Gizarte Segurantza: funtsak, egitura eta prestazioak
Laburpena
Dokumentu honek Gizarte Segurantza sistema publikoaren oinarriak azaltzen ditu: zer den, zein ezaugarri dituen eta nola antolatzen den araubide orokorrean eta araubide berezietan. Halaber, enpresen, langileen eta langile autonomoen betebeharrak laburbiltzen ditu. Azkenik, prestazio kontributiboak eta ez-kontributiboak bereizten ditu, aldi baterako ezintasun prestazioaren baldintzak eta zenbatekoak xehatuz.
Funtsezko puntuak
- Gizarte Segurantza sistema publikoa, derrigorrezkoa eta elkartasun printzipioetan oinarritua da, ongizate estatuaren zutabea dena.
- Araubide orokorrak beste araubide berezietan sartuta ez dauden kontratuko langileak hartzen ditu; araubide bereziak langile autonomoak, itsas langileak, funtzionarioak eta beste batzuk dira.
- Prestazio kontributiboak alta eta gutxieneko kotizazioa dituztenei ematen zaizkie, langileen kotizazioekin finantzatuta.
- Prestazio ez-kontributiboak inoiz kotizatu ez dutenei eta Espainian bizi direnei ematen zaizkie, zergen bidez finantzatuta.
- Aldi baterako ezintasun prestazioa jasotzeko, baja hartu aurreko 5 urtetan 180 egun kotizatu behar dira (salbuespenak daude).
- Komun kontingentzietan lehen 3 egunak ez dira kobratzen; 4-15 egunetan enpresak oinarriaren %60 ordaintzen du, eta 21. egunetik aurrera mutualitateak %75.
Gizarte Segurantza:
Sistema publikoa da, estatuak bere aplikazio esparruan dauden pertsonei babesa ematen die zailtasun egoeretan, diru laguntza eta prestazio ekonomikoen bidez, behar egoerak gainditzeko.
Ezaugarriak:
- Publikoa
- Derrigorrezkoa
- Ongizate estatuaren zutabea
- Konstituzioak eta legeek bermatua
- Elkartasun printzipioetan oinarritua
Egitura:
Araubide orokorra:
Araubide berezietan sartuta ez dauden beste kontratuko langileak hartzen ditu.
Araubide bereziak:
Langile autonomoak (LAB), ikatz meatzaritza, itsas langileak, funtzionarioak, ikasleen araubideak.
Betebeharrak:
Enpresa:
- Enpresa inskribatu
- Langileen afiliazioa
- Alta
- Baja
- Kotizazioa
Langilea:
- Kotizazioa
- Datu bilketa
Langile autonomoa:
- Afiliazioaren berri ematea
- Alta
- Baja
- Datu bilketa
- Aukeratutako kotizazioa araubide berezian, mugen barruan
Babes-eginkizunak:
Prestazio kontributiboak:
Espainian legez bizi eta lan egiten duten guztiei ematen zaie.
- Baldintzak: Alta eta gutxieneko kotizazioa.
- Finantzaketa: Langileen kotizazioekin, estatuko aurrekontu orokorretako partidekin.
- Prestazioak: Amaitasuna, haurdunaldia, erretiroa, osasun laguntza, ezintasun iraunkorra, aitatasuna, heriotza, ezintasuna, langabezia.
Prestazio ez-kontributiboak:
Inoiz kotizatu ez dutenei edo prestazio kontributiboa kotizatzeko adina ez dutenei eta Espainian bizi diren guztiei.
- Finantzaketa: Zergen bidez.
- Barnean hartutakoa: Osasun laguntzarako prestazioa, pentsioa, ezintasun iraunkorragatiko prestazioa.
Prestazio zehatzak:
Osasun Laguntzarako Prestazioa:
Gizarte Segurantzaren babespeko pertsonen osasuna zaintzeko eta bere onerarako beharrezkoak diren medikuak eta farmakoak.
Aldi Baterako Ezintasun Prestazioa:
Gaixotasun bat edo istripu bat izateagatik epe iraunkor baterako lan ezintasunean dagoenarentzat. Gizarte Segurantzaren laguntza jasotzen da.
Kontingentzia komunak:
Gaixotasun komuna, istripu ez-laboralak.
Kontingentzia profesionalak:
Gaixotasun laborala eta istripua.
Prestazioa jasotzeko baldintzak:
Afiliatua altarekin parekatua egotea, gaixotasun arruntagatik, istripuagati edo lanbide gaixotasunagatik baja hartu aurreko 5 urtetan 180 egun kotizatzea (salbuespenak daude).
Prestazioaren zenbatekoa kontingentzia motaren arabera:
Komunak:
- 1-3 egun: Ez da kobratzen.
- 4-15 egun: Oinarriaren %60 enpresak ordaintzen du.
- 16-20 egun: %60 mutualitateak ordaintzen du.
- 21. egunetik aurrera: %75 mutualitateak ordaintzen du.
Profesionala:
- Istripu egunean: Edozein egun bezala kobratzen da.
- Hurrengo egunetik alta jasotzen den egunera arte: %75 mutualitateak ordaintzen du (hitzarmen kolektibo bidez, enpresak %25 gehigarria asuma dezake).
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Zer da Gizarte Segurantza?
Estatuak bere aplikazio esparruan dauden pertsonei zailtasun egoeretan babesa emateko sistema publikoa da, diru laguntza eta prestazio ekonomikoen bidez. Derrigorrezkoa da eta Konstituzioak eta legeek bermatzen dute.
Zein da prestazio kontributiboen eta ez-kontributiboen arteko ezberdintasuna?
Prestazio kontributiboak alta eta gutxieneko kotizazioa dutenei ematen zaizkie, langileen kotizazioekin finantzatuta. Ez-kontributiboak inoiz kotizatu ez dutenei eta Espainian bizi direnei ematen zaizkie, zergen bidez finantzatuta.
Zenbat egun kotizatu behar dira aldi baterako ezintasun prestazioa jasotzeko?
Baja hartu aurreko 5 urtetan gutxienez 180 egun kotizatu behar dira, gaixotasun arruntagatik, istripuagatik edo lanbide gaixotasunagatik. Salbuespenak daude.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.