Lehen hezkuntza mailako Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Errolda

Udalerri bateko auzokoen erregistroa da. Biztanleriaren datu demografikoak, ekonomikoak eta sozialak biltzen ditu. Urtarrilaren 1ean eguneratzen da, eta jaiotzekin eta heriotzekin eta auzokoen egoitza-bajekin eta -altekin etengabe aldatzen den dokumentu dinamikoa da.

Biztanleriaren Berezko Hazkundea

Edo hazkunde begetatiboa, toki jakin batean urtebetean izandako jaiotza eta heriotza kopuruen arteko aldea adierazten du, ehunekoen bidez, oro har. Jaiotakoen kopurua hildakoena baino handiagoa bada, hazkundea positiboa izango da; heriotzen kopurua jaiotzena baino handiagoa bada, berriz, negatiboa.

Biztanleriaren Benetako Hazkundea

Biztanleriaren benetako hazkundea kalkulatzeko, berezko hazkundea eta migrazio-saldoa batzen dira. Ben H = Ber H...

-XX. mendeko lehen urteetan, Euskal Autonomia Erkidegoa eskualde emigratzailea izan zen. Arrazoi nagusia lurraren jabetza-egitura eta oinordetza besterendu izana izan zen. Familiako ustiategien banaketa eragoztean, seme-alaben zati batek ez zuen emigratzea beste aukerarik ikusten. Gehienbat ozeaoz bestealdeko emigrazioa izan zen, Latinoamerika izanik helmuga nagusia. Aipatutakoa gorabehera, Euskadiko biztanleriaren hazkunde gehiena barruko immigranteak iritsi izana izan zen.

-1911. urtearen eta 1975eko krisiaren artean, Euskal Autonomia Erkidegoa immigrazio handiko eskualde bihurtu zen, batez ere 1950-1975 garaian. Arrazooi hauen egon ziren tartean: goiz industrializatzea eta desarrollismo garaian industria goraldian egotea. Industrialde nagusiek...

Industriaren Eboluzioa II: Egungo Industria eta Paisaiak

Egungo Industria

XX. mendean sortu zen, Hirugarren Industria Iraultzari esker. Industriak teknologia berriak erabiltzen ditu (informatika, telekomunikazioak, etab.). Ordenagailuen eta roboten bidez kontrolatutako makinak erabiltzen dira, material berriak (adibidez, Nomex) eta energia-iturri berriak (nuklearra, energia alternatiboak) ere bai.

Fabrikazioa produkzio-faseak elkarren artean banatzen dituzten establezimendu txikietan egiten da. Langile gutxik egiten dute lan, baina prestakuntza-maila handia dute, eta produkziorako zerbitzuetan lan egiten duten beste langile asko gehitzen zaizkie: ikerketan, marketinean, diseinuan, etab.

Oro har, produkzioa produktu merke eta anitzen serie laburretan...

Latitudea:

Espainia Ipar hemisferioko alde epelean dago, honek 4urtaro egotea egiten du: bi nabarmenak (uda eta negua) eta beste bi trantsizio edo tartekoak (udaberria eta udazkena). Kanariar uharteak salbuespena dira, latitude subtropikalean daudenez ez dute urtaroen arteko kontraste handirik.

Kokapena:

Iberiar penintsula, bi ur-masa handiren artean (Ozeano Atlantikoa eta Mediterraneo itsasoa) eta bi kontinenteren artean (Europa eta Afrika) dago. Kokapen honek aire-masa ezberdinen arteko bidegurutzea bihurtzen du. Kanariar uharteak mota askotako eragin atmosferikoak jasotzen dituzte Afrikatik hurbil daudelako.

Itsasoaren eragina:

Iberiar penintsula zabalera handikoa da. Kostaldeak zuzenak dira eta kostaldearekiko paraleloak diren mendi-kate ugari...

Espainian Franco jeneralak zuzendutako diktadura erregimena izan zen 1939tik 1975era bitartean.

Lehen Aldia (1940ko Hamarkada)

Gizarteak, Frankismoaren lehen aldian, batik bat 40ko hamarkadan, demografikoki atzera egin zuen. Goseak eta gaixotasunek (tuberkulosia adibidez) eraginda, heriotza tasa izugarri handitu zen, eta jaiotza tasa handia ere izateagatik ozta ozta mantendu zen hazkunde begetatibo positiboa (%o 0,9). Hiri handietan txabolak ugaritu ziren.

Sozialki, moral kristaurik zorrotzena inposatu zen, eta horrek familiartean eredu patriarkalaren ezarpena ekarri zuen. Halaber, emakumearen gutxioagotasun juridikoa finkatu zen.

Bigarren Aldia (1960ko Hamarkada)

Bigarren aldian, 1960ko hamarkadan bereziki, biztanleriaren urteko hazkunde tasa mende...

Aurrean daukagun mapa EAEko industri enpleguen mapa da. EAEko mapa honek, udalerri mugak erakusten ditu eta legendan, indrustriako langile kopurua adierazten da, kolore-tamaina ezberdineko zirkuluen bitartez.. Zirkuluak EAE osoan zehar, udalerri mugen barnean daude kokaturik eta hortaz herri nagusi bakoitzeko industri enpleguaren informazioa ematen digu. Orokorrean esan daiteke probintzia bakoitzak errealitate ezberdina erakusten duela, jarraian probintziako azalpena egingo delarik.

Industriaren kokapenak adierazten du, banaketa desorekatuta dagoela. Eskualdeei dagokionez, industriaren banaketak, triangelu azlderanzizkoaren itxura du. Bilboko eta Donostiako guneak, barnealdean, industria korridore batekin elkartuta daude. Vitoria-GAsteiz berriz,...

Industria: Jarduera ekonomiko eta teknikoa, non lehengaiak eraldatzen diren gizakien beharrak asetzeko produktu bihurtu arte. Jarduera horretara dedikatzen diren instalazioei ere erreferentzia egin diezaieke (Bigarren Sektorea).

Enpresa: Enpresa talde batek, baliabide materialez eta finantzarioz osatutako unitate bat helburu bezala duela zerbait ekoiztea edo zerbitzu bat eskaintzea eta horren truke etekinak lortzea.

Holding: Enpresen antolakuntza edo taldekatzea, non konpainia batek akzio guztiak edo gehienak kontrolatzen dituen eta era horretan enpresa horren gaineko kontrola hartzen duen.

Deskokatze industriala: Industrien kokapenean egiten diren aldaketek osatzen duten prozesua da. Enpresak abantaila handiagoak eskaintzen dituzten lekuetara...

Hondakinen Kudeaketa

Hiriko hondakinak, hala nola elikagai-hondarrak, ontziak, beirak, plastikoak, poltsak eta metalak, kudeatzea erronka garrantzitsua da. Hondakinak tratatzeko prozesu ugari eta garestiak egin behar dira.

Desberdintasunak Gizartean

Etxebizitzen prezioak eragina du hiritar bakoitzak bizitzeko aukeratuko duen eremuan, bere baliabideen arabera. Baliabide gutxiko pertsonak hirigunetik urrun eta zerbitzu gutxirekin bizi ohi dira. Ondorioz, hiriko bizitzatik kanpo edo baztertuak senti daitezke.

Garapen bidean dauden herrialdeetako hirietan, landa-eremutik datozen etorkin asko baliabide gutxikoak direnez, txabola-auzo pobreetan bizi behar izaten dute. Baliabide askoko pertsonak, berriz, kalitate oneko etxebizitzetan bizi dira.

Plano Motak

• Plano

Espainia Hezea

Erliebe gorabeheratsuko zonaldea. Populazio sakabanatua. Jabetza sistema minifundioa (partzela txikiak, hesitua). Nekazaritzarako zatia ez da handia, polilaborantza praktikatu izan da. Larreak eta abereak elikatzeko landaketa (alpapa, artoa...). Abeltzaintzak garrantzi handia du, bai okelatan, bai esnetarako. Aire libre eta ikuiluetan egoten dira. Ustiategiak tamaina txikikoak, ertainak lehiakortasuna eragozten dute.

Barrualde Kontinentalizatua

Penintsularen barrualde kontinentalizatua. Bi meseten eta Ebroren sakonunean ematen da. Altitude handiko zonaldea; euri gutxi udan, neguan izozte handiak. Populazioa bildua dago (iparraldean herri txikiagoak, hegoaldean handiagoak). Migrazio handiko lekuak. Minifundioa nagusi. Dueroren eta...