalak: Desgrabazio fiskalak, dirulaguntzak eta zergen itzulketak barne hartzen dituzte. Batzuetan, dumping-aren bidez egiten da (produktuak ekoizpen-kostuaren azpitik saltzea). Gaur egun, beste bi dumping mota ere aipatzen dira: ekologikoa eta soziala.
Ordainketa-balantza
Ordainketa-balantzak ondo islatzen du herrialde batek gainerako herrialdeekin dituen moneta-fluxuen gorabeherak. Bi atal nagusitan banatzen da: kontu korrontearen balantza eta kapital-kontua.
Kontu korrontearen balantza
Herrialde baten ekonomiak bere jarduera arruntean sortzen dituen diru-mugimendu guztiak islatzen ditu: merkataritza, turismoa, errentak, mozkinak, etab. Lau azpiataletan banatzen da:
Merkataritza-balantza
Herrialdeen arteko ondasunen transakzioak neurtzen ditu (esportazioak ken inportazioak).
Zerbitzuen balantza
Herrialdeen artean trukatutako zerbitzuen balioa hartzen du kontuan (atzerritarrek bertan kontratatutako zerbitzuak ken bertakoek atzerrian jasotakoak).
Errenten balantza
Soldatak nahiz mozkinak jasotzen ditu (bertakoek atzerrian jasotako errentak ken atzerritarrek bertan jasotakoak).
Transferentzia-balantza
Ezeren truke egiten diren alde bakarreko ordainketak biltzen ditu. Adibidez: bekak, dohaintzak, dirulaguntzak, etab.
Kapital-kontua
Kapital-eraketarekin edo inbertsioarekin erlazionatutako diru-mugimenduak azaltzen dira. Bi atal ditu:
Kapital-transferentzien kontua
Kontraprestaziorik gabeko kapital-mugimenduak jasotzen dira. Adibidez: FEDER, FEOGA funtsak.
Finantza-kontua
Inbertsioak kontabilizatzen ditu (atzerritarrek hemen egindako inbertsioak ken hemengoek atzerrian egindakoak).