Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Antzinako Erregimena eta Iraultza Liberalak

1. Zer zen Antzinako Erregimena?

Antzinako Erregimena XVIII. mendearen bukaera arte indarrean egon zen sistema ekonomiko, sozial eta politikoa zen.

2. Azaldu Antzinako Erregimenaren ezaugarriak.

• Ekonomia nekazaritzan oinarritzen zen, industria gutxikoa eta artisautza-lan ugarikoa (gremioak, etab.).
• Gizartea estamentala zen, estamentuz aldatzeko aukeretara itxia eta desparekotasun handikoa.
• Monarkia absolutua zegoen.

3. Nolakoa zen nekazaritza Antzinako Erregimenean?

Nekazaritzatik bizi ziren. Lan-baldintza oso kaskarrak zituzten. Nekazariek ordu asko eta asko lan egiten zuten. Elikadura eskasa zen; zerealak jaten zituzten.

Nekazaritzak teknika tradizional zaharkituak erabiltzen zituen, oso produktibitate txikikoak,...

Emakume Kategoriaren Problematika

Simone de Beauvoirrentzat, onartezinak ziren XX. mendeko gizartean zeuden desberdintasunak, emakumeen gizonekiko gutxiagotasun eta mendekotasun egoera. Berdintasunaren feminismoa defendatu zuen existentzialismoan oinarrituta. Simone de Beauvoirren ustez, denok ezagutzen dugun "emakume" kontzeptu edo kategoria zalantzan jartzea da. Gure gizartean gizona eta emakumea ez dira gune simetrikoak. Gizonak positiboa eta neutroa dena irudikatzen du. Horrela, "gizon" hitza erabiltzen da gizateria izendatzeko. Emakumea negatibo gisa eta ezaugarri guztiak gabezia gisa leporatzen zaizkio. Emakumea gizonak erabaki duena da. Emakumea zer den gizonaren arabera determinatzen da. Beauvoirrek bereizi egiten du: emakumearen alderdi...

Platonen Ongiaren Ideia

Ezagutza mailaz maila gorantz igotzea beharrezkoa da jakinduria eskuratzeko, eta bide horretan heziketa da funtsezkoa. Goranzko prozesu hau dialektika bidez burutzen da: elkarrizketaren eta arrazoiaren bidez, iritziak (doxa) baztertzen dira eta egiazko ezagutza (episteme) eskuratzen da. Zentzumenetatik askatu eta kontzeptuak modu arrazionalean ulertzera igaro behar da. Azken urratsa ongiaren ideia ezagutzea da, eta hori agintari filosofikoek soilik lor dezakete.

Platonentzat, ongiaren ideia da ideien artean gorena, eta gainerako guztien jatorria eta azalpena. Ez da gauza bat, baizik eta egia eta izatearen oinarri bera. Politeia VII. liburuko 3. atalean dioenez, uler daitekeen azken ideia da, eta gauza zuzen eta eder guztien...

I. Sailkapena

• Gaia: Bizkaiko eta Gipuzkoako kontzertu ekonomikoa indargabetzea, frankismoaren aurkako jarrera zigortzeko.

• Izaera:

  • Iturriaren arabera: Dokumentu historikoa eta lehen mailako iturria da, Francoren gobernuak idatzia eta argitaratua.

  • Edukia kontuan hartuta: Politika eta lege alorreko testua da, Espainiako zentralizazio fiskalari buruzkoa.

  • Nori zuzendua: Testu ofiziala da, Boletín Oficial del Estado aldizkarian argitaratua, Espainiako administrazioari eta Bizkaiko eta Gipuzkoako biztanleei eta erakundeei zuzendua.

  • Helburua: Lurralde hauen autonomia fiskala kentzea, haien jarrera politikoagatik zigortzeko. Argia da: frankistei aurre egin zietelako ezarri zitzaien neurri hau. Aldiz, frankismoarekin bat egin zuten Arabak eta Nafarroak kontzertua

Zer da Alienazioa?

Alienazioa gizartean betidanik egon da, errealitatea kontraesankorra delako. XIX. mendean, alienazioa handiagoa izan zen, eta subjektuak ez zuen benetako arrazionaltasunik edo askatasunik. Hala ere, posible zen alienazioarekin amaitzea eta subjektuak arrazional eta libre bihurtzea, etikari eta politikari dagokionez.

Ekonomia-alienazioa

Ekonomia-alienazioa historian

Zergatik da ekonomia-alienazioa alienazio guztien sorburua?

Ekonomia-alienazioa da alienazio guztien sorburua, gizakiaren bizitza eta harremanak lanaren eta bizitza materialaren gainean eraikitzen direlako. Gizakia bera lanaren emaitza da, eta lanak baldintzatzen ditu bere oinarrizko beharrak eta pentsatzeko gaitasuna. Pentsamendua eta ezagutza bizitza materiala bermatuta...

Tertziarizazioa: Arrazoiak

1. Bizimaila igotzeari esker, zerbitzu gehiago kontsumitzen dira. 1960ko hamarkadatik aurrera, nekazaritza eginkizunak mekanizatu egin ziren eta nekazaritza arloan lan egiten zutenak hirugarren sektorera igaro ziren.
2. Industriaren bilakaerak mesede egin dio hirugarren sektoreari, zerbitzuen hazkuntza bultzatu baitu, hala nola garraioa edo finantza arloa. 1975eko krisiaren eraginez, industriako langabetu asko hirugarren sektorera joan ziren, eta industria modernoak, teknologia berrien eraginez, tertziarizatzeko joera hartu du.
3. Hirugarren sektoreko jarduera batzuk garatzean (turismoa, ostalaritza, garraioa...), aisiarako zerbitzuak sustatu dira. Zerbitzu publikoek ere gora egin dute (administrazio europarra, adibidez), eta

Globalizazioaren Kostuak eta Subiranotasun Nazionala

Globalizazioaren kostuek subiranotasun nazionala mehatxatzen dute. Kezka gero eta handiagoa dago herrialdeek kanpo baldintzapenik gabe lokalki jokatzeko askatasuna izango duten ala ez. Tokian tokiko helburuei eta politikei uko egin eta ekonomia txikien gehiegizko dependentzia eta ziurgabetasuna izan dezakete ekonomia handien aurrean. Gero eta homogeneotasun kultural handiagoa dago. Hazkunde ekonomikoa eta ingurumenaren narriadura ere kezka dira. Ekonomiak natur baliabide ez berriztagarri gehiegi kontsumituko ote dituen eta ingurumen kalteak areagotuko dituen beldurra dago. Diru sarreren ekitaterik eza eta estres pertsonala dakartza. Alde edo desberdintasun gorakada herrialdeen artean eta herrialde...

Ilustrazioa

Politika

• Absolutismo monarkikoa Frantzian, parlamentarismoa sortu berria zen Erresuma Batuan eta despotismo ilustratua Errusian, Prusian, Austrian eta Espainian.
• 1776an Thomas Jeffersonek Estatu Batuen independentzia aldarrikatu zuen eta 1787an bere lehen Konstituzioa idatzi zen.

Gizartea

• Burgesiaren gorakada eta Antzinako Erregimenaren krisia.
• Leherketa demografikoa, batez ere 1750etik aurrera.
• Gehienbat, nekazaritzan oinarrituta; nekazaritza iraultza hasi zen.

Ekonomia

• Ekonomia zientzia azkar sortu zen, bi teoria kontrajarrirekin:
  • Fisiokrazia Frantzian: lurra edukitzea eta lantzea aberastasun-iturririk handiena dela defendatzen du.
  • Liberalismo ekonomikoa Ingalaterran: Adam Smithek lana eta merkataritza aldarrikatu zituen aberastasun iturri

Barrokoaren Arkitektura eta Eskultura

Carlo Maderno (1556-1629)

Vatikanoko San Pedro elizako fatxadaren egilea izan zen, korintiar zutabe eta pilastra erraldoiak zituena, Miguel Angelen kupula nabarmentzeko helburuarekin. Erdiko atalak arinki aurreratuta, mugimendu sentsazioa sortarazten du. Eskulturez osaturiko balaustrada batek errematatzen du.

Gian Lorenzo Bernini (1598-1680)

Margolaria, eskultorea, poeta eta eszenografoa izan zen. Klasizismoa adierazkortasunarekin uztartzea lortu zuen, Aita Santuek eskatzen zuten efektismoa, alegia.

San Pedroko Baldakinoa

Aldare nagusian kokatzen da, Miguel Angelen kupularen behealdean. Lau zutabe salomoniko ditu, mahatsondo hostoez dekoratuta –eukaristiaren sinboloa– eta erleak, Barberini familiari erreferentzia...

Laburpena

Gorputzik, mundurik, ezer gabe imajinatzen hasi nintzen. Baina hori irudika nezakeen arren, ezin nuen imajinatu existitzen ez nintzenik. Hau zalantzan jartzeak, pentsatzeak, zerbait nintzela esan nahi zuen. Zalantzak frogatzen dit banaizela, nire existentzia. Pentsatzeari utziko banu, ez nuke nire existentziaren inolako frogarik izango.

Descartesen Metodoa eta Egiaren Bilaketa

Egiaren bilaketa filosofiaren zutabe nagusietako bat izan da, gizakiari segurtasuna eta ulermena emanez. Mendeetan zehar, filosofoek hainbat metodo eta ikuspegi garatu dituzte ideal horretara hurbiltzeko. Egia zientzian, legeak eta teoriak sortzea ahalbidetzen du; etikan, justizia gidatzen du; eta eguneroko bizitzan, errealitatea ulertzen eta harremanak sortzen...