Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Oroimen Motak

Iraupen Handiko Oroimena

Faseak:

1. Ezagutza deklaratiboak (kontzeptualak).
2. Ezagutza prozedimentalak (praktikoak).

Oroimen Deklaratiboa

Ezagutza orokorrak buruan gordetzea (gertaerak, arauak, kontzeptuak eta esperientzia pertsonalak). Tuving, 2 mota:

Oroimen Episodikoa

Esperientzia pertsonalen informazioa jaso eta gorde, garai eta espazio zehatzean (ezkontza eguna, heriotzak).

Oroimen Semantikoa

Munduari buruzko ezagutzak osatutako biltegia. Kontzeptuak, arauak, gertaerak eta haien arteko harremanak barne hartzen ditu. Hori guztia gizabanakoaren jakinduria/ezagutza kulturala da, izaera entziklopedikoa du.

Oroimen Prozedimentala

1. Trebetasun motore, pertzeptual eta kognitiboak nola eskuratu, gorde eta berreskuratzen diren (igeri egiten jakitea,

Helburuak Hezkuntzan

Sailkapena Orokortasunaren Arabera

• Hezkuntza Xedeak: Umeak integralki garatzea.
• Helburu Orokorrak: Norberaren ekintzak planifikatzea.
• Helburu Espezifikoak: Bakarkako ariketak egitea.

Sailkapena Derrigorrezkotasunaren Arabera

• Gutxieneko Helburuak: Ilargiaren faseak ezagutzea.
• Aukerako Helburuak: Tigrearen ezaugarriak aipatzea.
• Helburu Askeak: Animalien errekorrak aipatzea.

Sailkapena Arloen Arabera

• Ingurunearen Ezaguerakoak
• Hizkuntzak: Komunikazioa eta Adierazpena
• Norberaren Ezaguera eta Autonomia Pertsonala

Konpetentziak

Hainbat eratako ikasketa integratzen dituen gaitasuna, egoera zehatzetan jokoan jartzen dena. Adibidez, Hizkuntza-komunikaziorako gaitasuna.

Irakaste-Ikaste Prozesuko Asmoak

Adierazpen Helburuak

Zer irakatsi nahi diegun

Garapenaren Teoria Nagusiak

9. Teoria Etologikoak (Testuinguruko Teoriak)

Egileak: Konrad Lorenz / John Bowlby

• Alderdi biologikoak eta ebolutiboak nabarmentzen ditu garapena azaltzeko orduan.
• Espezieetan eredu ebolutibo bat dagoela nabaritzen da, arau finko batzuk daudelako une eta egoera jakin batzuetan ekiteko, eta belaunaldiz belaunaldi errepikatzen direlako, eragin biologikoen eta ikaskuntzaren ondorioz. Eskuarki, espeziearen biziraupenarekin loturiko funtzioak ditu.
• Gizakiak eragin jakin batzuekiko sentikortasun edo harmen berezi hori duenez gero, funtsezko alderdia da aldi horietan izandako esperientziak egokiak izatea. Sentikortasun berezi horrek bide ematen du horren ondorioak, izan positibo edo izan negatiboak, denbora askoan iraun dezan.

Hitzezko komunikazioaren bi taldeak

Ahozko komunikazioa

Ahotik sortzen ditugun soinuek osatzen dute, hala nola, negarra, oihua, txistua... Aldarte egoera desberdinak adierazten dituzte. Paralengoaia osatzen dute eta komunikatzeko modu primitiboenak dira.

Ahozkoa ez den komunikazioa

Keinuak, mugimenduak, aurpegiaren espresioak osatzen dute (zoinurik ez). Adibidez, kinesia, proxemia eta komunikazio sentzoriala.

Paralengoaia

Zer da paralengoaia?

Paralengoaia hitzekin zerikusia ez duen ahozko komunikazioa da. Hau da, nola esaten den (modua) eta ez zer esaten den (edukia). Paralengoaia, hizkuntzarekin batera doa beti, sentimenduak, aldarteak, jarrerak eta abar adierazten ditu. Hitz egiteari zentzua ematen dio.

Elementu paralinguistikoak

Gure komunikazioa...

Ospitaleratzearen eragina gaixoarengan

Osasun arretak gaixo dauden pertsonekin harreman sakonak ezartzea du helburu. Gaixo dagoen pertsona bat ospitaleratzen denean, giro, ohitura eta arau zorrotzetara egokitu behar da, eta horretaz gain, esplorazio eta prozedura ezberdinen menpe dago, eta bere intimitatea galduko du.

Komunikazioaren oinarrizko elementuak

• 1. Igorlea: Mezua transmititzen duen pertsona da. Mezua kodifikatua izango da eta hartzaileak ulertzeko moduko kodea erabili beharko da.
• 2. Hartzailea: Mezua jasotzen duena da. Mezua jasotzen duenean itzuli egingo du, deskodifikatu.
• 3. Kodea: Igorleak eta hartzaileak ulertzeko moduko zeinu, seinale eta arauak osatzen dute. Hartzaileak ulertzeko moduko kodea erabiltzen bada, komunikazioa egongo

Teoria honen abiapuntua, gatazka errealaren paradigman agertu ziren “talde arteko konparazioak” noraino ziren gatazka eta ezinikusiaren sorburu aztertzea izan zen. Jendea taldeka kategorizatze hutsak portaera baztertzailea sortzen du? Erantzuna baiezkoa zelakoan hainbat esperimentu egin zituen “Bristol-eko taldeak” baldintza minimoen bila (“talde minimoaren paradigma”). Zeintzuk dira hori gerta dadin behar diren baldintzak?

Esperimentuak eginda, egiaztatu ahal izan zen nahikoa dela jendea taldeka banatzea, edonolako irizpidea erabiliz, talde haien arteko bereizkuntza sor dadin. Bi norabidetan: alde batetik, taldekideen arteko berdintasuna nabariaraziko dute eta bestetik, beste taldearekiko aldeak handiagotuko dira. Barne berdintasuna...

Kausa Egozpena: Zelan Azaltzen Dugun Besteen Jokaera

Egozpenak gizarte-ingurumena kontrolatzeko bideak dira, gure jokaerak eta besteenak iragartzeko eta ulertzeko moduak.

Kontuan izan munduari zentzua ematen saiatzen garela, pertsonen ekintzak barneko edo kanpoko kausari egozten dizkiegula, eta logikaz eta funtsez eginda ere, maiz erratu eta okertu egiten garela.

Egozpen Errakuntza eta Joerak

Ikusi ditugun eredu hauek ez dute beti balio, eredu analitikoak dira eta egozpenak deskribatzen dituzte kontesturik gabe eta gizartean egozpenak dituen betekizunak aztertu barik: ingurua kontrolatu, norberaren autoestimua defendatu, nork bere burua modu positiboan aurkeztu, eta abar. Horretarako tranpak eta azpilanak egiten ditugu. Hemen ikusiko ditugu horrelako...

Pertsona Toxikoak

Pertsona toxikoek gainerakoen akatsak handi bihurtzeko eta beren lorpenak txikiagotzeko joera dute. Hasiera batean, pertsona hauek ezagutzen dituzunean, zure laguna izango balira bezala jokatzen dute. Pertsona hauek txantxa txikiak eta zure motibazioa pixkanaka kaltetzeko ironiak erabiltzen dituzte. Zure balioa txikiagotzen saiatzen dira, beren irudia handiago ikusi ahal izateko.

Transexualitatea

Transexualitatea nortasun sexuala anatomia sexualarekin bat ez datorrenean gertatzen da. Emakume transexuala gizon baten anatomiarekin jaiotzen dena litzateke, eta gizon transexuala emakume baten anatomiarekin. Sexu horretara egokitzen dute beren gorputza, hormona tratamenduen eta ebakuntza kirurgikoen bidez. Prozesu horretan, bigarren...

Nerbio-Sistema

Informazioa jaso, prozesatu eta erantzuna bidaltzen du (adibidez, behatza mugitu).

Neuronak

1. Neurona-gorputza: Atal handiena da, nukleoa eta zitoplasmaren zatirik zabalena hartzen dituelako.
2. Dendritak: Neuronaren gorputzetik ateratzen diren adarkadura laburrak. Dendriten bidez, neuronak elkarri konektatzen dira, eta era horretan informazioa jasotzen dute.
3. Axoia: Luzakin hauek dendritak baino luzeagoak dira, baina adarkadura urrikoak. Informazioa helarazten dute beste neurona batzuetara.

Neurona-gorputzak elkartu egiten dira, eta nerbio-zentroak (entzefaloa, adibidez) eratzen dituzte; eta nerbio-zentroetako neuronen axoiek, nerbioak eratzen dituzte. Neuronek informazioa transmititzen diote elkarri nerbio-bulkaden bitartez. Berez, nerbio-...