Monarkiaren Lehen Urratsak eta Herri Mobilizazioak
Monarkiaren lehen urratsen ondoren, herri mobilizazioak sortu ziren, erreforma demokratikoen moteltasuna zela eta.
Adolfo Suarezek bizkortu egin zituen aldaketak, eta oposizio antifrankistarekin akordioak egitea erraztu zuen.
Suarezek, gobernuko presidente izendatu zutenak, oposizioa eta erreformistak berak harritu zituen, erregimeneko historiagatik immobilistatzat zeuzkatenak.
Hasierako zalantzak gorabehera, Suarezek errealismoz jokatu zuen eta erreformak bizkortu zituen, oposizioa erakarriz eta elkarte politikoak despenalizatuz.
1976ko amnistia partziala ez zen nahikoa izan, eta 1977an zabaldu zen oposizioarekin itun politikoa eginda, frankismoaren errepresioa ezkutuan gordeta.
1976an, Erakunde Demokratikoen Plataforma (POD) sortu zen, zenbait eskualde eta talde politikoren laguntzarekin, eta gobernuarekin negoziatu nahi zen, nahiz eta proiektuak ez zuen lortu espero zen arrakasta.
Erreforma Politikoaren Legea
La Ley de Reforma Política funtsezkoa izan zen erregimen frankistaren egitura desegiteko eta demokraziarako erreformetan aurrera egiteko.
Legearen helburuak honako hauek ziren: herri subiranotasuna berreskuratzea, Gorteetako kideak sufragio unibertsalaren bidez hautatzea eta alderdien aniztasuna aitortzea.
Hura lantzen ari zen bitartean, gobernuak elkarrizketak izan zituen hainbat eragilerekin, besteak beste, armada, Eliza, oposizioa eta Gorteetako prokuradoreak.
Erreformaren onespena beharrezkoa zen legezkotasun demokratikoa eraikitzeko eta sistemaren haustura adostua ahalbidetzen zuen.
Legeak oinarrizko lege maila zuen, Gorteetan babes zabalarekin onartu zen eta, ondoren, erreferendum bidez berretsi zen, herritarren parte-hartze eta babes maila altuarekin.
Erreferendumaren Ondorengo Urratsak eta Alderdi Politikoen Legeztatzea
Erreforma Politikoaren Legeari buruzko erreferendumean emaitza onak lortu ondoren, gobernuak bere jarrera indartu eta ekimen politikoa hartu zuen.
Gobernuak, oposizioarekin bat etorriz, zenbait ekintza egin zituen demokraziarantz aurrera egiteko, hala nola Ordena Publikoko Auzitegia kentzea, askatasunak berrezartzea, hauteskunde demokratikoak deitzea, alderdi politikoak legeztatzea eta Estatuko administrazio berri bat sortzea.
Francoren heriotzaren ondoren alderdi politikoak legez kanpokoak izaten jarraitzen zuten arren, haren jarduerak partzialki onartzen hasi ziren.
Alderdi politikoak otsailaren 8ko lege-dekretuaren bidez legeztatu ziren, eta hauteskundeetan parte hartzeko aukera eman zen. PCE alderdi legeztatu nagusietako bat izan zen, eta horrek eztabaida eta erresistentzia sortu zituen sektore immobilista eta militarren aldetik.
Adolfo Suarez izan zen Zentro Demokratikoaren Batasunaren (UCD) sorreraren buru, zenbait talde demokrataren koalizio gisa; Manuel Fraga, berriz, frankismoan sustraiak zituen Aliantza Popularraren (AP) buru izan zen.
Eskualdeetako Alderdiak eta Hauteskundeetarako Prestaketa
Hainbat eskualde-alderdi sortu ziren, hala nola Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE), Eusko Alderdi Jeltzalea (EAJ) Euskal Herrian, eta Convergència Democràtica de Catalunya (CDC) eta Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) Katalunian.
Hauteskundeetan arrakasta izateko aukera gutxi zuten talde politiko txikiak ugaritu egin zirela ikusi zen, bai ezkerrean, bai eskuinean.
