Wittgenstein: Errealitatearen Irudizko Teoria eta Hizkuntza Jokoak
Errealitatearen Irudizko Teoria
Wittgensteinek landutako irudizko teoriak proposizioa munduan gertatzen diren gertakizun baten edo gehiagoren itxura edo figura dela adierazten du. Wittgensteinek proposizioa errealitatearen “pintura” bezala hartzen du. Proposizioak gauzen egoera posible bat proposatzen dute. Proposizioak eta errealitateak forma logiko berdina izan behar dute (isomorfismoa). Proposizioak eta errealitatea aztertzean bi egitura mota bereizten dira:
- Proposizioei zentzua ematea.
- Proposizioa egiazkoa ala faltsua izatea.
Proposizio bat egiazkoa da baldin badauka errealitatearen barne-egitura berdina (gauzen egoera posible) eta kanpo-egitura berbera (gauzen egoera erreala). Faltsua da barne-egitura berdina badu baina ez kanpo-egitura. Proposizioari barne-egitura falta bazaio, orduan ez du gauzen egoera posible adierazten. Kasu honetan ez da egiazkoa ez faltsua. Ez dauka egia-baliorik; horiek proposizio zentzugabekoak (pseudo-proposizioak) dira. Logikak lengoaiaren posibilitate-eremua markatzen du.
II. Wittgenstein: Erabilera eta Hizkuntza Jokoak
Ikerketa filosofikoak idazlanak hizkuntza eta psikologiaren eremuak aztertzen ditu, eta hizkuntzan hitz-jokoak erabiltzearen ideiak lantzen ditu Wittgensteinek. Tractatus idatzi ondoren, Cambridgeko Unibertsitateko esperientziak ideiak aldatzera bultzatu zuen. Hizkuntza arrunta zehaztugabea eta zalantzagarria dela dio Wittgensteinek, baina elkar komunikatzeko balio duela adierazten du. Hizkuntza arruntaren abantailak neurtzen ditu; etorkizunari begiratzen dio eta ez zentzua izatea edo ez, pertsonen bizitzan funtzio bat bete eta berezko logika izatea baizik. Oraingo honetan, portaera linguistikoaren egitura legalak, hizkuntza ahalbidetzen duten erabilerak, bilatu behar direla dio. Hitzak ezin dira ulertu giza jarduera ez-linguistikoaren testuingurutik kanpo. Wittgensteinen ikerketak hizkuntza arrunta aldarrikatu eta hizkuntza logiko formala baztertzen du. Filosofia joko linguistikoa da, eta arazo filosofikoak korapilo linguistikoak dira. Wittgensteinek joko linguistikoak edo hizkuntza-jokoak esaten die. Hitz baten esanahia ulertzeko, esanahi horri dagozkion hizkuntza-jokoak aztertu behar ditugu. Hizkuntzak zentzu praktiko eta instrumentala du, hau da, eginkizun baterako balio du. Hizkuntza-jokoak bizipenak dira, eta hizkuntza-jokoak jaio, aldatu eta hil egiten dira. Gizarteak arau horiek agintzen eta onartzen ditu, adostasunean, eta hizkuntzak komunikatzeko balio du gehienbat.
Ondorioa
Kontzientziaren eta espirituaren munduaren adierazpen-ezinbestekotasuna onartzera garamatza, hau da, mundu fisikoari buruz baino ezin gaitezke mintzatu.