Lehen hezkuntza mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

1. Proiektuaren Izena

2. Laburpena

Zer, norekin, noiz, zertarako.

3. Testuingurua

3.1. Esku-hartzearen Justifikazioa: Diagnostikoa

3.1.1. Eremuaren Deskribapena

Non? Lekuaren ezaugarriak:

• Populazioa, kultura, azpiegiturak.
• Baliabideak (bai/ez).

3.1.2. Eskuhartzearen Beharrak: Arazoak eta GJHak (Garapen Jasangarrirako Helburuak)

Lotura GJHekin:

• 4. Kalitatezko hezkuntza.
• 10. Desberdintasunak murriztea.

4. Proiektuaren Diseinua

Helburuak

• Irakurmena hobetzea.
• Ahozko adierazpena hobetzea.
• Irakurketa ohitura sortzea.

Emaitzak

• Testuak hobeto ulertzea.
• Hitz egiterakoan egitura egokia erabiltzea.
• Eguneroko irakurketarako interesa piztea.

Jarduerak

• Irakurketa gidatu saioak.
• Hizkuntza jolasak/dinamikak.
• Irakur txokoak familiekin.

Baliabideak

• Liburuak, irakasleak, arbelak, gelak,

Ekintza Potentziala: Nerbio Bulkaden Oinarria

1: Grafikoak neuronaren ekintza potentziala erakusten du. Ekintza potentziala nerbio-bulkadaren oinarrian dagoen fenomeno elektrofisiologikoa da. Pausoak:

Atseden-potentziala

Atseden-potentziala: -70 mV inguruan hasieran. Hau neuronaren mintzaren ohiko potentziala da.

Despolarizazioa

Despolarizazioa: Mintzaren potentziala gorantz doa Na⁺ ioiak zelulan sartzen direlako. Grafikoan honek igoera bortitza erakusten du.

Gailurra

Gailurra: Mintzaren potentzialak 0 mV gainditu eta positibo bilakatzen da (20 mV ingurura iristen da).

Repolarizazioa

Repolarizazioa: Potentzialak behera egiten du K⁺ ioiak kanporatzeagatik.

Hiperpolarizazioa

Hiperpolarizazioa: Mintzaren potentziala atseden-potentziala baino baxuago...

Haurtxoen Garapen Motorraren Faseak

Lehen Fasea: Ahoz Gorako Jarreraren Abantailak

Haurra ahoz gora etzanda dagoenean, hainbat onura lortzen ditu bere garapen goiztiarrerako:

1. Agitazioak eta bulkadak modu eraginkorrean agertzen dira, deskarga toniko-emozional, ariketa funtzional edo adierazpide gisa.
2. Inguruneari beha diezaioke, gorputzeko tentsioak erregulatu, nahieran mugitu, bere beharrak adierazi eta espazio jakin horretan kokatu.
3. Heldua egoera hobean dago haurraren adierazpenak ulertzeko, eta horrek komunikazioaren garapenaren oinarriak finkatzea ahalbidetuko du.
4. Haurraren esnatzea modu progresibo eta harmonikoan gertatzen da; kontzientzia-maila batetik bestera igarotzeko behar diren denboren erregulazio autonomoa errazagoa da. Ikusten da haurrak

Gernua eta Sortze Prozesua

Gernua urez eta zeluletatik kanporatzen diren substantziez giltzurrunetan sortutako likidoa da.

Gernuaren Sortze Prozesua

• Glomeruluen iragazketa

  Giltzurrun-azalean odola iragazten da glomeruluen kapilarren paretetan zehar. Bowmanen kapsulak jasotzen du eta giltzurrun-tubuluetan zirkulatzen du.

• Tubuluen birxurgapena

  Giltzurrun-tubuluetan zehar mantenugaiak birxurgatzen dira eta berriro sartzen dira tubuluen inguruko odol-kapilarretara.

• Jariaketa

  Ioiak (K+ eta H+) kapilarretatik tubuluetarantz jariatzen dira. Tubulu bihurgunetsu distalean gertatzen da. Gernua gernu-maskurira heldu eta ureterren barrena kanporatzen da.

Bihotzeko Balbulen Funtzioak

Balbula trikuspideak eta mitralak bi funtzio dituzte: lehenengoa odola aurikuletatik...

Ikusizko komunikazioa: sarrera

Irudia elementu batzuez eta printzipio batzuez osatutako konposizio bat da; elementuak bere ezaugarrien arabera behar bezala ordenatuta daude eta konposizioa sortzen dute. Honakoak dira ikusizko konposizioko oinarrizko kontzeptuak:

Irudiaren elementuak

• Puntua
• Lerroa
• Kolorea (matiza, saturazioa, distira)
• Tonua
• Kontornoa
• Ingurua
• Norabidea
• Textura
• Eskala
• Dimentsioa
• Mugimendua

Pertzepzioaren printzipioak

Pertzepzio printzipioak dira irudiak nola antolatzen diren eta nola interpretatzen diren azaltzen duten oinarrizko irizpideak. Honako printzipioak bereizten dira:

• Pregnanzaren edo forma onaren printzipioa
• Antzekotasunaren printzipioa
• Hurbiltasunaren printzipioa
• Simetria-printzipioa
• Itxituraren printzipioa
• Jarraitasunaren printzipioa
• Norabide

Enpresen Finantzaketa Tresnak

Leasinga

Leasinga enpresa finantzatzeko sistema bat da, aktibo finkoko elementu bat eskuratzeko egiten dena, errentamendu-kuota baten truke, eta amaieran ondasuna erosteko aukera ematen du.

Prozesu horretan, hiru eragile ekonomikok hartzen dute parte: enpresa bezeroak (ondasun jakin bat behar duenak), ondasunaren ekoizleak edo jabeak, eta leasing-enpresak. Leasing-enpresa finantza-erakunde bat da; ondasunaren erosketa finantzatzen du eta enpresa bezeroari ematen dio alokairu baten truke.

Oro har, leasing-eragiketak eta ondasun-elementuaren bizitza ekonomikoak iraupen bera dute. Leasing-kuoten zenbatekoan hauek guztiak sartzen dira: ondasunaren amortizazioa, kapital produktiboaren interesak...

Rentinga

Ondasun higigarriak...

1. Likido Sarkorren Faseak

Likido sarkorren bidezko saiakuntzak sei fase nagusi ditu:

1. Gainazala garbitzea eta prestatzea: Gainazalak garbi eta lehor egon behar du, eta hausturak, ura, olioa edo bestelako substantziarik gabe, likido sarkorren lana ondo egiteko.
2. Barneratze-fasea: Likido sarkorra gainazalean aplikatzen da eta pitzadura barnera sartzen da.
3. Soberan dagoen likidoa kentzea: Gainazalean soberan dagoen likidoa kentzen da (hausturetan barneratu ez dena), horrela hausturak hobeto aztertzeko.
4. Errebelatze-fasea: Errebelatzaileak likido sarkorra xurgatzen du hausturetatik kanpora. Errebelatzailea hauts fina izaten da, gehienetan zuria.
5. Behatze-fasea: Errebelatzailea aplikatu ondoren, denbora-tarte bat itxaron behar da. Fabrikatzaileak adierazten

Inperio Autokratikoa

XX. mendearen hasieran, tsarren inperioa lurralde oso zabala zen. Politikoki, tsarismoa autokrazia bat zen, tsarrak botere absolutua zuen: dekretu bidez gobernatzen zuen, ez zegoen konstituzioaren edo parlamentuaren mende. Burokrazia leial batek eta armada boteretsu batek Inperioaren kontrola ziurtatzen zuten, eta Eliza ortodoxoa erregimenaren zutabe ideologiko nagusietako bat zen.

Nekazaritza Feudala eta Industria Kanpoen Mende

Errusiako Inperioaren ekonomia eta gizarte-egiturak Europako atzeratuenen artean zeuden. Nekazaritza zen jarduera ekonomiko nagusia. Lurra aristokrazia pribilegiatu, boteretsu eta aberats baten eskuetan zegoen. Nekazariak ziren biztanle gehienak, eta erregimen ia feudal baten mende zeuden. Soldata...

Gizarteratzea eta Kohesioa

1. Gizarteratzea eta kohesioa: Belaunaldi berriei arauak, balioak, sinesmenak, sentitu eta pentsatzeko moduak… transmititu behar zaizkie, gizartearen oreka eta biziraupena ziurtatzeko.

Eskolaren bidez, gizabanakoak partaidetzako taldearen bizitza-estiloarekin eta bizimoduarekin interakzionatzen du. Taldean sentitzeko, pentsatzeko eta jokatzeko moduak ezagutzen ditu. Egunerokotasuna ahalbidetzeko arauez eta legeez jabetzen da. Rolak eta estatusak barneratzen ditu...

Aldaketa Soziala Laguntzea

2. Aldaketa soziala laguntzea: Munduan, gizartearen egonkortasuna eta jarraitasuna ziurtatzeko, aldaketa sozialak beharrezkoak dira. Eskolak, kasu honetan, aldaketa hauek eman daitezen laguntzen du: zientzia, teknologia, garapenaren ideia,

Independentzia Gerra eta frantziarren inbasioa

Beste alde batetik, frantsesek 1809tik 1811ra penintsula osoaren kontrola lortu zuten, Cadiz eta Huelva izan ezik.

Gerrilla-gerra eta inbasioaren amaiera

Gerrilla-gerra sistema berria sortu zen eta hauek tropa frantsesen lana galarazten zuten, etengabeko erasoen bidez. Portugaletik ere armada ingelesak Napoleoni aurre egiten zion. Gasteizko (1813) eta Irungo San Martzialeko batailek frantziarren inbasioaren amaiera ekarri zuten.

Cadizko Gorteak eta iraultza liberala

Independentzia Gerra gertatzen ari zela, Cadizko Gorteak bildu ziren eta Espainiako iraultza liberala abian jarri zuten; Espainiako ilustratu batzuek iraultza liberal burgesa egiteko asmoa zuten. Cadiz hirian beste toki askotatik ihes egindako...