Diplomaziaren Eraldaketa: Supranazionalitatea eta Azpinazionalitatea

Lan heziketa eta orientazioa3,58 KB

Diplomaziak jasan dituen aldaketak

Aldebiko harremanetatik gobernuarteko harremanetara

  • XIX. mendera arte, estatuen arteko harreman diplomatikoak aldebikoak ziren.
  • Nazioarteko erakundeen agerpenarekin XIX. mendean, harreman horiek gobernuarteko bilakatu dira (aldebiko izaera zabaldu egin da, gobernuarteko eta aldeanitzeko harremanak indartuz).

Joera nagusiak XX. mendearen bigarren erdialdetik aurrera

XX. mendearen bigarren erdialdetik aurrera, bi joera nagusi antzeman ditzakegu: supranazionalitatea eta azpinazionalitatea.

Supranazionalitatea

  • Estatuen subiranotasuna partekatzearen ondorioa da.
  • Nazioarteko agendan gai berriak sartu dira, hala nola ingurumena eta drogen inguruko politikak (politikak adostu beharra dago).
  • Egoera berri honetatik, potentzia hegemonikoa bera ere ez da libratzen.
  • Nazio Batuen ebazpenak eta erabakiak jarraitu behar dira.
  • Haien interesen alde sortu dituzten erakundeek, hala nola Munduko Merkataritza Erakundeak (MME), elkartrukeen politika bideratzen dute, eta bertan ez dago beto eskubiderik.
  • Nahiz eta Kiotoko protokoloari uko egin zioten, GKE-ek iritzi publikoan eragiteko presioa egin dezakete.
  • Europako estatuetan (EB), supranazionalitatearen eragina argiago ikus dezakegu.
  • KSPB (Kanpo Segurtasun eta Politika Bateratua) horren adibidea da. COREU komunikazio sarea ere aipatzekoa da.

Azpinazionalitatea

  • Estatu-nazio tradizionalak kanpo arazoetan izan duen kontrola azpitik zulatzen ari da.
  • Diplomaziaren ikuspegitik, kanpo arazoen ardura gobernu zentralei dagokie, eta gobernu erregionalak kanpo geratzen dira.
  • Gobernu erregionalek, ordea, kanpo politikari ekiten diote, gobernu zentraletatik pasa gabe.
  • Kultura eta turismo ordezkaritzak merkataritza-sustapenaz arduratzen dira (Valentziak Txinan du bulegoa, Euskadik ere bai, SPRIren bidez).
  • EBko Maastrichteko Itunak Eskualdeen Lantaldea sortu zuen, eskualdeen arteko harremana sustatzeko.
  • Oraindik konpetentzia urria badu ere, Eskualdeen Europa eratzeko oinarria da.
  • Enbaxadek zuten hegemonia ahuldu egin da.
  • EBko estatuek konpromiso supranazionalak hartu dituzte, konpetentziak eskualdeetara transferitu dituzten bitartean.
  • Industria legegintzaren % 70 eta gizarte-legegintzaren % 40 zuzenean aplikatzen da, baina konpetentzia horiek jada eskualdeek dituzte.

Bestelako diplomazia: enpresena eta GKE-ena

  • Hainbat enpresek antzina koloniak ziren estatuekin harremana izaten jarraitu dute.
  • Hasieran, kanpo arazoetarako ministerioak erabiltzen zituzten euren interesak defendatzeko.
  • Gaur egun, multinazionalek harreman zuzenak izaten dituzte gobernuekin.
  • Kanpo Inbertsio Zuzenaren areagotzearekin batera, gaitasun propio eta informazio zerbitzu "diplomatiko" bereziak sortu dituzte.
  • Arrisku politikoen aurkako aseguruak eskaintzen dituzte, eta enpresei saltzen dieten informazioa estatuen ingurukoa da.
  • Konpainia hauek diplomatikoei konpetentzia egiten diete, edonoren esku baitaude, eta gainera, merkeagoak dira.
  • Atzerrian gaudela lapurreta izanez gero, aseguruak dirua itzuliko dizu; enbaxadak, aldiz, ezer gutxi lagunduko dizu.
  • Gobernuz Kanpoko Erakundeek (GKE) hedabideak erabiltzen dituzte iritzi publikoan eragina izateko.
  • Txostenak aurkezten dituzte, edota haien ekintzak albiste bihurtzen dituzte.
  • Internetek taldeen arteko komunikazioa errazten du; jarraitzaile kopurua baino, eraginkortasuna da garrantzitsuagoa.

Deskargatu

PDF Word HTML