Unibertsitatea mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Monarkiaren Lehen Urratsak eta Herri Mobilizazioak

• Monarkiaren lehen urratsen ondoren, herri mobilizazioak sortu ziren, erreforma demokratikoen moteltasuna zela eta.
• Adolfo Suarezek bizkortu egin zituen aldaketak, eta oposizio antifrankistarekin akordioak egitea erraztu zuen.
• Suarezek, gobernuko presidente izendatu zutenak, oposizioa eta erreformistak berak harritu zituen, erregimeneko historiagatik immobilistatzat zeuzkatenak.
• Hasierako zalantzak gorabehera, Suarezek errealismoz jokatu zuen eta erreformak bizkortu zituen, oposizioa erakarriz eta elkarte politikoak despenalizatuz.
• 1976ko amnistia partziala ez zen nahikoa izan, eta 1977an zabaldu zen oposizioarekin itun politikoa eginda, frankismoaren errepresioa ezkutuan gordeta.
• 1976an, Erakunde

Tolerantziaz hitz egiten ari garenean, gorputzak bere efektuak jasateko erraztasunaz ari gara. Alkohola toleratzen duen gorputz batean eragina txikiagoa izatenda, hauda, tolerantzia ez duen pertsona batek baino kantitate gehiago edan behar du efektu berdina lortzeko. Tolerantzia hainabt faktoreen araberakoa izan daiteke: Faktore biologikoen artean pisua eta sexua aurkitzen dira. Pisuak eragin handia du, geroz eta pisu gehiago izan orduan eta tolerantzia handiagoa. Sexuari dagokionez, gizonezkoek tolerantzi handiagoa izaten dute, emakumeek adh entzina kantitate txikiagoa dutelako. Baina faktore metabolikoak ere badaude: Pertsona bat alkoholaren efektuetara ohitzen denean, errezago metabolizatzen du edari hau. Horrelakoetan esaten da tolerantzia...

Mendizabalen Desamortizazio Dekretua (1836-02-21)

Sailkapena

Testu hau lehen mailako testu juridikoa da, desamortizazio baten berri ematen duen dekretu bat, hain zuzen. Testu honen egilea Mendizabal da, Maria Kristinaren erregeordetzan eta Lehen Karlistaldian ministro progresista izan zena. Testu hau 1836ko otsailaren 21ean idatzi zuen Mendizabalek, baina testu publikoa da, Gaceta de Madrid egunkarian argitaratu zelako. Hartzailea Maria Kristina da, garai hartako erreginaordea, bere alaba Isabel II.a oraindik gobernatzeko oso txikia zelako. Mendizabalek testu honekin bere desamortizazioaren berri eman nahi zion erreginari.

Analisia

Testua bi parrafotan dago banatuta, eta Mendizabalen desamortizazioaren helburu nagusiak aipatzen dira. Testu honetan...

Euskarazko izen-sintagma bakoitzak kasu-marka izan ohi du perpausean betetzen duen zereginaren arabera. Kasu-marka horrek sintagma hori Nork, Nori edo Non den esango digu. Kasu-marka hura euskaraz izen-sintagmari itsatsita doakio. Beraz, perpaus erlatiboan osagai bat isilpean geratzen bada, hutsune hura ere kasu-markari dagokio. Isilpean, sintagma osoa geratuko da, atzizki eta guzti.

Adibideak

• Absolutiboa (Nor Kasua)

  Atzo hasi nituen etxeko lanak ez ditut amaitu.

  Kasu honetan, sintagma absolutiboa isilduko litzateke, hots, Nor kasua.

• Datiboa (Nori Kasua)

  Coca-Cola erori zaion umea batu barik joan da.

  Kasu honetan, aurrekoan ez bezalaxe, isilpean dagoen osagaia izen-sintagma datiboa izango da.

• Ergatiboa (Nork Kasua)

  Telebista lapurtu duten lapurrak etxeko

GENEREO IKUSPEGIA: Mundu Gerra edo 40' arte, Gizarte Mugimenduetan Langileena Nagusi edo Dominantea Zen

Misteriozko Hasiera eta Gertaera Tragikoa

Ahaztuen Mendekua misteriozko liburu honetan, protagonistaren emaztea, Ana izenekoa, basoan “galtzen” den unea ikus dezakegu. Egun batzuk pasatu ondoren, bere gorpua aurkitzen dute. Une honetatik aurrera, protagonista frogak aurkitzen hasten da, bere maitalearekin hilketa argitu nahian. Pasarte honek Marta del Castilloren kasua ekarri zidan burura, gorputzean hotzikara bat sortuz. Idatzi hau irakurtzean, gaur egun edonori gerta dakiokeen gauza bat dela pentsatu eta hausnarketa bat egin dut.

Esan beharra dago horrelako kasu misteriotsuak gero eta gehiago gertatzen direla, baina zoritxarrez, askotan bortxaketa bat aurretik gertatu izan da, eta biktimak gehienetan emakumezkoak izaten dira. Liburua irakurtzean...

Politikoak murriztu ditu. Une berean, Eliza Katolikoaren gizarte zerbitzuen eta hezkuntza erakundeen mantenua fagoretu dute.

Demokraziarako Transizioak eta Askatasunen Kokaleku Berriak

Eredu politiko baten sorrera suposatu du. Agertzen diren gizarte mugimenduek eta herritarren jarduerek, elkarte askoren sorrera eragindute.

Azken Hamarkadetako Hazkunde Ekonomiko Bizkorrak

Gizarte zerbitzuen behar berriak sortu ditu; zerbitzu horiek, geroz eta gehiago, erakunde ez diru irabazleek betetzendituztelarik.

Gizarte Zerbitzuen Nagusitasuna

Europa mendebaldeko beste herrietan bazela, Espainiako gizarte zerbitzuen eskeman, erakunde ez diru irabazleak nagusidira.

Iaenpleguezdiruirabazlearen%32agizartezerbitzuetanarida,Europakoherrien batez-bestekoa %27a delarik....

Adostasun eta adostasun eza iritzi gisa, iritzi publikoa osatzen den tokia. Iritzi publikoa eta gizarte mugimenduak elkarrekin dabiltza eta elkar baldintzatzen dute. Iritzi publikorik gabe, gizarte zibilaren egitekoak bere eginkizuna galtzen du eta desagertu egitenda.

Gaur egun, gizarte zibilak geroz eta garrantzi handiagoa dauka, botere publikoen, enpresa pribatuen eta elkarte bolondresen artean harreman, adierazpen eta adostasun itxura berriak sortu baitira. Egia esan, gizarte zibilaren izaera, erakundeen eta gizabakoen harreman konplexuei lotua dago, zeren, motibatzaileak eta sustatzaileak diren neurrian, beraien hauskortasunak ezaugarritzen ditu.

Hirugarren Alderdiaren Gobernuaren Teoria

Teoria honek gobernuen eta hirugarren sektorearen artean...

Hirugarren Sektorearen Gorakada: Krisiak eta Testuingurua

Mendebaldeko herrietan, Ongizate Estatuaren krisia eta garapenaren krisia (garapena oraindik ez dagoen eskualdeetan) gertatu dira. Horrek garapen kontzeptua berrikustea eragin du, kapital sozial nozioaren mesederako, giza eta gizarte alderdiak alde ekonomikoei uztartzen baitizkio.

Elkar-laguntza eta garapen parte-hartzailea sustatu dira herritarren indarra eta gogoa pizteko, aldaketa eta beraien bizi-baldintzak hobetu nahi baitituzte. Geroz eta gehiago, adostasun bat dago esateko Estatuak mugak dauzkala garapenaren eragile izateko.

Hirugarren Sektorea Sustatu duten Krisi Espezifikoak

1. Ingurugiroaren Krisia

   Ingurugiroaren krisiak ekimen pribatua sustatu du, zeren ingurugiroaren hondatze egonkorrak

Zuzenduak diren erakundeak sortzen joan dira, Autonomi Erkidego bakoitzak generoen berdintasun politika egituratzen duen plan bat osatzen duelarik. Nafarroa, salbuespen bat izan da zeren, 1998-2000 eperako Aukeren Berdintasun Plana osatu arren, Legebiltzarrak ez du jarraian onartu. Hala ere, 2002an, lege prozesu bat hasten da berdintasun legea onartzeko, Nafarroako Erkidego Forala aitzindaria izanik. Emakumearen Erakundeak bultzatutako egitura autonomikoen sorrera baliagarria izan da generozko politikak indartzeko. Nahiz eta Europako beste herrietan baino beranduago sortu, jarraian aurrekontu eta giza baliabide propioak ukan ditu.

Generoaren ikuspegia instituzionalizatzeaz gain eta pentsaera aldaketak sumatzeaz gain, beste aldaketa nagusi bat...