Inpresionismoa: Ezaugarriak eta Pintore Nagusiak XIX. Mendean
Inpresionismoa
Inpresionismoa pintura ofizialetik aldentzeko mugimendua izan zen. Mugimendu hau 1874an egin zen erakusketa batean aldarrikatu zen. Arte kritiko batek pintura erredikulizatzeko asmoz Monet-en pintura baten izena erabili zuen.
Ezaugarri nagusiak
- Argiaren garrantzia eta argiaren distira adierazteko ahalegina.
- Paisaiaren atmosfera islatzea.
- Pintura tradizionalaren moldeak apurtzea.
- XX. mendeko abangoardien aurrekaria izatea.
Ezaugarri teknikoak
XIX. mendeko garai industrialean, Velázquez, Goya, estanpa japoniarrak eta argazkilaritzaren sorrera izan ziren eragin nagusiak. Olio-pintura mihise gainean egiten zen, gai konplexuak landuz: paisaiak, argiaren aldaketak, objektuak, kanpoaldean margotzea, une konkretuak eta hiriko bizitza burgesa eta industriala.
Kolorea garbia eta lerro gabea erabiltzen zen, kolore primarioak eta osagarriak konbinatuz. Argi-ilunaren kontrastea eta pintzelkada arin eta solteak nagusitu ziren. Argiaren ikerketa errealistarekin batera, objektuetan eta pertsonetan enkuadreari garrantzia emateak forma natural eta errealistak sortzen zituen, kolorearen eta argiaren bidez mugatuta.
Pintore nagusiak
Édouard Manet
Manet inpresionismoaren aurrekaria izan zen. Goi burgesiaren estilo propioa garatu zuen. Eskandalua sortu zuen eta saloi ofizialen onarpena lortu gabe geratu zen. Bere lanak kontraste bortitzak eta koloreen bukaera gabeko tratamendua erakusten dute, adibidez Balarren baskoa eta Olinpia.
Claude Monet (1840-1926)
Monet Parisen jaio zen eta 19 urterekin karikaturak egiten hasi zen. Inpresionista talde bateko kide izan zen. Gerra garaian Londresera joan zen. 1874an Inpresioa, eguzkia irteten lana aurkeztu zuen, eta honek mugimenduari izena eman zion. 1884an Giverny-n ezarri zen. Argiaren efektuak landu zituen, irudiak bukatu gabe utzi zituen, lerroak desagerraraziz eta kolore osagarriak bizi zituen. Bere gai nagusiak paisaiak eta emakumeak lorategian izan ziren.
Pierre-Auguste Renoir (1841-1919)
Renoir Limogesen jaio zen eta txirotasun handiko familia batean hazi zen. 20 urterekin Monetekin batera inpresionismo mundu murgilduan sartu zen. Lehen erakusketan paisaia hiriko giro jaiak aurkeztu zituen. Bere lanetan gizakien garrantzia eta argiaren eragina nabarmentzen dira, koloreak bizi eta ikuspegi sentsuala erakutsiz, adibidez La Moulin de la Galette lanean.
Edgar Degas (1834-1917)
Degas Parisko familia aberats batean jaio zen. Louvre museoan eta Italiako bidaietan formakuntza jaso zuen. Manet-en eraginez bere estiloa aldatu zuen. Inpresionismoaren teknikak erabili zituen, itzalak eta lerroak nabarmenduz, argi artifiziala eta mugimendua landuz. Gizakiaren gantza klaseak bere gai nagusiak izan ziren.
Postinpresionismoa
Postinpresionismoa XIX. eta XX. mendeetan inpresionismoaren forma erabili zuen, pintura berriak sortuz. Bolumenaren, formaren eta elementu geometrikoen garrantzia nabarmendu zen, kontrastea eta kolore emozionalak erabiliz. Pintzelkada kurbatuak eta barne-esinen adierazpena izan ziren ezaugarri nagusiak.
Paul Cézanne (1839-1906)
Cézanne-k bolumena, forma eta elementu geometrikoak landu zituen. Bere paisaiak eta errepresentazioak zatituta daude, eta kolore garrantzitsua eta itzal koloretsuak erabiltzen ditu. Lerro beltzak eta pintzelkada handiak nabarmentzen dira, objektuen forma geometrikoak eta deformazioa adieraziz.
Vincent van Gogh (1853-1890)
Van Gogh-ek irudi eta paisaien forma biziak landu zituen. Kolore puroak nahasi gabe erabili zituen, eta bere lanak barne-depresioa, sinbolismoa eta barne-ezinegona adierazten dituzte. Inpresionismoarekin estilo aldaketa eman zuen, errealitate deformatua eta tentsio handiko pertsonaia eta paisaiak sortuz.