Trantsizio Demografikoa eta Gaur Egungo Erregimena

Trantsizio demografikoa (1900-1975)

Trantsizio demografikoaren garaia 1900 eta 1975. urteen artekoa izan da. Jaiotza-tasa gutxi eta era ez-jarraituan jaitsi zen hainbat arrazoirengatik:

• 1929ko krisi ekonomikoa eta II. Errepublikako ezegonkortasun politikoa.
• Gerra Zibila (1936-1939) eta gerraostea (1940-1955).
• Nekazaritza-exodoa eta hirietarako migrazioa (1965-1975).

Heriotza-tasaren jaitsiera eta osasuna

Heriotza-tasa, berriz, azkar eta etengabe jaitsi zen. Elikaduraren hobekuntzak eta medikuntza- zein osasun-aurrerapenek eragin zuzena izan zuten; esaterako, txertoen eta antibiotikoen merkaturatzeak edota pediatria-aurrerapenek. Gainera, kultura- eta hezkuntza-maila hobetzearen ondorioz, prebentzioa areagotu eta ohitura txarrak baztertu ziren. Hala ere, salbuespenak egon ziren: 1918ko gripea eta Gerra Zibila. Berezko hazkundeari begira, esan behar da handia izan zela, batez ere 1920-1965 bitartean.

Gaur egungo erregimen demografikoa (1975etik aurrera)

Gaur egungo erregimen demografikoaren garaia 1975etik aurrerakoa da. Jaiotza-tasa txikia edo oso txikia da, eta bi garai desberdintzen dira:

1975-1998: Jaiotza-tasaren beherakada

Urte hauetan jaiotza-tasek behera egin zuten indarrez, hainbat arrazoirengatik:

• Egoera ekonomikoa: Krisia, lan-ezegonkortasuna eta etxebizitza garestiak direla eta, emantzipazioa eta ezkontzeko adina atzeratu ziren, emakumearen aldi ugalkorra laburtuz.
• Pentsamolde aldaketa: Erlijioaren eragina gutxitzea, antisorgailuen hedapena, abortua legeztatzea, emakumeek karrera profesionalari eustea eta kontsumo- zein aisialdi-ohiturak mantendu nahia.

1998tik aurrerako bilakaera

1998. urtetik aurrera, jaiotza-tasa apur bat berreskuratu zen immigrazioari esker, adin ugalkorrean dagoen emakume kopurua igotzean. Hala ere, egoera hau iragankorra da. Heriotza-tasari dagokionez, txikia da oraindik ere, nahiz eta 1982tik aurrera gorantz egin duen zahartzearen ondorioz.

Ondorioak eta bizi-itxaropena

Gaixotasun kutsakorrak medikuntza-aurrerapenei esker gutxitzeak eragin positiboa izan du, eta bizi-itxaropena handitu da, bereziki emakumeen, adinekoen eta langile kualifikatuen artean. Berezko hazkundea 1998. urtera arte oso txikia izan da; ordutik aurrera pixka bat berreskuratu da.

Etorkizuneko joera demografikoak

Amaitzeko, gaur egungo egoera ikusirik, ez du ematen berezko hazkundeak gora egingo duenik; are gehiago, negatiboa izateko joera nabaria da. Gainera, azken urteotan etorkin kopurua murrizten ari da eta, ondorioz, baita gazte kopurua ere.