Arte gotikoa: ezaugarriak eta testuinguru historikoa

Laburpena

Dokumentuak arte gotikoaren testuinguru historikoa azaltzen du: XII. mendearen amaieran Frantzian sortu eta XV. mendera arte iraun zuen estiloa, eta hiri-hazkundeak, merkataritzak eta burgesiak nola eragin zuten. Katedralaren garrantzia eta eskulturaren, pinturaren eta beiratearen rola ere aztertzen ditu. Azkenik, arte gotikoaren ezaugarri errealista eta naturalistak deskribatzen ditu.

Funtsezko puntuak

Arte gotikoa XII. mendearen amaieran hasi zen eta XV. mendera arte iraun zuen, Frantzian sortua.
XII. mendearen erdialdetik aurrera merkataritzak eta hiriek hazi egin ziren, eta burgesia indartu zen.
Hirietan gremioak sortu ziren, lanbide bereko artisauek osatuak.
Katedrala izan zen arte gotikoaren ikur nagusia eta hirietan denbora gutxian asko eraiki ziren.
Estilo gotikoan eskultura arkitekturatik aldendu zen, eta beirateak pinturaren ordez nagusitu ziren.
Arte gotikoa errealistagoa eta naturalistagoa izan zen, adierazkortasun eta mugikortasun handiagoarekin.

Frogatu zeure burua

Testuinguru Historikoa

XII. mendea amaitzean gauzatu zen estilo gotikoa, aldaketa teknologiko, ekonomiko, sozialen, politikoen eta filosofiko-erlijiosoengatik, XV. mendera arte iraun zuelarik. Frantzian hasi zen mugimendua eta azkar hedatu zen Espainian, Alemanian, Italian eta Europako beste lurraldeetan.

XII. mendearen erdialdetik aurrera, merkataritza azkar hedatu zen eta merkataritza-bide berriak zabaldu ziren ekialderantz. Horrekin batera, hiriko bizimodua berpiztu zen. Hiriak hazi ziren eta hiri-giroko gizarte-molde berri bat garatu zen. Burgesia gero eta indartsuagoa zen. Hirietan gremioak sortu ziren, lanbide bereko artisauek osatuak.

Europako gizartearen pentsamoldea aldatu zen; hiriak handitu ziren eta burgesia eta monarkiak gero eta garrantzitsuagoak ziren, gizarte feudalaren balioak ahultzen hasi zirelarik. Pentsaera-aldaketa horren eraginez sortu zen arte gotikoa. Horrela, hiriak garatzen joan ziren, bizimodua berritzen joan zen eta pentsamolde-aldaketak gertatu ziren. Unibertsitateetan eta artearen sekularizazio-prozesuari ekin zitzaion. Gotikoak hirietan izan zituen agerpiderik nabarmenenak, katedraletan, batez ere.

Katedrala, Gotikoaren Bihotza

Katedralaren garaia da arte gotikoaren aroa. Gizarte- eta ekonomia-aldaketek eta espiritualtasun berriek bultzada eman zioten eraikuntzari, eta hirietan denbora gutxian katedral asko eraiki ziren. Katedralean arkitektura eta eskultura guztiz lotuta zeuden, baina estilo gotikoa eboluzionatu zuenean, eskultura arkitekturatik aldendu zen.

Hormen gainean egindako pintura dekorazio- eta informazio-elementu nagusi izateari utzi zion, eta beirateak nagusitu ziren zutabe-tarteetan. Hormetan erretaulak ere garatu zituzten.

Arte Gotikoaren Ezaugarri Berriak

Aldaketek arte errealistagoa eta naturalistagoa ekarri zuten, ezagutza zientifikoaren eta erlijioaren gizatiartzearen ondorioz. Gotikoaren garaiko gizakiak errealitatea ulertzeko zuen modua aldatu egin zen: Pantokratorren aurrean zuten larritasunaren ordez, jainkoarekiko erruki-sentimendua nagusitu zen.

Aurpegiek eta gorputz-adierazpenek naturalismo, adierazkortasun eta mugikortasun handiagoa hartu zuten. Pasio-eszenak irudikatu zituzten; Ama Birjinaren irudiak, santuen bizitza eta natura ere irudikatu zituzten.

Ohiko galderak

Noiz hasi eta noiz amaitu zen arte gotikoa?

Arte gotikoa XII. mendearen amaieran hasi zen eta XV. mendera arte iraun zuen.

Zein izan zen arte gotikoaren bihotza?

Katedrala izan zen arte gotikoaren bihotza. Hirietan asko eraiki ziren denbora gutxian, gizarte- eta ekonomia-aldaketen eraginez.

Zer aldaketa ekarri zituen arte gotikoak pinturan?

Hormetako pintura ez zen dekorazio- eta informazio-elementu nagusi izaten jarraitu, eta beirateak nagusitu ziren zutabe-tarteetan. Hormetan erretaulak ere garatu zituzten.