Batxilergoa mailako Greziera ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Gerraren hasiera eta hedapen nazia (1933-1939)

• 1933: Hitlerrek agintea hartu zuen.
• 1935: Sarre okupatu eta berrarmatzeari ekin zion.
• 1936: Renania militarizatu zuen (Versaillesko Ituna urratuz). Espainiako Gerra Zibilean Erroma-Berlin ardatza sortu zen, Francori lagunduz.
• 1938: Austria (Anschluss) okupatu zuen. Ondoren, Sudeteak bereganatu zituen. Municheko Itunaren bidez, Sudeteak bereganatzea utzi zioten, erasoak gelditzearen truke.
• 1939: Hitlerrek Txekoslovakia eraso zuen, eta gero Lituania. Mussoliniren politikek boterea handitu zuten.
• 1939: Polonia inbaditu zuen irailaren 1ean; irailaren 3an, Frantziak eta Ingalaterrak gerra deklaratu zioten. Itun germaniar-sobietarra sinatu zen: elkarri ez erasotzea, Polonia zatitzea eta estatu batzuk SESBrentzat

Bigarren Mundu Gerra

Hasiera eta aldeak

• Hasiera: 1939-09-01 (Alemaniak Polonia inbaditu zuen)
• Amaiera: 1945-09-02 (Japoniaren errendizioa)
• Aldeak:
  • Ardatzak: Alemania, Italia, Japonia, Hungaria, Errumania, Bulgaria, Eslovakia.
  • Aliatuak: Erresuma Batua, Frantzia, Estatu Batuak, Sobietar Batasuna.
  • Neutralak: Espainia, Suedia, Turkia, Portugal...

Kausak

• Lehen Mundu Gerrako bake-itunen ondorioak: Alemaniaren umiliazioa.
• Alemania: biziespazioa eta nazionalismoa.
• Italia: espantsio militarra (Etiopia, Balkanak).
• Japonia: Txinan hedatu nahi zuen.
• Autarkia, protekzionismoa, militarismoa: desfileak, armamentua.
• Lurralde-gatazkak: Sudeteak, Alsazia, Polonia, Albania...

Faseak

1. Ardatzaren nagusitasuna (1939–1941)

• Alemania: Polonia, Herbehereak, Belgika, Frantzia (Vichy

Max Weber: Legitimazioa

Max Weber - Legitimazio tradizionala: Gizartearen ohitura eta usadioetan oinarritzen da, tribuetan eta monarkietan. - Legitimazio karismatikoa: Liderraren ezaugarri erakargarrietan oinarritzen da. Liderrari agintza ematen zaio, liderra kapaz ikusten baitute eta gogoz jarraitzen dute. - Legitimazio arrazional-legala: Boterearen legitimazioa legetik eta gobernuak legez eta instituzio sistematikoz jardutetik dator. Gure sistema politikoa.

Hobbes: Naturazko Egoera eta Kontratu Soziala

Hobbes - Naturazko egoera: Ezinezkoa da elkarlana, banako guztiak borrokan ari direlako. Bizitza “bakartia, pobrea, zatarra, basatia eta laburra” da. - Kontratu soziala: Ekintza arrazionala kontratu soziala egitea da, subirano bati askatasuna...

Europan, gerra handiak gatazk ezkutuak utzi zituen herrialde galtzaileetan (Alemania, Austria edo Hungaria) ez baitzeuden ados bake-itunek ezarritako zigorrekin. Garaile irten ziren herrialde batzuk ere Italia batez ere, ez ziren konforme geratu irabazitako lurraldeekin.

Gerrarako lehen fasea: 1939-1942.

Alemaniaren garaipena Europan eta Japoniaren garaipena Asian.

Alemaniaren estrategia: 1939ko irailaren 1ean Alemaniak Polonia inbaditu zuen. Hilaren 3an Frantziak era Erresuma Batuak Alemaniari gerra deklaratu zioten. SESBk ere ez zuen hasierako gatazkan parte hartu Hirugarren Reicharekin sinatutako elkarri ez erasotzeko ituna. 1940ko udaberrian hasi zen egoera aldatzen, tximista gerrako ersoaldi alemaniarrekin. Norvegia eta Danimarka konkistatzea...

Ortega y Gasset

1. Etapa: Objektibista

Neokantiarren ezagutzak hartzen ditu bere bidaian Alemaniatik. Hauek arraziobitalismoan sinesten zuten. Espainian momentu honetan bakarrik lantzen da literatura eta hau subjektibismoa da; berriz, Alemanian filosofia lantzen ari da (arrazionalismoa, kritika eta espiritu kritika). Horregatik doa hara eta gauza hauek Espainiara ekarri nahi ditu. Bitalismoa (Nietzsche).

Etapa honetan ere Masa eta Elitea kontzeptuak garatzen ditu. Bere ustez, gizartea elite batek gobernatu behar du. Elite horretan onenak egon behar dira, aristokrazia bat izan behar da, baina ez odolez postuak pasatzen diren aristokrazia bat, baizik eta erabakitako aristokrazia bat. Horretarako balio izan behar dute. Masa, berriz, ez da izan behar...

Max Weberrek dionez, hiru prozesuren bidez gerta daiteke:

• LEGITIMAZIO KARISMATIKOA: Herritarrak buruzagiari atxikita sentitzen dira gaitasunengatik edo dohainengatik. Aginte edo agintari mota hau agertzen da mugimendu iraultzaile. (Hitler)

• LEGITIMAZIO TRADIZIONALA: Antzinatik heredatzen den boterea eta jarratzaileek agintari hauei (enperadore) obedientzia zor dietela uste dute. Lehen herritarrek pentsatzen zuten Enperadoreek eta era honetako autoritateek jasatzen zutela boterea zuzen zuzen Jaikoengandik. Antzinako tribuko agintariak era legitimazio honetan daude.

• LEGITIMAZIO ARRAZIONALA: Estatu demokratikoetan agertzen da, normalean Konstituzioa batek araututa. Herrikoek, berdintasun eta askatasunetik eta hauteskundeen bidez, haien ordezkoak aukeratzen

Objektibismoa eta gizarte-ardura:

Ortega: Objektibismoa eta Zientzia

Bi ziren Espainia Europatik urruntzeko joerak: pentsamendu sakona landu ordez literatura egiteko zaletasuna eta eztabaida antzuetan aritzea. Okerbide horiek zuzentzeko, objektibismoa proposatu zuen.

Espainiarren atzerapena gainditzeko ezinbestekoa zen Europan indarrean zeuden jarrera intelektualak Espainian errotzea. Ortegak atzerapen zientifikoari egotzi zion Espainiaren gainbehera.

Zientzia zen Europa besteetatik bereizten zuena eta zientzia ezagutzeko ezinbesteko gaitasunak:

• Zehaztasuna
• Jarrera kritikoa
• Arrazionaltasuna

Zehaztasun eta metodo ezak eztabaida antzuak eragiten ditu. Ezinbestekoa da zer eztabaidatzen den ondo definitzea. Jarrera kritiko ezak erraiekin pentsatzera bultzatzen...

Alderdi Politikoen Kritika

Bi alderdi politikoen arteko dinamika aztertzen da, eta talde politikoen osaketa zehazten da. Alderdi politikoak ez direla benetakoak argudiatzen da, nazioaren interesak defendatu beharrean, bereaienak lehenesten dituztelako. Goi mailako jendeak osatzen zituen alderdiak, eta hauek beren interesen alde bakarrik egiten zuten lan. Beren zereginak herrialde osoko zergak ezartzea eta kobratzea ziren, nahiz eta askotan beraiek ez zituzten ordaintzen. Parlamentuan eserleku bat izatea eta goi karguak betetzea armadan, administrazioan eta negozioetan ziren haien helburuak. Laburbilduz, egiten zuten guztia beren interesak defendatzeko zen, eta ez ongizate publikoa lortzeko.

Gobernuaren Antolamenduaren Kritika

Gobernuaren antolamendua...

Bigarren Mundu Gerraren Zergatiak

Bake Faltsua

Versaillesko Itunean hartutako erabakiek zailtasun ekonomiko handiak eta ezegonkortasun politikoa eragin zituzten gerra galdu zuten herrialdeetan. Faxismoaren gorakadak nazien espantsionismoa ekarri zuen. Japoniak areagotu egin zuen politika inperialista Asian.

Alemaniaren Politika Espantsionista

Alemaniak, Japoniak eta Italiak Nazioen Liga (NL) utzi zuten. Hemen ikusi zen Alemaniak Reich handi bat sortu nahi zuela. 1935eko hasieran, Hitlerrek Sarre eskualdea anexionatu zuen. 1936an, Renania berriz militarizatu zuen; Renania Frantziarekin eta Herbehereekin muga egiten zuen lurralde alemana zen. Versaillesko Itunean debekatu zuten lurralde hau berriz militarizatzea.

Ardatzaren Sorrera

1935etik aurrera,...