Lanbide heziketa mailako Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Gizarte Trebetasunak: Zer dira?

Gizarte-trebetasunak besteekin harremanak edukitzeko dauzkagun ohitura, portaera, pentsamendu eta emozio multzoa dira.

Gizarte Trebetasunen Atal Nagusiak

• Pertsonen arteko testuingurua
• Beren sentimenduak, jarrerak, nahiak, iritziak edo eskubideak egokiro adieraztea
• Arazoak bideratu edo txikiagotzea

Gizarte Trebetasunen Osagaiak

Elkarrekintza soziala errazten duten gaitasun-multzoa dela esan dugu. Lau mota bereizten ditugu:

• Portaera
• Emozioak
• Ezagupena
• Nortasun-osagaiak

Zer da portaera?

Pertsonak duen jokabidea, ekiteko modua edo egoera bati erantzuteko modua da.

Asertibitatea

Zure pentsamenduak forma normal batean defendatu eta besteen ideiak errespetatu.

• Portaera pasiboa: Sentimenduak, pentsamenduak eta iritziak adierazteko gai

Gizarte trebetasunak

Zer esaten du V. E. Caballok gizarte trebetasunei buruz?

Pertsona batek gainerakoekin harremanetan erabiltzen dituen portaeren multzoa da. Portaera horien bidez, pertsonak bere sentimenduak, jarrerak, desioak, iritziak eta eskubideak modu egokian adierazten ditu, besteenganako errespetua mantenduz. Horrela, sortzen diren arazoak konpontzen ditu eta etorkizunean gerta daitezkeenak prebenitzen laguntzen du.

Besteekin harremanak izateko ditugun ohitura, portaera, pentsamendu eta emozioen multzoa dira gizarte-trebetasunak.

Pertsonaren ongizaterako eta autoestimurako duten garrantzia kontuan izanik, eta jakinik besteekin ditugun harremanen ondorioetatik ihes egitea ezinezkoa dela (ikasketetan, lanean, familian edo beste edozein...

1. Egokitu Ezin Soziala eta Gizarteratze Prozesua

Egokitu ezin soziala norbaitek gizarte-egoera jakin batzuetara egokitzeko duen ezintasunari egiten dio erreferentzia. Gizarteratzea, berriz, gizabanako bat edo talde bat gizartean integratzeko ekintza da, kontzeptu soziologikoa. Egokitu ezina gizarteak ezartzen dituen arauetara eta prozeduretara egokitu ezin denean gertatzen da, sisteman ondo sentitzen ez direnean. Faktore psikologikoek, biologikoek eta sozialek eragin dezakete pertsonaren egokitu ezinean. Arauekiko haustura bat suposatzen du. Kultura batzuetan gauza batzuk ez daude onartuta, eta horrek arazoak sor ditzake; beste batzuetan, berriz, onartuta egongo dira. Pertsonaren egoera aztertu behar da.

2. Giza Taldea eta Pertsona-Multzoa:

Sentsazioa eta Pertzepzioa

Sentsazioa

Garunean sortzen den inpresioa da, kanpoko edo barruko ingurunetik etorritako estimulu baten ondorioz zentzumen-errezeptore batean izandako kitzikapenak eragindakoa.

Pertzepzioa

Estimuluak antolatu eta objektu batzuk besteengandik bereizteko prozesua da. Pertzepzioa oinarrizko funtzio kognitibotzat hartzen da, eta hau esan nahi du: objektua badela, ezaugarriak dituela eta abarrez kontzientzia hartzea.

Zentzumenen Garapena Haurrarengan

Ikusmena

Ikusmena argia jasotzeko zentzumena da. Begia argi-errezeptorea da, eta haren bidez jasotzen dira inguruneko ikusmen-estimuluak.

Jaioberria gai da argia ilunetik bereizteko, baina bere ikusmen-zorroztasuna oso eskasa da (ezin ditu formak eta koloreak bereizi). Bi hilabeterekin,...

Osasun-dokumentazioa eta dokumentuak kudeatzeko sistema

Dokumentu katalogoa

Identifikazioa: izenburua, dokumentu zenbakia, sortze-data eta beste datu garrantzitsuak. Deskribapena: edukia, helburua eta dokumentuaren ezaugarri nagusiak. Kokapena: dokumentua non dagoen zehazki adierazten du.

Ezaugarriak

Katalogoak datu deskribatzaileak baino ez ditu. Dokumentu-katalogoa informazioa azkar identifikatzeko, aurkitzeko eta berreskuratzeko funtsezko tresna da.

Katalogo egoki baten gomendioak

1. Partaidetza-prozesua: osasun-dokumentazioaren kudeaketan inplikatutako profesional guztiek parte hartu behar dute.
2. Eguneraketa aldizkaria: osasun-dokumentazioan izandako aldaketak islatzeko aldian-aldian eguneratu behar da.
3. Irisgarritasuna: osasun-arretan inplikatutako

Sentsazioa eta Pertzepzioa

Sentsazioa: Garunean sortzen den inpresioa da, kanpoko edo barruko ingurunetik etorritako estimulu baten ondorioz.

Pertzepzioa: Estimuluak antolatu eta objektu batzuk besteengandik bereizi ahal izateko aukera da.

Gestalt-aren legeak: "Forma" edo "irudia" esan nahi du. Teoria horrek hau azaltzen du: pertzepzioaren fenomenoa osotasun gisa ematen dela, eta elementu edo zati txikiagotan banaturik aztertzen saiatuz gero (elementalismoa) osotasun hori desagertu egiten dela.

Sentsazio Motak

• Esterozeptiboak: Kanpoko mundutik datozen estimuluak jasotzen dituzten sentsazioak dira.
• Intrazeptiboak: Organismoaren barne-ingurunetik datozen estimuluak jasotzen dituzten sentsazioak dira.
• Propiozeptiboak: Muskuluetatik informazioa garunaren

Osasunaren Ezaugarriak eta Mailak

Osasunaren faseak dinamikoak dira, denbora eta pertsonaren baldintzaren arabera aldatzen baitira. Osasuna objektiboa da, eguneroko baldintzan jarduteko eta aurrera egiteko gaitasuna adierazten du, eta jarraitua da. Ez dago osasun/gaixotasun egoera absolutu bat. Maila desberdinak daude, eta muturreko puntak hauek dira:

• Osasun handia: Erabateko ongizatea.
• Gaixotasun handia: Heriotza.

Osasunean Eragina duten Faktoreak

• Genetika: Geneetan daramagun informazioak eragina du gure osasunean. Baliteke gaixotasun genetikoak izatea, edo aldaera genetiko alteratuak, berez gaixotasunik sortzen ez dutenak, baina bien konbinazioak bai, beharbada.
• Osasun-sistema: Osasun-zerbitzuetatik osasuntsu egoteko jasotzen dugun informazioak

Jolasen estrategiak

Jolasaren parte-hartzaileen artean sor daitezkeen harremanak kontuan hartuta, bai eta inplikazio kognitiboa eta afektiboa ere, jolasetan gertatzen diren oinarrizko estrategiak hauek dira: banakako estrategia, lankidetza, aurkaritza, lankidetza-aurkaritza eta anbibalentea.

Banakako estrategia

• Jolas psikomotorretan edo egiturarik gabeko jolasetan gertatzen da.
• Estrategiak ingurunetik erabiltzen dituen elementuetatik eta irudimen aldetik dituen mugetatik datorren ziurgabetasunak emango ditu. Erabakiak pertsonalak dira eta ez dituzte beste pertsona batzuek mediatizatzen, ekintzak bakarka egiten baitira.
• Adibidea: objektuekin bakarrik jolasten den haurra (indioak, autoak, panpinak, etab.).

Jokoa lankidetza-estrategia gisa

• Helburu komun

Mugikortasun urriko pertsonekin komunikazioa

• Normaltasunez hitz egin behar zaie: ez astiroago, ezta beste pertsonei baino ozenago ere.
• Pertsonak gurpil-aulkia erabiltzen badu, bere aurpegiaren parean eta altuera berean kokatuko gara; horretarako, komenigarria izaten da esertzea.
• Ohiko hutsegitea izaten da gurpil-aulkian doan pertsonarengana zuzendu ordez, haren laguntzaileari hitz egitea. Egokiena pertsonari zuzenean hitz egitea da.

Adimen-desgaitasuna duten pertsonekin

• Erabiltzailearekin komunikatzeko, harentzat ezagunak diren inguruneetan saiatu behar da.
• Pertsona bere adinaren arabera tratatu behar da, baina bere ulertzeko ahalmenera egokituz: hizkuntza bakuna eta esaldi laburrak erabiliz.
• Pertsona horien adierazpen- eta erantzun-denborak luzeagoak

KSA (Komunikazio-sistema Areagotzailea): Hitzezko komunikazioan laguntzen duen sistema da.

KSA (Komunikazio-sistema Alternatiboa): Hitzezko komunikazioa ordezkatzen duen sistema da.

Komunikazio-sistema lagunduak eta laguntzarik gabekoak

• Komunikazio-sistema lagunduak: Mezuak sortzeko, igortzeko edo hartzeko euskarri fisiko bat behar duten sistemak dira.
• Laguntzarik gabeko sistemak: Erabiltzaileak bere gorputzaren bidez sortzen eta jasotzen ditu mezuak, euskarri fisikorik erabili gabe.

KSP sistemaren ezaugarriak

• 3.000 sinboloz osatzen da.
• Sinbolo piktografikoak: Errealitatea oso ondo adierazten dute.
• Ikono tankerakoak eta sinpleak dira.
• Komunikazioan gehien erabiltzen diren hitzak eta kontzeptuak adierazten dituzte.
• Sinbolo itxiak dira: Ezin dira berriak