Lanbide heziketa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Mitosia eta Meiosia: Konparaketa Nagusia

Mitosia eta meiosia zelulen zatiketa prozesuak dira, baina helburu eta emaitza desberdinak dituzte. Jarraian, bien arteko ezaugarri nagusiak alderatzen dituen taula bat aurkituko duzu.

Kultura-erlatibismoa eta Kulturartekotasuna

Kultura-erlatibismoa

Kultura-erlatibismoaren aldekoek diotenez, kultura bakoitza bertako balioak oinarri hartuz aztertu behar da, eta ez beste kultura bateko balioen arabera. Haien esanetan, toleranteak izan behar dugu kultura-adierazpen guztiekiko.

Arriskuak:

• Arrazakeria.
• Kulturak elkarrengandik banantzea (nahi eta kulturak elkar onartu, harremanik eduki nahi ez).
• Jarrera erromantikoa.
• Kultura-paralisia (Tradizioei eustea garrantzitsuena).

Kulturartekotasuna

Beste kulturekiko errespetua du oinarri, kultura-erlatibismoak bezala; baina ez ditu haren hutsuneak, kulturen arteko berdintasunezko harremanak aldarrikatzen baititu.

Helburuak:

• Gure gizartea eta mundua pluralak direla onartzea.
• Kulturen arteko harremanak

Kontu-ikuskaritza: definizioa eta helburu orokorrak

Kontu-ikuskaritza: Profesional konpetente eta independienteek kontabilitateko dokumentuak berrikusi eta egiaztatzen dituzte. Urteko kontuek ikuskatutako erakundearen ondarearen eta finantza-egoeraren irudi leiala erakusten duten zehazteko egiten da. Azterketa hori egiteko, arauekin sortutako prozedurak erabiltzen dira. Normalean aurreko ekitaldian onartutako eta aplikatutako kontabilitate-printzipio eta arauei jarraituta egiten da. Bukatzeko, iritzi bat ematen da berrikusitako objektuaren egiatasunaren gainean eta egin beharreko hobekuntzak iradokitzen dira.

Motak

Motak azpian sistema eta ikuskaritza-mota nagusiak azaltzen dira:

Kanpoko kontu-ikuskaritza (independentea)

Kanpoko kontu-ikuskaritza

1. Eskola Kirola: Kirol Hezitzailea eta Jarduera Ludikoa

Eskola kirola, kirol hezitzailea eta jarduera ludikoari buruzko atala da hau.

Helburua

Ume bakoitzaren hazkundea lortzea eta aberastasun motrizaz hornitzea da helburua, horrek edozein egoeratara egokitzen lagunduko die. Hastapen bat izatea, helburu ludikoa, umeek ondo pasatu behar dute kirolaz ez aspertzeko.

Ezaugarriak adinaren arabera

• 6-8 urte: Pertzepzio-ikaskuntza
• 8-10 urte: Kirolaren ezagutza globala
• 10-12 urte: Teknikaren hastapena
• 12-14 urte: Espezifikazioa: teknika-taktika
• 14-16 urte: Gaitasun fisikoa, kirolaren perfekzionamendua

Kirol honen etapa hezitzaile eta pedagogikoan mugimendua landu behar da. Umea da protagonista (pertsona da protagonista), mugimenduaren autonomia lortzea egoera...

Berehalako likidezia

Formula: Eskudirua (erabilgarria) / Pasibo korrontea    Balio optimoa: 0,3 - 0,4

• (-): Balioa oso baxua da. Enpresak zailtasunak izango ditu bere berehalako ordainketei aurre egiteko.
• (Barruan): Balio optimoaren tartean dago, baina nahiko justua da. Enpresak ez du zailtasunik berehalako ordainketei aurre egiteko.

Diruzaintza

Formula: Erabilgarria + Bihurgarria / Pasibo korrontea    Balio optimoa: 1 – 1,2

• (-): Balioa oso baxua da. Likidezia-arazoak ditu. Ordainketa-etendura arrisku nabarmena dago, epe laburreko baliabideekin enpresak ezin dituelako epe laburreko zorrak ordaindu.
• (Barruan): Balioa egokia da. Epe laburreko baliabideekin (erabilgarria eta kobratzeko eskubideak) enpresa epe laburreko zorrak ordaintzeko gai da.

1. Segurtasun Uhalen Funtzioa

Derrigorrezkoak

• Gorputza finkatu, inertzia murrizteko.
• Indarra uniforme banatu (torax/aldaka).
• Lesioen larritasuna nabarmen gutxitzen dute.
• Homologazio zorrotzak betetzen dituzte.

2. Osagaiak

Euskarriak

• Karrozeriako finkapen sendoak.
• Talketan karga nagusia jasaten dute.

Finkapen Osagaiak

• Torloju, azkoin, errematxe bereziak.
• Material oso erresistentea erabiltzen da.

Uhala

• Ez-luzagarria, ehun sintetiko oso gogorra.
• Marruskadura eta higadurarekiko erresistentzia du.
• Gorputzeko presioa banatzeko diseinatua.

Finkalekua (Hebilla)

• Lotu eta askatzeko balio du.
• Talketan ez da askatu behar; segurua da.

Karretea (Erretraktila)

• Uhala automatikoki biltzen eta askatzen du.
• Mugimendu normaletan malgua da.
• Blokeo mekanismoa: frenaldi edo kolpean inertziagatik

Engranajeak eta haustura motak

Engranaje bateko gurpilak uneoro tanjenteak izan behar dira, transmisio-erlazioa konstante mantentzeko. Hausturan eragiten duten 3 faktore nagusi daude:

• Gainkargak eragindako haustura: Material hauskorrez egindako gurpiletan gertatzen da.
• Nekeak eragindako haustura: Flexio errepikatuzko tentsioa sortzen denean gertatzen da.
• Angelu bidezko haustura: Hortzen paralelismo-ezak eragiten du.

Engranajeen ezaugarri bereziak

Aleka hartzea: Bat-bateko fenomeno bortitza da; nekeak eta ziztadek eragindako haustura bidezko engranaje-suntsiketa gertatzen da.

Monoblock: Ardatza eta gurpila elementu bakarra direnean deritzo; mihia eta bestelako loturak saihestea eta zurruntasuna areagotzea du helburu.

Hipoide: Engranaje konikoak gurutzatzean...

Hornikuntza-arloa

Hornikuntza: kanpotik materialak eta zerbitzuak lortzen ditu.

• Materialen beharra detektatu.
• Hornitzaileak bilatu, aukeratu eta beraiekin negoziatu.
• Materialak jaso, biltegiratu eta banatu.

Produkzio-arloa

Produkzioa: Lehengaiak bukatutako produktuetan eraldatzen dira, horretarako teknologia zehatz bat aplikatuz.

Helburuak produktibitatea, kalitatea, fidagarritasuna eta modagarritasuna izango dira.

Merkatal-arloa

Merkatal-arloa: produktua nori saldu behar zaion, nola ezagutarazi behar den eta nola banatu behar den zehaztu beharko du.

• Merkatua aztertu.
• Produktua nola izango den erabaki.
• Prezioa finkatu.
• Produktua promozionatu.
• Produktua banatu.
• Produktua saldu.

Finantza-arloa

Finantzarioa: Enpresak erosten dituen materialak, instalazioak, makineria,...

Kausazkoak

ZERGATIA adierazten dute. "Zergatik?" galderari erantzuten diote.

• -lako: Gaixorik dagoelako ez da etorri.
• -nez: Berandu denez, etxera joan beharko genuke.
• bait-: Ez da etorri, gaixorik baitago.

Helburuzkoak

ZERTARAKOA edo xedea adierazten dute. "Zertarako?" galderari erantzuten diote.

• -tzeko: Etorkizun hobea izateko ikasi duzu.
• -tera (mugimendu aditzekin): Erosketak egitera joan naiz.

Kontzesiboak

OZTOPO BAT adierazten dute, baina oztopo horrek ez du ekintza nagusia eragozten.

• -n arren: Euria ari duen arren, mendira joango gara.
• Nahiz eta...: Nahiz eta asko ikasi, ez du azterketa gainditu.
• -n bazen ere: Berandu izan bazen ere, iritsi ginen.

Denborazkoak

NOIZ gertatzen den adierazten dute. "Noiz?" galderari erantzuten diote.

Aldiberekotasuna

• -(e)nean:

Gernu Aparatuaren Funtzioak

• Metabolismoaren hondakinak kanporatu.
• Gorputzeko likidoen kantitatea eta konposizioa erregulatu.
• Organo endokrinoa da: hormonak sortu, metabolizatu eta kanporatu.
• Eritropoietinaren bidez, globulu gorriak sortzen ditu hezur-muinean, odolean oxigeno falta sumatzen denean.
• D bitamina aktibatu, kaltzioa hezurretan atxikitzen laguntzeko.
• Tentsio arteriala erregulatu.

Giltzurrunen Anatomia eta Funtzio Nagusiak

Peritoneoa eta Giltzurrunen Kokapena

Peritoneoa: Abdomeneko barrunbea estaltzen duen mintza.

Giltzurrunen kokapena: Peritoneoaren atzekaldean eta bizkarrezurraren alde banatara, D12-L3 ornoen artean.

Giltzurrunaren Ezaugarri Makroskopikoak

• Babarrun itxura, 150 g.
• 11 cm luze, 6 cm zabal eta 3 cm lodi; kolore gorri-arrekoa.
• Kapsula