Ekonomiaren Bigarren eta Hirugarren Sektoreak

Bigarren sektorea

Lehen sektorean lortutako natura-baliabideak eraldatzen dira.

Industria

Lehengaiak produktu bihurtzeko jardueren multzoa da (landua, erdilandua).

Industria ekonomiaren oinarrietako bat da, eta garapen-mailaren adierazlea da.

Energia-ekoizpena

Natura-baliabideak dira, eta behin eraldatuta mugimendua, indarra, argia edo beroa ekoizteko erabil daitezke industrian, garraioan, etxeetan eta beste hainbat jardueratan kontsumitzeko. Ekonomiaren funtsezko sektorea da.

Eraikuntza

Etxegintza, industria-nabeen eta bestelakoen eraikuntza eta ingeniaritzari lotutako herri-lanak. Ekonomiaren motorretako bat da, enplegua sortzeaz gain, industria osagarriak sustatzen dituelako. Lurzoruaren prezioarekin espekulatu egiten da.

Industria motak

Industria astuna

Beste industria batzuetarako lehengaiak ekoizten dira:

• Oinarrizko industriak (metalurgikoa, erauzketa, oinarrizko kimikoa)
• Ekipamendu-ondasunen industria (eraikuntza, eraldaketa)

Industria arina

Zuzenean kontsumitzen diren produktuak egiten ditu:

• Elikagai-industria
• Ehungintza
• Kimiko arina
• Altzarigintza
• Elektromekanikoa

Puntako industriak

Teknologia aurreratua erabiltzen dute, baliabide asko bideratzen dituzte ikerkuntzara, langile kualifikatuak dituzte, eta estatuaren laguntza jasotzen dute (teknologia-parkeetan).

Industriaren gaur egungo joerak

Puntako teknologiaren garapena

Puntako industriak (informatika, telekomunikazioak, mikroelektronika, bioteknologia...) herrialde garatuen bereizgarriak dira.

Industrien kontzentrazioa

Industria-enpresek elkartzeko joera dute lehiakorragoak izateko.

Prozesuen deskokatzea

Ikerkuntza eta diseinua herrialde garatuetan egiten dira, eta fabrikazioa hirugarren munduko herrialdeetan.

Hirugarren sektorea

Bizitza gizartean atseginagoa izan dadin, gizakiok premia batzuk ase behar ditugu: hezkuntza, osasuna...

Hirugarren sektorea gaur egun

Oso hazkunde handia izan du. Herrialde bateko ekonomian duen pisua ere bertako ekonomiaren eta gizartearen garapen-adierazletzat hartzen da. Herrialde garatu askotan zerbitzu gehiago behar dituzte, eta hirugarren sektorea nagusitzen da (tertziarizazioa).

Jardueren sailkapena

• Pertsonentzako zerbitzuak (gizarte-zerbitzuak, kontsumitzaileentzako zerbitzuak)
• Enpresentzako zerbitzuak
• Banaketa-zerbitzuak

Gizarte-zerbitzuak

Pertsonen oinarrizko premiak asetzen dituzte: osasuna, hezkuntza, justizia... Estatuak asetzen ditu zerbitzu publikoen bidez.

Hezkuntza

Norberaren autonomia, gizarteratzea eta lanbide-trebakuntza errazten ditu.

Helburuak:

• Derrigorrezko eskolaldia ezartzea
• Zerbitzuaren doakotasuna finantzatzea
• Aukera-berdintasuna sustatzea

Hezkuntza-mailak, irakasgaiak, ikasturteak eta etapak arautzen ditu. Kalitate-adierazleei erreparatzen zaie.

Osasuna

Oinarrizko premia da. Herritarrek bizitzeko eta bizi-baldintza duinak izateko duten eskubidea.

Helburua osasun-sistema ona ezartzea da, biztanleriaren osasuna hobetzeko eta bizi-iraupena luzatzeko.

Jarduerak:

• Pazienteen lehen mailako arreta
• Arreta espezializatua
• Sendagaietarako dirulaguntzak