Zirkulazio eta Iraizketa Aparatuen Oinarrizko Kontzeptuak

Oinarrizko Kontzeptuen Hiztegia

Zainak (Benak)

Odola organoetatik bihotzera daramaten odol-basoak dira.

Arteria

Odola bihotzetik organoetara eramaten duten hodiak dira.

Kapilarea

Odola ehun guztietara garraiatzen duten eta arteriak eta zainak konektatzen dituzten hodiak dira.

Aurikulak

Bihotzak goiko aldean dituen bi barrunbeak dira.

Bentrikuluak

Bihotzak beheko aldean dituen bi barrunbeak dira.

Sistolea

Bihotzak egiten duen uzkurdura mugimendua da.

Diastolea

Bihotzak egiten duen erlaxazio mugimendua da.

Odola

Zirkulazio-aparatuan gorputzean zehar garraio, tenperatura erregulazio eta babes funtzioa duen ehun likidoa da.

Linfa

Likido interstizialetik sortu eta organismoaren bigarren zirkulazio-sistema osatzen duen likidoa da.

Giltzurruna

Gorputzaren iraizketaz arduratzen den organo garrantzitsuena da.

Uretra

Gernu-maskuritik gernua kanporatzen duen hodia da.

Nefrona

Giltzurruna osatzen duten eta iraizketa egiten duten atalak dira.

Izerdi-guruinak

Larruazalaren barruan dauden eta iraizketa eta tenperatura kontrolatzen dituzten egiturak dira.

Gibela

Digestioan eta gorputzaren funtzionamenduaren beste hainbat alderditan garrantzi handia duen organoa da.

Zirkulazio Aparatuaren Osagaiak eta Funtzioak

1. Odola

   Ehun likidoa.

   Funtzioak:

   • Garraioa
   • Defentsa
   • Tenperatura erregulazioa

2. Odol-basoak (Hodiak)

   • Arteriak: Odola bihotzetik organoetara eramaten dute.
   • Zainak: Odola organoetatik bihotzera daramate.
   • Kapilareak: Aurreko biak lotu eta organismo osora iristen dira.

3. Bihotza

   Odola odol-basoetan zehar bultzatzen duen organoa.

Odol-Zirkulazioa: Bi Zirkuitu

Odol-zirkulazioa bikoitza eta osoa da.

Zirkuitu Bikoitza (2 zirkuitu)

• Biriketakoa (Zirkuitu Txikia): Odola bihotzetik biriketara doa oxigenoa hartu eta karbono dioxidoa botatzeko.
• Orokorra (Zirkuitu Nagusia): Odola biriketatik bihotzera itzuli eta handik organismo osora doa, jasotako oxigenoa eraman eta karbono dioxidoa biltzeko.

Zirkuitu Osoa

Odola ez da basoetatik irteten.

Bihotzaren Funtzionamendua (Ziklo Kardiakoa)

1. Bentrikuluen Sistolea: Odola bihotzetik ateratzen da.
2. Bentrikuluen Diastolea + Aurikulen Sistolea: Odola aurikuletatik bentrikuluetara pasatzen da.
3. Aurikulen Diastolea: Aurikulak odolez betetzen dira.