Kirola eta gorputz hezkuntza ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Mugiezintasuna

Mugiezintasun-sindromea

Mugiezintasun-sindromea: Mugimendu-funtzioak hondatzeagatik eguneko jarduerak egiteko gaitasuna murriztea edo galtzea. Ezaugarriak:

• Ariketarekiko tolerantzia murriztea.
• Giharren ahultasun etengabea.
• Automatismoen eta gorputz-jarreraren erreflexuen galera.

Faktoreak

• Zahartzea: Hezur-masaren eta gihar-masaren galera, eta ibileraren eta jarreraren asaldura.
• Zenbait patologia: Hezur eta giharreko gaixotasunak, bihotz- eta arnas gaixotasunak, gaixotasun neurologikoak, psikologikoak, ahultasun orokorra…
• Ingurumena: Laguntza teknikoen falta (makilak, etab.).
• Alderdi psikosozialak: Bakardadea, beldurra…
• Gaixotasun baten ondorengo susperraldian ohean egon beharra.

Mugiezintasun-motak

• Arina: Autonomia mantentzen du eta gai

Harremanak Egoera Soziomotorrean

Elkarrekintza motorrak daude. Zuzenak: beste parte-hartzaileengan eragina duenean.

• Komunikaziokoa (kooperazioa): paseak
• Kontra komunikaziokoak (oposiziokoa): atera baloia

Ez zuzenak:

• Praxema: antizipazioak daudenean. Enpatia motorra, aurre-hartze motora eta deszentrazio motorra eta mentala dago (aurre ekintzak, desmarkatzea). Fisiologia eta pertsona bakoitzaren fisikoa eragina du.
• Gestema: keinuak erabili zerbait adierazteko (posizio edo keinu ezagunak). Adb: eskua altxatu baloia eskatzeko.

Guztiak, inteligentzia motorra sortzen du. Afektibitate bat ere (irabazi, galdu…).

Funtzio Semiotorrak eta Mugimendu Nozioa

Analisi unitatea jokaldia da. Funtzio semiotikoak esan nahia emateko gaitasunari egiten dio erreferentzia,...

Zer da zauri bat? Indar batean eraginez gure gorputz-azalean sortzen den kaltea. Nola sailkatu? Ebakorrak (labanak, folio bat) Makadurazkoak (kolpea, zorrotza ez den gorputz batekin.) Nahasiak (anputazioak, suzko armak, zezen adarrak…). Zauria baloratzean, zer kontuan? Hedapena, sakonera, azaleko ertzen banaketa, kokapena, beste gehigarri batzuk, antzinatasuna, infekzioak, zaurian edozein gorputz arrotz. Zer da erredura? Beroaren ondorioz larruazaleko eta barneragoko ehunetan eragindako kalteak dira. Hauek eragin ditzakete: Suak, likido irakinak, elektrizitatea, substantzia kimikoak, erradiazioak. Zein faktoretan oinarritzen dira erreduren larritasuna? Sakonera, hedapena, kokapena, adina, osasun egoera, beste faktore batzuk (inflamazioa,...

Sakeak

Sakerik ohikoenak motza eta altua dira.

Sake motza

Pilota saretik gertu pasatzen da eta sakearen marra motzaren inguruan geratzen da.

Sake altua

Oso ibilbide parabolikoa egiten du. Pilota lurrari elkarzut erortzea bilatzen du, atzeko marratik gertu.

Bi saketan mugimenduak hiru fase ditu:

• Prestatzea: Oinen arteko tartea sorbalden zabalera da eta jokalaria eskuina bada, ezkerreko oina aurreratuta. Gorputzaren zama atzeko hankan bermatzen da. Beso jotzaileak erdi tolestuta atzerantz egon ohi da eta besteak, luzatuta eta aurreratuta, erpuruarekin eta erakuslearekin heltzen du pilota.
• Gauzatzea: Beso jotzaileak beheranzko eta aurreranzko mugimendua egiten du. Gorputzaren pisuak aurrera jotzen du, gorputzak ezkerrerantz biratzen duen bitartean. Jokalariak

Zer da beroketa?

Beroketa, entrenamendu edo lehiaketa baten aurretik egiten den ariketa edo ekintza kopurua da, eta bere helburua, ondoren egingo diren esfortzuetarako gorputza prestatzea da.

Beroketa "ohitura" bilakatu behar da, inprobisazioak alde batera utzi eta kirolaria ondoren egin behar duen ariketan kontzentratu eta buru-belarri sartu behar da.

Aurreko guztia kontuan izanik, beroketak bi helburu nagusi dituela esan dezakegu:

1. Ondoren egingo dugun esfortzu baterako pertsona fisikoki, fisiologikoki eta psikologikoki prestatzea.
2. Lesio arriskua saihestea.

Beroketaren eraginak gorputzean

Beroketa bat egiteak ondorengo eraginak sortzen ditu gorputzean:

• Bihotzaren taupadak igotzen ditu eta, ondorioz, giharretara odol gehiago bidaliko du.
• Birikek oxigeno

Kirol Jarduera Kardiobaskularrak

Kirol jarduera kardiobaskularrak osasunerako funtsezkoak dira, bihotzaren eta zirkulazio-sistemaren osasuna hobetzen baitute. Jarraian, bi jarduera nagusi aztertuko ditugu: korrika eta igeriketa.

Korrika

Korrika egitea jarduera erraza eta naturala da, ez baitu teknika berezirik behar. Gainera, edozein egoeratan egin daiteke, ibilbide egoki bat aukeratuz gero, ez baitu baliabide berezirik eskatzen. Giltzadurak babesteko, lurzoru "gogorrak" ekidin behar dira ahal den neurrian; hau da, belarretik, lurretik edo tartaneko pistetatik korrika egitea gomendatzen da. Posizio bertikalean egiten denez, bihotz-maiztasuna handitzen da, eta sistema kardiobaskularrak berebiziko lana egin behar du gorputzeko beheko atalean dabilen...

Administrazio Publikoen Konpetentziak Kirolean

Erakundeak

Euskadiko erakunde komunek, foru aldundiek eta udalek konpetentzia garrantzitsuak dituzte kirol gaietan. Eusko Jaurlaritzak Euskadiko kirol legeak jasotzen ditu.

Erakunde komunen konpetentziak araugileak dira, eta foru aldundiek eta udalek, berriz, Eusko Jaurlaritzak ematen dituen arauak garatzen dituzte.

Foru aldundien funtzioa lurraldeko udalerrien arteko solidaritatea eta oreka bermatzea da. Kirol arloan, bere egitekoa autonomia mailako araudiaren garapena eta exekuzioa, eta eskola-kirolaren programen eta "kirola guztiontzat" jardueren prestaketa da.

Udalerriek kirol arloan parte hartzen dute kirol zerbitzuak eta azpiegiturak eskainiz. 20.000 biztanle edo gehiago dituzten udalerrietan,...

Garun Paralisia

Definizioa

Anomalia neuromotorea, garuneko lesio batek eragindakoa. Garuneko lesio batengatik gihar tonu altua eta mugimendu arazoak. Lesio hau haurdunaldian, erditzean edo jaio ondoren gerta daiteke.

Ezaugarriak

• Gihar tonu altua
• Nahigabeko mugimenduak
• Ikusmen, entzumen eta mintzamen arazoak izan ditzakete
• Adimen urritasuna izan dezakete
• Jateko edota esfinterrak kontrolatzeko zailtasunak
• Arnasa hartzeko arazoak
• Ikasteko zailtasunak

Motak

Espastikoa

Gorputzaren zurruntasuna. Ezin mugitu, gogortasuna, muskuluak ezin erlaxatu. Sintomak: hipertonia, hiperflexia eta hiperestentzioa.

Atetosikoa

Muskuluak aldaketa azkarrak, gorputz-adarrak kontrolik gabe, hitz egiteko zailtasunak, mugimendu inboluntarioak, aurpegiko espresioak, listu jarioa. Mugimendu...