Industria Iraultza eta enpresa kontzentrazio motak: laburpena
Laburpena
Dokumentuak enpresa kontzentrazio motak azaltzen ditu: kartela, holdinga eta trusta. Gero, XVIII. eta XIX. mendeetako Industria Iraultza aztertzen du, bere oinarriak, lehen fasea (1780-1870) eta bigarren fasea (1870-1914) barne. Ikasleak zer den, zergatik gertatu zen eta nola aldatu zen industria bereizten ikasiko du.
Funtsezko puntuak
- Kartela: jarduera-adar bereko enpresen elkartea, prezioak eta ekoizpena kontrolatzeko.
- Holdinga: enpresa batek akzio gehienak dituen, besteak kontrolatzen dituen elkartea.
- Trusta: salgai baten ekoizpen fase guztiak egiteko borondatez elkartzen diren enpresen multzoa.
- Industria Iraultza XVIII. eta XIX. mendeen artean gertatu zen, ekonomian, gizartean eta demografian eragin handia izan zuena.
- Lehen Industria Iraultza (1780-1870) Britainia Handian hasi zen, ikatza, burdina eta koloniak abantaila zituela.
- Bigarren Industria Iraultza (1870-1914) petrolioa, elektrizitatea, kimika eta altzairua oinarri hartu zituen.
Enpresa Kontzentrazio Motak
Jarduera ekonomikoak kontrolatzeko eta lehia murrizteko enpresen artean sortzen diren elkarte nagusiak:
Kartela
Jarduera-adar berean aritzen diren enpresen elkartea da. Zenbait hitzarmen egiten dituzte ekoizpena eta banaketa kontrolatzeko, prezioak finkatzeko eta irabaziak banatzeko.
Holdinga
Enpresa-elkarte honetan, enpresetako batek, akzio gehienen jabe denak, besteak kontrolatzen ditu.
Trusta
Salgai baten ekoizpenaren fase guztiak egiteko borondatez elkartzen diren enpresen multzoa da. Merkatua kontrolatzea eta lehia kentzea izaten dute helburu.
Industria Iraultza
Europako ekonomian XVIII. eta XIX. mendeen artean gertatutako aldaketen multzoa (ekonomian, gizartean eta demografian eragin handia izan zuena).
Oinarriak
- Iraultza Demografikoa: Populazioak gora egin zuen industrializazio prozesuarekin batera.
- Nekazaritza Iraultza: Metodo berriak eta teknologiaren aurrerapenak aplikatu ziren.
- Garraioaren Iraultza: Trena eta lurrun-makinaz hornitutako itsasontzia agertu ziren.
Honen guztiaren ondorioz, hiriko nekazarien exodoa sortu zen.
Lehen Industria Iraultza (1780-1870)
Britainia Handian hasi zen.
Zergatiak eta Abantailak
Abantaila handiak zituen: baliabide oparoak (ikatza, burdina), nekazaritzaren eraldaketak, merkataritza eta finantza-guneak, pentsaera burgesa, merkatuak (koloniak) eta liberalismo ekonomikoa.
Ezaugarriak
- Lan Egiteko Era Berriak: Factory System.
- Industria Berriak: Kotoigintza (artilearen ordez) eta Burdingintza (erregaia: kokea egur-ikatzaren ordez).
- Energia Iturriak: Ikatza eta lurruna.
Bigarren Industria Iraultza (1870-1914)
Europan, AEBetan eta Japonian hedatu zen.
Ezaugarriak
- Lan Egiteko Era Berriak: Taylorismoa eta Fordismoa.
- Industria Berriak: Kimikoa eta Altzairua (Bessemer bihurgailua).
- Energia Iturriak: Petrolioa eta Elektrizitatea.
- Garraioak: Automobila eta Hegazkina.
- Ekoizpen Sistema Berritzaileak: Kartela, Holdinga eta Trusta.
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Zer da kartela?
Jarduera-adar bereko enpresen elkartea da. Ekoizpena eta banaketa kontrolatzeko, prezioak finkatzeko eta irabaziak banatzeko hitzarmenak egiten dituzte.
Zein da holdingaren ezaugarri nagusia?
Enpresa batek akzio gehienen jabe izanda beste enpresak kontrolatzen ditu. Enpresa-elkarte honetan, enpresa nagusia besteen gainean agintzen du.
Non hasi zen lehen Industria Iraultza?
Britainia Handian hasi zen, 1780 eta 1870 bitartean. Baliabide oparoak, merkatu kolonialak eta liberalismo ekonomikoa izan zituen abantaila.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.