Zergatik baztertuak izan ziren agoteak?

Ez dago arrazoi argirik. Dokumentuak hiru teoria aipatzen ditu: praktika erlijioso paganoak egiteko susmoa, herentziaz zetorkien odol txarra eta lepra antzeko gaixotasunak edukitzea.

Zein lanbide izan zituzten agoteek?

Hasiera batean borreroak eta zurginak izan zitezkeen, eta gero musikari, igeltsero eta artisau lanak ere egin zituzten.

Laburpena

Dokumentuak agoteen historia laburtzen du: Nafarroako Baztan eta Erronkaribar ibarretan eta Iparraldean bizi izan ziren talde baztertua, haien jatorriari buruzko teoriak, lanbideak eta auzo-eskubideen aldeko borroka. Bazterketa legez eta ohituraz nola indartzen zen eta XIX. mendearen ondoren nola murriztu zen ere azaltzen du.

Funtsezko puntuak

Agoteak Baztan eta Erronkaribar ibarretan, Iparraldean eta Aragoiko herri batzuetan bizi ziren.
Jatorriari buruzko hiru teoria nagusi daude: zelta paganoen ondorengoak, jatorri gotikoa eta Frantziako kriminalak.
Lepra gaixotasuna izatearen teoria baztertzeko akusazio nagusia izan zen.
Lanbide tradizionalak borreroak, zurginak, musikariak eta igeltseroak izan ziren.
Legeak eta ohiturak bazterketa indartzen zuten: euskaldunekin ezkontza debekua, herri-dantzetan partehartze debekua.
Erregimen Zaharraren amaieran lur komunalak pribatizatu zirenean, bazterketaren zentzua desagertu zen.

Frogatu zeure burua

Agoteak: Baztertuen Historia eta Jatorri Teoriak

Zergatik Baztertuak? Arrazoi Teoriak

Ez dago agoteak zergatik baztertuak izan zirenaren arrazoi onik; misterio bat da, baina teoria asko daude:

Praktika erlijioso paganoak egiten zituztela uste zuten.
Jatorriz bekatua zutela, herentziaz zetorkien odol txarra eta gaiztoa.
Leprari lotutako gaixotasunak edukitzea.

Non Bizi Ziren Agoteak?

Agoteak Nafarroako Baztan eta Erronkaribar ibarretako eremu urrunetan, Iparraldean eta Aragoiko zenbait herritan bizi ziren.

Agoteen Jatorriari Buruzko Hiru Teoria

Agoteen jatorriari buruzko hiru teoria nagusi daude:

Zelta paganoen ondorengoak zirela.
Beste batzuek jatorri gotikoa zutela uste zuten, haien armada bateko exiliatuak zirela, eta horrek biztanleriaren onartze txarra azaltzen du.
Frantziako kriminalak ere izan zirela uste zen, justiziatik alde egiteko. Horrek lepra gaixotasuna edukitzearen teoria indartzen du, hori baitzen biztanleriak baztertzeko egiten zuen akusazioa.

Lanbideak eta Jarduerak

Hasiera batean, borreroak eta zurginak izan zitezkeen, egurra gaixotasun eroale txarra baitzen. Ostean, musikari lanak ere bete zituzten, eta igeltsero eta artisauak ere izan ziren.

Egoera Baztertuari Aurre Egiteko Borroka

Agoteek urteak eta mendeak pasa zituzten auzo-eskubideak lortzearren, alde batetik bestera mugituz eta beraien benetako jatorria ezkutatuz. Agoteek auzo-eskubideak eta kaparetasuna lortzeko ahaleginean ez zuten mende luzeetan etsi. Aldiz, baztandarrek eta erronkariarrek sutsu borrokatu zuten agoteei eskubide hauek ukatzearren.

Deskribapen Fisikoa

Orokorrean, agoteak ilehori eta azal zurikoak zirela deskribatzen zen.

Nola Baztertzen Ziren Agoteak?

Agoteek ukitzen zuten dena pozoitzen zela uste zenez, ezin zuten ez abeltzaintzan ez uztan lan egin. Bazterketa hori legeak ere indartzen zuen:

Kalean oinutsik ikusten bazuten agoteren bat, oina erre egin behar zitzaion.
Ezin zuten herri-dantzetan parte hartu.
Euskaldunekin ezkontzea guztiz debekatua egon zen hainbat urtetan.

Integrazioa eta Bazterketaren Amaiera

Erregimen Zaharreko ekonomia desagertu zen heinean, lur komunalak saldu egin ziren, pribatizatu. Auzo-eskubideak desagertu ahala, marjinazio horren zentzua bertan behera geratu zen, agoteen integrazioa erraztuz.

Agoteak Gaur Egun

Gaur egun agoteak, edo agoteen ondorengoak, pertsona normalak dira, gure artean bizi direnak, baina askok oraindik ere haien jatorria ezkutatzen dute.

Agoteak: Euskal Herriko bazterketaren historia eta jatorri teoriak