Nekazaritza eta abeltzaintza motak, NPB eta industria kontzeptuak

Laburpena

Dokumentu honek ekonomia sektoreetako oinarrizko kontzeptuak laburbiltzen ditu: nekazaritza eta abeltzaintza intentsiboa eta estentsiboa, nekazaritza ustiapena eta paisaia, nekazaritza eremua, Europar Batasuneko Nekazaritza Politika Bateratua (NPB), industria deslokalizazioa, goi-teknologiako industria eta tertziarizazioa. Ikasleak kontzeptu bakoitzaren ezaugarri nagusiak eta helburuak ikasiko ditu.

Funtsezko puntuak

Nekazaritza intentsiboak azalera unitateko produkzio handia lortu nahi du, ongarri eta ureztaketa prozesu jakin bat jarraituz.
Nekazaritza estentsiboak lur eremu handietan egiten da, produkzio txikiarekin eta teknologia atzeratuarekin.
Abeltzaintza intentsiboan ganadua ukuiluratua egoten da eta pentsuekin elikatzen da; estentsiboan larreetan elikatzen da.
NPB Europar Batasunak ezarritako politika da, nekazaritza sektorea babesteko, merkatuak egonkortzeko eta nekazarien bizi maila hobetzeko helburuarekin.
Industria deslokalizazioa enpresen lekualdaketa da, eskulan merkea, lurzoru merkea edo abantaila fiskalak bilatuz.
Goi-teknologiako industriak intentsitate teknologiko handia dute; adibidez, material elektronikoa, ordenagailuak eta tresna optikoak.

Frogatu zeure burua

Ekonomia Sektoreetako Oinarrizko Definizioak

Nekazaritza Intentsiboa

Landatutako azalera unitateko ahalik eta produktu gehien lortu nahi dituen nekazaritza mota da. Horretarako, ongarri eta ureztaketa prozesu jakin bat jarraitzen dute. Modu honetan lan egiten dutenek urtean bi uzta eta gehiago lortuko dituzte. Soberakinak merkatura bideratuta daude.

Nekazaritza Estentsiboa

Lur eremu handietan egiten den nekazaritza mota da; produkzio txikia izaten du, naturari bere zikloa jarraitzen uzten diolako. Orokorrean, teknologia atzeratua eta lan-esku eta kapital gutxi erabilita egiten da. Ez du lurra inola bortxatzen gehiago ekoiztu dezan.

Abeltzaintza Intentsiboa

Ganadua ukuiluratua eta erabat edo zati handi batean pentsuekin elikatzen den, eta beraz inguru fisikoari lotua ez dagoen abeltzaintza mota da. Merkaturabideratua egoten da eta teknika modernoak erabiltzen ditu.

Abeltzaintza Estentsiboa

Ganadua batik bat larre eta bazkalekuetan elikatzen den eta beraz inguru fisikoari lotua dagoen abeltzaintza mota da. Oro har, arraza autoktonoei eta lan-teknika tradizionalei lotuta egoten da.

Nekazaritza Ustiapena

Enpresa baten edo nekazariaren beraren esku dagoen nekazaritza produkzioa da. Nekazal produktuak sortzeko erabiltzen den unitate ekonomikoa.

Nekazaritza Paisaia

Nekazaritza-espazioaren morfologia edo itxurari deitzen zaio. Inguru naturalaren (faktore fisikoak) eta bertan egindako nekazaritza-jardueraren (giza faktoreak) arteko konbinaketaren emaitza da.

Nekazaritza Eremua

Ezaugarri jakin batzuk dituen eremua da, besteak beste:

Biztanleria dentsitate txikia.
Industria jarduera kaltegarriak (meategiak, harrobiak eta basogintza).
Aisia-guneak.
Batez ere, nekazaritza eta abeltzaintza jarduerak.

NPB (Nekazaritza Politika Bateratua)

Europar Batasunak Europako nekazaritza-sektorea babesteko ezarri zuen politika da, helburu hauekin:

Kanpoko lehiaren aurrean babestea.
Sektorearen ekoizkortasuna areagotzea.
Nekazarien bizi maila hobetzea.
Merkatuak egonkortzea.
Kontsumitzaileei nekazaritzako gaiak arrazoizko prezioetan ziurtatzea.

Industria Deslokalizatzea

Etekin gehiago ateratzeko helburuarekin industriako enpresak lekuz aldatzea da, abantailak eskaintzen dizkien tokietara eramanez. Onura horietako batzuk honako hauek dira: eskulan merkea, lurzoru merkea edo abantaila fiskalak.

Goi-teknologiako Industria

Intentsitate teknologikoa, produktuen bereizketa eta eskaria handiak dituzten industriak dira. Sektore aipagarrienak hauek dira: material elektriko eta elektronikoa, ordenagailuak, tresna optikoak eta doitasun tresnak.

Tertziarizazioa

Zerbitzuen sektoreak beste bien aurrean indarra hartzea da, sektore garrantzitsuena bilakatuz, bai biztanleria aktiboaren enpleguari dagokionez.

Ohiko galderak

Zer da nekazaritza intentsiboa?

Landatutako azalera unitateko ahalik eta produktu gehien lortu nahi dituen nekazaritza mota da. Ongarri eta ureztaketa prozesu jakin bat jarraitzen du, eta urtean bi uzta edo gehiago lor daitezke.

Zein helburu ditu NPBk?

Kanpoko lehiaren aurrean babestea, ekoizkortasuna areagotzea, nekazarien bizi maila hobetzea, merkatuak egonkortzea eta kontsumitzaileei prezio arrazoizkoak ziurtatzea ditu helburu.

Zer da industria deslokalizatzea?

Etekin gehiago ateratzeko helburuarekin industriako enpresak abantailak eskaintzen dizkien tokietara eramatea da. Eskulan merkea, lurzoru merkea edo abantaila fiskalak izan ohi dira arrazoiak.