Euskarazko Perpausen Sailkapena eta Analisi Kimikoa

Analisi Kimikoa (mg/l)

Hona hemen azterketa kimikoaren emaitzak, miligramo litroko (mg/l) adieraziak:

• Bikarbonatoa: 14,7
• Kaltzioa: 1,9
• Sodioa: 4,7
• Magnesioa: 2,1
• Fluoruroa: 0,2
• Sulfatoa: 2,9
• Kloruroa: 7,0
• Hondakin lehorra (180ºC-tan): 43

Euskarazko Perpausen Sailkapena

Perpausak aditz kopuruaren eta egituraren arabera sailka daitezke:

Perpaus Bakunak

Aditz bakarra duten perpausak dira.

Perpaus Elkartuak

Aditz bat baino gehiago duten perpausak dira. Bi mota nagusi bereizten dira:

Juntadurazko Perpausak

Maila bereko bi perpaus elkartzen direnean sortzen dira.

Menderakuntzazko Perpausak

Bi perpaus ditu, baina maila ezberdinetakoak dira; bata nagusia da eta bestea menpekoa.

Menderakuntzazko perpaus mota nagusiak:

• Konpletibak (Zer?)

  Galderari erantzuten diote: zer?

  Atzizkiak: -(e)la, -(e)nik, t(z)ea, t(z)eak, t(z)eari, -t(z)eko.

  Adibidea: "Nik badakit bihar etorriko dela."

• Zehar-galderak (Zer?, barnean galdera)

  Galdera bat barnean duten perpausak dira.

  Atzizkiak: -(e)n, -ea...-n, -m ala ez.

  Adibidea: "Carlos etorri (al)da?" (Oharra: Adibide hau galdera zuzena da, zehar-galdera bat "Ez dakit Carlos etorri den" litzateke.)

• Erlatibozkoak (Non?, Nongo?)

  Izen bati buruzko informazio gehigarria ematen dute.

  Atzizkiak: -(e)n, -tako(-dako), -(r)iko.

  Adibidea: "Etxera etorri den saltzailea bizarduna da."

• Denborazkoak (Noiz?)

  Ekintza nagusiaren denbora adierazten dute.

  • Aurrekotasuna: baino lehen(ago), aurretik, ordu(ko)...
  • Gerokotasuna: eta gero, ondoren, ostean, -rakoan/dakoan, -nez gero...
  • Berehalakotasuna: bezain laster, bezain pronto, eta berehala, bezain arin.
  • Aldiberekotasuna: -(e)nean, -(e)n artean, -(e)n bitartean, -(tz)erakoan...
  • Maiztasuna: -(e)nean, -(e)n guztian, -(e)n aldira, -(e)n gehienetan, -(e)n bakoitzean.

• Moduzkoak (Nola?, Zelan?)

  Ekintza nagusia nola gertatzen den adierazten dute.

  Atzizkiak: -(e)n bezala, -(e)n moduan, -(e)n legez, -(e)n antzera, -(e)n gisan, -(e)n arabera, -(e)n heinean, ba...bezala.

  Adibidea: "Etorri garen bezala joango gara."

• Konparaziozkoak (Bi zati elkarrekin konparatu)

  Bi elementu edo ekintza konparatzen dituzte.

  • Berdintasuna:
    • Kualitatea: -(e)n bezala, bezain.
    • Kantitatea: adina, bezainbeste.
  • Desberdintasuna:
    • Kualitatea: baino...-ago.
    • Kantitatea: baino gehiago, baino gutxiago.

• Helburuzkoak (Zertara? eta Zertarako?)

  Ekintza nagusiaren helburua adierazten dute.

  Atzizkiak: -t(z)eko, -(z)ekotan, -t(z)eagatik, -t(z)earren, -t(z)era.

  Adibidea: "Baloia hartzera abiatu naiz."

• Kausazkoak (Zergatik?)

  Ekintza nagusiaren zergatia adierazten dute.

  Atzizkiak: -(e)lako, ...eta, bait-, -(e)la eta, zeren...bait-, t(z)earren, -(e)nez gero, -(e)la kausa, -(e)la medio, t(z)eagatik.

  Adibidea: "Ikasi egin behar dugu, gehiago jakin nahi dugulako/baitugu."

• Baldintzazkoak (Baldin)

  Ekintza nagusia gertatzeko baldintza adierazten dute.

  Atzizkiak: ba-, -(e)z gero, -t(z)ekotan...

  Adibidea: "Galdetu baldin badigu, ez diogu entzun."

• Kontzesiboak

  Ekintza nagusia gertatzeko oztopoa adierazten dute, baina oztopo hori ez da nahikoa ekintza eragozteko.

  Atzizkiak: -(e)n arren, nahiz eta...-(e)n, ba-... ere, arren, -ta(da) ere, -agatik...

  Adibidea: "Nahiz eta berandu joan, atea zabalik egoten da."

• Kontsekutiboak

  Ekintza nagusiaren ondorioa adierazten dute.

  Egitura: hain/hainbeste/hainbat... + non/ezen... bait-/-en.

  Adibidea: "Hain haserre dago, ezen ez digun kasurik egin."