Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Hizkuntza Ez-konbinatorioaren Etapa (12-24 hilabete)

Etapa honetan, haurrak hitzak nahita esaten ditu. 12 hilabeterekin izendatuko ditu, eta 24 hilabete inguru dituenean, testuinguru barruko esaldi oso baten esanahia hartuko du. Urtebete inguruan, lehenengo hitzak agertzen dira, benetako hizkuntzaren hasiera markatuz. Zizakadura gutxiago izaten da. 9-18 hilabete bitartean, haurrak lehenengo hitz arruntak esaten ditu, edo gurasoek arruntzat ematen dituztenak.

Hitzen artikulazioa

/a/ izan ohi da lehen bokala, eta /p/ edo /m/ lehen kontsonantea. Ondorioz, "papa" eta "mama" lehen hitzak izatea erraza da. Zenbait kontsonante ez ditu ondo artikulatuko 7-8 urtera arte (f, s, z, j, ll, r, rr). Helduak imitatzen saiatuko dira, nahiz eta ezin ahoskatu hitz...

Atsotitzak

• Beste lekuetan ere txakurrak oinutsik ibiltzen dira.

  (Gauzak ez direla beti errazak izaten, baina leku guztietan arazoak daude.)

• Bost zentimoko pupua eta hamar zentimoko trapua.

  (Askotan arazo txikiek irtenbide garestiagoa behar dutela uste dugu; baina benetan ez da hainbesteko arazoa izaten.)

• Errementariaren etxean zotza nagusi.

  (Azalpena: Norbera bere arloan aditua izan arren, batzuetan bere inguruan ez ditu bere ezagutzak erabiltzen.)

• Geroa, alferraren leloa.

  (Norbaitek egin beharrekoak egin beharrean beste zerbait egitea nahiago duenean, geroago egiteko uzten du, eta gehienetan etorkizunean egin gabe gelditzen da.)

• Gogoa den tokian, aldaparik ez.

  (Egiten ari garena gustuko dugunean eta gogoz egiten dugunean, errazago egiten ditugu ekintzak,

Ahozko Hizkuntzaren Bilakaera

Ahozkotasunaren Garrantzia

• Hizkuntza-jardunak egitura psikologiko oso konplexua behar du.
• Zeinuen eta arauen kode konplexuekin ikasten dute.

Hizkuntza Jabetzeko Errazten Duten Hainbat Faktore

• Ordena nahiko erregularra da.
• Oinarriak sendotzen laguntzen duten hainbat faktore.

Haur-Garapenaren Mendeko Faktoreak

• Sistema neurologiko, fisiologiko eta pertzepzioen heldutasun egokia izan behar du. 5 atal: zentzumen-pertzepzioa, adimena, nerbio-sistema, sistema fono-artikulatorioa, ingurunera egokitzea.

Haurrak Helduen Bidez Eskuratzen Dituen Faktoreak

• Elkarreragina, eragina, portaeraren transmisioa. Bereganatu eta erabili helduen laguntzarekin. 4 atal ditu: estimulazioa, motibazioa, interakzio kualitatiboa, imitazioa.

Haur Hizkuntzaren

Nerbio Sistema: Oinarriak eta Funtzioak

Nerbio Sistemaren Egitura Nagusiak

Psikologiaren Helburuak eta Ezaugarriak

Psikologiak aztertzen du nola funtzionatzen duten gure sentimenduek, gure motibazioek, gure nortasunak, gure adimenak, bai eta zer harreman dugun gure buruarekin eta gainerako guztiekin ere. Gure bizitza nola orientatuko dugun erabaki ahal izateko, geure burua ezagutu behar dugu.

Zer da Psikologia?

Buruaren jarduera eta pertsonen portaera aztertzen dituen zientzia da.

Nortasuna

Pertsona baten pentsatzeko eta portatzeko modu egonkorra da nortasuna.

Nortasunaren Mailak

Nortasunak hiru maila ditu:

• Hartutako Nortasuna (Tenperamentua): Haurrak erreakzionatzeko duen modua da; tenperamentua. Lasaia edo urduria izan daiteke, bizia edo uzkurra, lagunkoia edo inhibitua.
• Ikasitako Nortasuna (Izaera): Hartutako nortasunetik

Emozioak eboluzioan eta bizitzan

Informazioa prozesatzea, komunikazioa garatzea, atxikimendua antolatzea, moralki garatzea eta gizarte-ezagutza, besteak beste, eboluzio-prozesuak dira. Emozioek eragina dute eboluzio-prozesu guztietan eta bizitza osoan zehar hartzen ditugun erabakien oinarri nagusiak dira.

Emozioen definizioa

Psikologia ebolutiboan garapen emozionalaren ikerkuntza berpiztu egin da, eta ikuspegi etiologikoa (kausak aztertzen dituena) da nagusi. Emozioak dagoeneko ez dira barne-esperientzia subjektibo gisa aztertzen; aitzitik, emozioek jarduera zehatzak eragiten dituztela pentsatzen da.

Campos-ek eta laguntzaileek diotenez, emozioak, barne-egoera psikikoak izateaz gain, gertaera jakin batzuei aurre egiteko erreakzio-ereduak ere badira....

Antropogenesia gure arbasoetatik hasi eta gaur egungo giza espeziea eratzeko bidean egin diren prozesu eta etapen multzoa da. Oso bide luzea izan da: 4,5-7 milioi urte ingurukoa. Halaber, oso prozesu konplexua izan da, eta hainbat faktorek izan dute eragina.

Hominizazioa

Hominizazioa gizakien berariazko faktore fisiko eta biologikoak dira. Izaki bizidunak jasan ditugun aldaketak dira, denboran zehar, gure ingurumenak eraginda.

Humanizazioa

Humanizazioa kulturaren, gizartearen, teknikaren eta hizkuntzaren alorreko faktoreak dira. Espeziea gazteagotu zen heinean, gero eta urriagoa zen sen hura beste baliabide batzuekin konpentsatu behar zen, norbanakoek inguruan bizirik irauteko. Baliabide horiei guztiei esker eratu zen humanizazio prozesua.

Hominizazio

1. Egokitu Ezin Soziala eta Gizarteratze Prozesua

Egokitu ezin soziala norbaitek gizarte-egoera jakin batzuetara egokitzeko duen ezintasunari egiten dio erreferentzia. Gizarteratzea, berriz, gizabanako bat edo talde bat gizartean integratzeko ekintza da, kontzeptu soziologikoa. Egokitu ezina gizarteak ezartzen dituen arauetara eta prozeduretara egokitu ezin denean gertatzen da, sisteman ondo sentitzen ez direnean. Faktore psikologikoek, biologikoek eta sozialek eragin dezakete pertsonaren egokitu ezinean. Arauekiko haustura bat suposatzen du. Kultura batzuetan gauza batzuk ez daude onartuta, eta horrek arazoak sor ditzake; beste batzuetan, berriz, onartuta egongo dira. Pertsonaren egoera aztertu behar da.

2. Giza Taldea eta Pertsona-Multzoa:

Maria Montessori: Adimen Xurgatzailea

Adimen xurgatzailea: Inkontzientetik kontzienterako bidea egiten da pixkanaka.

Garapen-planoak

Lau etapa bereizten dira haurtzarotik heldutasunera:

• 0-6 urte: Adimen xurgatzailea.
• 6-12 urte: Arrazoitzailea.
• 12-18 urte: Humanistikoa.
• 18-24 urte: Espezialista.

Haurraren autonomia eta gidariaren papera

Ikasteko gogoa bultzatzen da (autoheziketa eta autozuzenketa). Gidariaren papera: Ingurune egoki eta erosoa prestatzen duen behatzailea eta hezitzailea da; haurraren zerbitzura dago, apaltasunez, arduraz eta maitasunez.

Zentzumen-pedagogia eta ingurune prestatua

Zentzumenak aintzat hartu behar dira, errealitate fisikoarekin kontaktuan egoteko beharra baitago (materialak ukitu, hizkuntza). Ingurune prestatua: Gela zabala,...