Zer da baldintza hipotetikoa euskaraz?

Testuaren arabera, baldintza hipotetikoak -ko balitz edo -ko balu atzizkiekin adierazten dira. Adibidez: "Zor zidan dirua eman izan ez balit, ez nion gehiago hitzik egingo."

Nola eratzen da helburuzko baldintza?

Testuan -tzekotan atzizkiarekin eratzen da. Adibidez: "Garaiz heltzekotan, segituan irten behar duzue."

Euskarazko esaldi egiturak: baldintza eta kontzesio esaldiak

Laburpena

Dokumentuak euskarazko esaldi adibideak biltzen ditu, batez ere egitura gramatikalak aztertzeko: kontzesiboak eta denborazkoak (-tzen duela), baldintza errealak, hipotetikoak eta helburuzko baldintzak. Adibide bakoitzean egitura bat erakusten da, irakurleak esaldiak modu praktikoan ulertu ditzan. Testua oso nahasia dago, eta zenbait esaldi ez dira gramatikaren ikuspegitik egokiak.

Funtsezko puntuak

Kontzesiboak eta denborazkoak -tzen duela egituraren bidez adierazten dira (adib.: egiten duen eguraldia egiten duela).
Baldintza errealak -tzen badu eta -tzen ez bada egiturekin eraikitzen dira.
Baldintza hipotetikoak -ko balitz eta -ko balu bidez adierazten dira.
Helburuzko baldintzak -tzekotan atzizkiarekin eratzen dira (adib.: ezer esatekotan).
Adibide asko naturaltasunik gabekoak dira, eta ez dute egitura bakarra modu argian erakusten.

Frogatu zeure burua

Sarrera eta Ohar Orokorrak

Ikusi besterik ez dago merkatuan zenbat tresna elektriko eta elektroniko dauden, horiek birziklatzea zein korapilatsua izan daitekeen ulertzeko. Batzuek uste dute telebistak umeak entretenitzeko baino ez duela balio. Zenbat eta gehiago ikasi, orduan eta zalantza gehiago izaten ditugu. Adituek diotenez, helduek ez dute umeak bezain lasai hartzen bizimodua. Ez dago inor bizitza latza ez dela esaten ez duenik. Gutxitan ikusi dut agure hark ibiltzeko modua duen inor. Honezkero guztiek dute horren berri. Askotan nahi gabe min egiten diogu lagun hurkoari. Denboraldi batean lagunek baztertu ninduten irudipenak gaizki pasarazi zidan. Hain antzekoak dira bi egitura hauek, lanak izaten ditut biak bereizteko. Edozein huskeria egiteagatik, albokoarekin hitz egiteagatik, zigortzen gintuzten. Seme-alabek etorkizun oparoa izateak baizik ez ditu kezkatzen. Ikastaro batean baino gehiagotan izena eman omen dezakegu. Hemen tiropean egon ezin ginenez, Bilbora joan ginen kamioian sartuta. Zuzendariak esan duenaren arabera ez dago geratzerik. Bi anaia biki haiek beste inork ez bezala barre eragin ziezaioketen maisuari. Apunteak eta hiztegiak erabil ditzakegu?

Egitura Gramatikal Espezifikoak

Kontzesiboak eta Denborazkoak (-tzen duela)

Egiten duen eguraldia egiten duela, badira egunero kalera irteten direnak.
Esaten duena esaten duela, inoiz ez dut atzera egingo.
Agintzen dutena agintzen dutela, guk geureari eutsiko diogu.

Baldintza Errealak (-tzen badu, -tzen ez bada)

Beste jarrera bat erakusten ez badute, gaizki konponduko gara!
Ondo pasatu nahi izanez gero, gure jaira etorri baino ez duzu.
Munduko pazientzia guztia ez baduzu, ez duzu zer eginik ume hauekin.
Ondo portatu ezean, aitak ez zigun ipuinak kontatzen gauean.
Denda horretan ez bada, ez duzu inon aurkituko.
Jaramonik egin behar ez badidate, isildu egingo naiz.
Hobe dut bakarrik bizi izan, honela segitu behar badugu.
Bilera guztion artean egin behar badugu, gela handia irekiko dugu.
Beharrezkoa da aldaketaren zergatiak ulertzea, erreformak aurrera egingo badu.
Kurtsoa behar bezala gainditu nahi bazenuen, gehixeago saiatzea besterik ez zenuen.
Ez da harrapaketarik egin behar, baleek bizirik iraungo badute.
Itsasontziaren motorrarentzat beharrezkoak dira olioa eta beste gauza asko, ondo ibiliko bada eta lan egingo badu.

Baldintza Hipotetikoak (-ko balitz, -ko balu)

A zer bakea emango lukeen betiko isilduko balitz!
Hobe zenuke trikimailu guztiak ikasiko bazenitu, edonork engaina ez zaitzan.
Zor zidan dirua eman izan ez balit, ez nion gehiago hitzik egingo.
Momentu horretan harrapatu izan balituzke, zigor handiagoa ezarriko zieten.
Inoren laguntza behar izan balute, eskatuko zuketen.

Helburuzko Baldintzak (-tzekotan)

Ezer esatekotan, egia esango dut.
Gezurra esatekotan, ez dut ezer esango.
Lanik ez egitekotan, gera zaitez etxean.
Garaiz heltzekotan, segituan irten behar duzue.
Egoera hau aldatzekotan, beste agintari batzuk beharko genituzke.