Noiz sortu zen balio erantsiaren zerga

Filosofia eta etika3,14 KB

Izaera eta konzientzia morala: Interes praktikosn, jokabidea bideratuta, etikak judizio moralak egiteko erabiltzen dugun irizpidea aztertzen du.

izaki morala: Izaera moralekoa da: askea eta bere ekintzen erantzulea; ekintza horiek komunitate baten araurn eta ohituren baitan gauzatzen ditu beti.

Subjektu morala: Konzientzia morala du. Bere ekintzen eta esperientzien gainean gogoeta egiteko gai den neurrian, kontzientea denean.

Arau morala: Konzientzia morala konzientzia nahiraezkotzat jotzen duen jokabidezko balioa edo agindua.

Alderdi soziala: Sozietateak arautzen du kode morala, legeetan bilduta eta ohituretan jasoa.

Alderdi pertsonala: Norberak bere kontzientzia morala erabiliz aukeratzen dituen arauak.

Balio moralak: Polaritatea dute: on eta gaizto kontzeptu moralak bereizezinak diren bezalaxe// Izaera ideala dute, mundua nolakoa izan beharko zen deskribatuz

Balioen teoria objektibista: Balioak ez dira asmatuak, gizakiaz kanpo existitzen diren unibertsalak baizik. Xedea balioak onartzea.

Balioen teoria subjektibista: Balioak subjektiboak eta kultura edo subjektu bakoitzarenak dira. Balio moral oro kontingentea ere bada.

Garapen morala: Egozentrismoa// Indibidualismoa// Gregarismoa// Komunitarismoa// Erlatibismoa// Unibertsalismoa

Adimen emozionala: Daniel Golemanen teoria gizakiak egoera emozionalak ulertu, kontrolatu eta aldatzeko duen gaitasuna dela dio, bereak eta besteenak ere. (Linguistikoa, logiko-matematikoa, espaziala, musikala, kinestesikoa, interpertsonala, intrapertsonala.)

Etikaren jatorria: Gogoeta etikoa sofistek abiarazi konbentziotzat jotzen zuten morala. Haiek ukatu zuten balio unibertsaleko printzipio moralak, bakoitzaren esparru politikoetan bakarrik balioa zuten.

Zoriontasun zuhurtzia (prudencia): Aristoteles "zuhurtzia zoriontasuna dakar"

Zoriontasuna plazerra: Hedonismoak plazerrarekin lotu. Zirenetarrek gozamen gisa. Epikureoek minaren gabezia.

Zoriontasuna onarpena: Etika estoikoak gertatutako orori onartu eta axolagabetu proposatu.

Zoriontasuna guztien ongian: Jeremy Benthamek sortu utilitarismoa (ongia zoriontasunarekin identifikatu)

JUSTIZIAREN BILA: Betebeharraren etika: Immanuel Kant (1724-1804) Moral oro eraikitzeko oinarria ematen duen etika formala garatzen lehena. Inperatibo kategorikoa lege moralen funtsa. Bakoitzak bere buruari ezarri lege morala, inper. Kat bat egiten duena eta ekintza morala izango da, jokatzeko betebeharra eragin badu.

Etika diskurtsiboa: Edozein arauen baliozkotasuna zehazteko prozedura. Jurgen Habermas: (1929). Arau moralen baliozkotasun unibertsala. Elkarrizk-egoera ideala adostasunez onartuko arauek ezarriko dute.

Ezjakintasunaren erregela: John Rawls (1921-2002) proposatu. Norbait bere etxerako gizarte bateko bizikidetza-arauak ezarri behar, kideen ezaugarriak ezagutu gabe. Horrela legegilearen inpartzialtasuna demostratu.

Etika aplikatua: BIoetika// Ingurumenarekiko etika// Etika politikoa// Enpresa-lan etika// etika eta internet

Deskargatu

PDF Word HTML