Zine Mutuaren Historia: Sorreratik Zine Soinudunera
Zine mutuaren lehen urratsak
1895ean, Lumiere anaiek lantegietik ateratzen diren langileen filma egin zuten, eta Edisonek kinetoskopioa patentatu zuen, kamerak eta lan-tresnak sortuz. Zinema herriz herri eramaten zen bere ikuskizunen bidez.
Zinematografiaren sorrera
Amerikarrek zineman ikuskizun-gaitasun berria ikusi zuten lehenengoz. Europarrek, ordea, antzerkiaren luzapen gisa erabili zuten zinematografoa. Ingalaterran, dokumentalen alde egin zen.
Zine mutuaren garaia
Lehenengo zine-aretoak eraiki ziren, telesailak eta luzemetrajeak lantzen hasi ziren, eta filmaketan argi artifiziala erabiltzen hasi ziren.
Lehen Mundu Gerrak Europako zinemaren gainbehera ekarri zuen. Bitartean, zine amerikarra aurrera egiten ari zen, eta Hollywood sortu zen.
Gerra ondorengo zinema
Gerraren amaieran, Europako zinemak amerikar boterearen aurre egin nahi izan zuen, eta alemaniar espresionismoa goraipatu zen. Ameriketan, superprodukzio izugarriak lantzen ziren, eta Walt Disneyren eskutik animazioa etorri zen.
Zine soinudunaren eta koloreen etorrera
1929an, zine soinuduna etorri zen. The Jazz Singer filma izan zen historiako lehen film soinuduna. Zinemak antzerkia eta zirku motako ikuskizunak gainditu zituen, eta eszenatokitik desagertu ziren.
Zinema berriak gai sozialak eta konpromiso politikoa hartu zituen oinarri. Amerikan, ihesbideko filmen alde egin zen, eta filme musikalak eta komediak landu ziren. Genero beltzak gorakada handia izan zuen.
1935ean, La feria de las vanidades filmak kolorearen garaia zabaldu zuen.
Bigarren Mundu Gerra eta gerraostea
Zinema propaganda baliabide bihurtu zen. Bigarren Mundu Gerraren hasieran, gerra ahaleginaren esanetara jarri ziren guztiak, bakoitzak bere alderdia lotsarik gabe goraipatuz.
Gerraostean, zinemak ondorio izugarriak islatu zituen. Neorrealismoa Italian sortu zen, Europa osoa hondatuta zegoenean.
AEBetan, Gerra Hotzak eta makartismoak zuzendari askoren lana moztu zuten, eta asko emigratzera behartu zituzten.
Urrezko aroa eta 70eko hamarkada
AEBetan, filme musikal handien sorrera etorri zen, eta 50eko hamarkadan zinemaren berrikuntza etorri zen.
60ko hamarkadatik aurrera, Free Cinema ingelesa eta alemaniar zine berria sortu ziren. Hirugarren Munduko zinematografiak agertu ziren, eta herri sobietarretan ere garrantzia hartu zuen zinemak.
Bide beretik, telebista indartsuago etorri zen, zine krisialdia ekarriko zuena.