Wittgensteinen Filosofiaren Funtzioa: Tractatus eta Ikerketa Filosofikoak
Wittgenstein: Filosofiaren Funtzioa
Tractatus eta Ikerketa Filosofikoak
Wittgensteinen filosofiari buruzko ikuskera aldatu egiten da liburu batetik bestera. Ikus dezagun:
Tractatus Logico-Philosophicus
Tractatus-ean, filosofia ez da zientzia bat: proposizio filosofikoak zentzugabeak direnez, hizkuntzaren ulermen ezak sortzen ditu. Filosofiaren zeregina ez da “sistema” bat egitea, hizkuntzaren mugak argitu behar ditu, argi eta garbi egon dadin zer esan daitekeen zentzuz eta zer ez. Zientziari buruzko zeregina da, proposizio zientifikoen zentzu logikoa argitzea helburu duena, eta hizkuntzaren analisi logikoa erabiltzen du horretarako. Hizkuntzaren mugek munduaren mugak adierazten dituzte: ez dakigunaz, hobe isilik egotea. Wittgensteinek isiltasun esparru bat zabaltzen du alderdi mistikoaren aurrean (etikoa, estetikoa, erlijiosoa), ezin diogulako hizkuntzaren analisi filosofikoa esparru horri aplikatu, analisi hori mugatuta geldituko bada ere, mundua bezala.
Ikerketa Filosofikoak
Ikerketa Filosofikoetan, Wittgensteini ez zaio interesatzen hizkuntza logiko perfektua, adiera bakarrekoa, baizik eta mintzaira arrunta. Eguneroko hizkuntzan, hitzek adiera bat edo beste izan dezakete egoeraren arabera: ironia, irainak, etab. Hizkuntzak joko asko ditu, eta horietako bakoitzak arau batzuk. Hizkuntza ezagutzea arau horiek erabiltzen jakitea da; xakean jokatzeko, ez da nahikoa pieza bakoitzaren izena jakitea: pieza bakoitzak zer mugimendu egin dezakeen eta horren arabera zenbat balio duen jakin behar dugu.
Filosofiaren Zeregina
Zein da, beraz, filosofiaren zeregina? Hizkuntzaren jokoen funtzionalitatea aztertzea eta ikertzea da, hizkuntzaren erabilera nahasiak eta okerrak sortzen dituen arazo faltsuak ezabatzeko eta haren anbibalentziak argitzeko. Filosofiaren funtzio bikoitza da:
- Funtzio deskriptiboa: gertakariak diren bezala ulertuko eta deskribatuko ditu.
- Funtzio terapeutikoa: hizkuntza okerrez beterik dagoenean eta sasi-arazo filosofiko horien existentziak (metafisikoak) sortzen duen hizkuntzaren erabilera okerra aurkitzen duenean.