DBH mailako Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Muskulo eskeletikoa: ondo daudenak seinalatu

Muskulo eskeletikoak hezurretan txertatzen dira tendoien bidez.

Pektoral txikiaren txertaketak: aukeratu ondo daudenak

• Humeroa
• Eskapula

Subeskapularra: egia edo gezurra

• Zeharkako planoan eskalenoarekiko goikoa da. Gezurra
• Kubituan txertatzen da. Gezurra
• Sorbaldaren abduktorea da. Gezurra
• Eskapulan txertatzen da. Egia

Hankaren flexoreak

• Bizeps femorala: bai
• Aduktore nagusia: ez
• Popliteoa: bai
• Bikiak: bai

Non txertatzen dira

• Aurreko tibiala: lehenengo metatarsianoa
• Krurala: femurean
• Popliteoa: femurren kanpoko kondiloan
• Kanpoko laprana: bostgarren metatarsianoa

Aukeratu aldakaren adukzioa eragiten ez duena

• Bikiak

Hauetariko bat ez dago ondo zerrenda honetan

• Biceps femorala
• Erdizurdezkoa
• Erdimintzezkoa
• Soleoa: ez

Esaldi bakoitzean

Alderdi metalinguistikoa:1Ikasleek jakin elkarrizketa esploratzailearen funtzionamedua(elkarrekin lanean, entzuten)2Harreman eta kultura jakintzak, zehar konpetentziak ere.3Fontichen proposamena(talde handian=helburu/prozedura, talde txikian=ariketa egin, talde handian=partekatu emaitzak.Elkarrizketa:1.Interakzionalak: eguneroko errutinak(oinarrizko inputa, agurra)2.Transakzionalak:informazio berria, kontestualizazio gutxi.Motak:-Kontaketa(esperientzia komunak, oporrak)-Fikziozko errelatoak (ipuinak)- Gertaerak kontatzea(indibiduala,nola sentitzen garen) Erroreak tipología:motak:1Desbideratze sistematikoa(ez du ikasi, gaitasun falta.Erroreak dira eta egiten dituzte ikasi ez dutelako=gaitasun falta eta input nahikoa ez jasotzeagatik.2 Desbideratze...

Neuronak: Zelula Espezializatuak

Neuronak oso zelula espezializatuak dira, eta nerbio-bulkadak sortzea eta transmititzea da haien funtzio nagusia.

Dendritak

Dendritak luzakin labur eta adarkatuak dira, eta nerbio-bulkadak hartzen dituzte. Oro har, zelularen gorputzetik sortzen dira.

Zelula-Gorputza

Zelula-gorputzaren barruan daude nukleoa, zitoplasma gehiena eta zelulako organuluak.

Axoia

Axoia zelularen gorputzaren luzakin luzanga bat da, eta nerbio-bulkada neuronaren azken adarreraino garraiatzen du.

Nerbio-Bulkada: Seinaleen Transmisioa

Nerbio-bulkada: Neuronak nerbio-bulkaden bidez hartzen eta transmititzen dituzte seinaleak. Nerbio-bulkadak korronte elektrikoak dira, eta axoiaren mintza zeharkatzen dute.

Sinapsia: Neuronen Arteko Komunikazioa

Sinapsia...

Komunikazio-jazoeraren osagaiak (Hymes, 1972)

Egoera

• Espazioa: Kanpoko mugak (taberna, ikasgela...) eta barruko mugak (ikasgelan irakaslearen eta ikasleen mahaiak).
• Denbora: Kanpoko mugak (hasiera/bukaera) eta barruko mugak (ikasgelako azpigertaerak: taldekako lanean saioa antolatu, lana bera, amankomunean jarri, zalantzak argitu...).
• Giro psikosoziala: Adibidez, diskoteka bateko elkarrekintza ez-formala. Partaideek betetzen dituzten tokiek hitza erabiltzeko beharra edo eskubidea ematen dute, eta errolak adierazten dituzte.

Parte-hartzaileak

• Ezaugarri soziokulturalak: Adina, sexoa, klasea, etnia, estatusa, hitz-errepertorioa, ezagupenak...
• Errola: Estatusaren arabera, egoera jakin batean norbaitengandik espero den berbaldi-jokabidea eta haien arteko

Psikoanalisia: Sigmund Freuden Teoria

Sigmund Freudek sortu zuen psikoanalisia XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran. Hasieran, jendeak harrera ona egin zion, baina psikologo zientifikoak aurka agertu ziren, haien ikuspuntutik ez baitzituen teoria zientifiko batek bete beharreko baldintzak betetzen.

Freud hipnosia erabiltzen hasi zen, eta teknika horretan oso trebea ez zen arren, baliagarria izan zitzaion zerbaitetarako: jendeak egoera arruntean gogoratzen ez zituen gauzak hipnosi-egoeran gogoratzen zituela ohartu zen. Gerora, teknika hori baztertu eta asoziazio askearen teknikarekin egin zuen aurrera. Honen bidez, pazienteei burura etortzen zitzaien guztia askatasunez adierazteko eskatzen zien, hala nola ametsak edo bestelako oroitzapenak....

Komunikazio Asmoak

1. Helburu Informatiboa

   Informazioa objektiboki helaraztea.

   Adibidea: "Eguzkia ekialdetik ateratzen da." Helburua: gertakari edo datu objektiboak transmititzea.

2. Helburu Emotiboa/Adierazlea

   Helburua: sentimenduak, emozioak edo barne-estatuak adieraztea.

   Adibidea: "Pozik nago!"

3. Helburu Konatiboa

   Helburua: hartzailearengan eragitea.

   Adibidea: "Ez dizut hori egitea gomendatzen."

4. Aginte Helburua

   Mezuak indarra eta autoritatea adierazten ditu. Agindua betetzea ezinbestekoa izaten da, agindua ematen duen pertsonak botere edo autoritate bat duela ulertzen baita.

   Adibidea: "Zabaldu leihoa!"

Perpaus Konpletiboak

"Zer?" galderari erantzuten dioten hiru atzizki nagusiak: -ela, -rik, eta -en.

• -ela

  Perpausaren edukia, hau da, baieztapen edo pentsamendu baten

Merkataritza Ikerketaren Etapak

1. Hasierako Egoera Aztertu

• Merkataritza-problema edo aukera bat onartuz hasten da ikerketa-lana.
• Ikerketaren zatirik garrantzitsuena problemaren definizioa da.
• Erabakitzaileek zehatz-mehatz deskribatu beharko dute zein problemari aurkitu nahi dioten erantzuna.
• Lehen etapa honetan, ikertzaileak eta zuzendariak lehenengo kontaktua izango dute ikerketaren edukia finkatzeko.

Ikerketa Esploratzailea

Ikerketa esploratzailearen helburua arazoa hobeto ulertzea da, eta honako jarduerak izan ditzake:

• Bigarren mailako datuak lortzea.
• Erabakiak hartzen dituzten edo ideiak eman ditzaketen pertsonekin elkarrizketak egitea.
• Gaia ezagutzen dutenekin edo gaian adituak direnekin elkarrizketak egitea.
• Antzeko egoerak aztertzea.

Ikerketa motibatzen

Sozializazio Eragileak: Familia, Eskola eta Haur Taldea

Sozializazio-eragileak haurrarengan eta bere gizarte-garapenean eragina duten pertsonak edo erakundeak dira.

Familia

Familia da lehen sozializazio-eragilea eta funtsezkoa haurraren garapenean. Bere funtzio nagusiak hauek dira:

• Ugalketa eta funtzio sexuala: Familiaren oinarrizko funtzio biologikoa.
• Funtzio ekonomikoa: Kideen behar materialak asetzea.
• Funtzio asistentziala: Segurtasun fisikoa, emozionala eta morala bermatzea.
• Funtzio hezitzailea: Nortasuna garatzen laguntzea eta arauak, balioak eta kultura transmititzea.
• Eredu izatea: Haurrentzako erreferente izatea, imitazio bidez ikasten baitute.

Hezkuntza eta Atxikimendu Estiloak

Haurtzaroan garatzen diren atxikimendu-estiloak gurasoek haurrekin...

Nerbio Sistema Periferikoa (NSP)

Zer da: Nerbio Sistema Zentraletik (NSZ) kanpo dagoen nerbio sistemaren atala da. NSZ eta organo zein egituren artean kokatzen da, eta gorputz osoan zehar banatzen diren zuntzez eta kordioz osatua dago.

Funtzioa: NSZ organoekin konektatzea, zentzumenen errezeptoreekin, muskuluekin eta guruinekin.

Osagaiak

• Sistema somatikoa: Zentzumenek jasotako informazioa hartu eta muskuluak mugitzeko erantzuna bidaltzeaz arduratzen da. Borondatezko mugimenduak kontrolatzen ditu eta gorputza bere ingurunearekin kontaktuan mantentzen laguntzen du.
• Sistema autonomo edo begetatiboa: Informazioa errai eta barne ingurunetik jaso, eta odol-hodi, guruin eta muskuluen gain eragiten du.

Sistema Somatikoa

Zer da: NSP-aren parte da.

Funtzioak:

1. Gorputz Hezkuntzaren Definizioa

Gorputz Hezkuntza (GH) ikaskuntza-irakaskuntza praktika bat da, non ikasleen jokaera motorretan eragina duen eta hezkuntza-arauen arabera antolatuta dagoen. Aipatu arauak legedian oinarrituta egon daitezke, ala ez (usadioak, irakasleak ezarritakoak, ikastetxeak bultzaturikoak, etab.). (Parlebas, 2001, moldatua)

2. Jokaera Motorra

(Beste arloetatik bereizten gaituena. Iturria: eGelan, Lavega)

• Giza-portaera motorraren antolakuntza esanguratsua da.
• Gizakiaren osotasunean eragiten du: arlo motorra ez ezik, pentsamendua, afektibitatea eta harremanak ere barne hartzen ditu.
• Ikaslearen nortasun osoa dago jokoan: hezkuntza integrala.
• Konpetentzia motorra (2007): curriculumaren gabezia nabarmena.

2.1. Arlo Motorra GHn

• Ekintza