Espainiako Ekonomiaren Garapena eta Teknokrazia (1956-1973)

Ekonomiaren garapen aldia

1956. urtean, arazo ekonomiko eta finantzario ugari zeuden. Autarkiak zuen eraginkortasun eza agerian geratu zen, eta liberalizazioaren beharra zegoen.

a. Egonkortze eta garapen planak

Opus Deiko teknokratek neurri berriak sortu zituzten. 1957-1959 urteen artean Egonkortze Plana osatu zuten, ekonomia bultzatu eta berritzeko:

• Pezeta debaluatu zuten: defizita murrizteko eta esportazioei mesede egiteko.
• Soldatak izoztu eta gastu publikoa gutxitu zuten.
• Kanpo inbertsioetara ireki ziren eta merkataritza liberalizatu zuten.
• Zerga-sistema aldatu zuten, irabazi publikoak areagotzeko.

Egonkortze Plana ez zen alde txarrik gabekoa izan:

• Ekonomiak gutxi gorabeherako garapen orekatua lortu zuen.
• Kontsumoak eta erosteko ahalmenak behera egin zuten, enpresa publiko batzuek porrot egin zuten eta langabezia ugaritu zen.

Teknokratek beste Garapen Plan batzuk bultzatu zituzten:

• 1964 eta 1973 artean, launa urteko epeetan martxan jarri ziren.
• Gune industrializatuetan ezarri ziren gehienbat (Madril, Katalunia eta Euskal Herria). Honek gizarte- eta ekonomia-desoreka handiak sortu zituen.

b. Garapen ekonomikoaren kausak

• Atzerritarren inbertsioak: teknologia berria ekarri zuten.
• Nazioarteko egoera: Bigarren Mundu Gerra bukatuta, berpizteko egoera egokia zen.
• Turismoaren gorakada: diru-sarrera iturri garrantzitsua bihurtu zen.
• Emigrazioa: langabezia arindu eta dibisak ekarri zituen.

c. Politika

Politikoki askatasun gabezia, kontinuismoa eta immobilismoa ziren nagusi.

Barne politika

Erregimenaren aldeko lau taldeek boterea modu orekatuan zuten. Teknokrateen sektorea egonkortu zen eta irekitze-zantzu batzuk erakutsi zituzten:

• 1966: Prentsa Legea (askatasun gehiago eman zuena).
• Kontserbadoreak lasaitzeko, konstituzioaren moduko legeak onartu ziren:
  • 1958: Mugimendu Nazionalaren Printzipioei buruzko Legea (erregimenaren oinarrizko balioak).
  • 1967: Estatuaren Lege Organikoa (izaera instituzionalista eta kontinuistakoa).
• 1968: Matesa kasua. Korrupzio kasu entzutetsua izan zen; enpresa pribatu batek, gezurrezko negozio bat asmatuta, kredituen bidez diru publikoa lortu zuen eta kargu publikoek dirua irabazi zuten.
• 1969: Joan Karlos Borboikoa Francoren ondorengo izendatu zuten, eta Carrero Blanco, lehendakariorde.

Kanpo politika

• Ekuatore Ginea deskolonizatu zen.
• Gibraltarren itzulera etengabe aldarrikatu zuten.
• Hego Amerika eta herrialde arabiarrekin harremanak finkatu zituzten.
• AEBrekin lankidetza eta babes militarra lortu nahi izan zuten.