Hirugarren Sektorea: Ezaugarriak, Sailkapena eta Garraioa
Gaia: Hirugarren Sektorearen Ezaugarriak eta Sailkapena
Hirugarren sektoreak gizarteari zerbitzuak eskaintzen dizkio.
Ezaugarriak
- Dibertsitatea: Oso zabala, jarduera mota desberdinak biltzen ditu.
- Ondasun ez-materialak: Zerbitzuak dira.
- Giza izaerari lotutako jarduerak.
- Enpresa txikiak eta ertainak.
- Mundu garatuan eta Espainian gehien garatu den sektorea da.
- Ezkutuko ekonomia: Garrantzi handia du (diru beltza).
- Lanpostuak: Espezializazio gutxikoak eta ezegonkorrak.
Sailkapena
- Publikoa: Administrazioak eskaintzen du. Helburua ongizate estatua da eta zergen bitartez finantzatzen da (adibidez: hezkuntza, osasuna).
- Pribatua: Enpresa pribatuek eskaintzen dute. Bezeroen ordainketen bidez finantzatzen da eta helburua etekina lortzea da.
Jomuga: Enpresei (publizitatea, marketing), kontsumitzaileei (ostalaritza) eta gizarteari (hezkuntza) zuzenduta.
Ekonomiaren tertziarizazioa eta lurralde-desoreka
Ekonomian, hirugarren sektorea lehenengo eta bigarren sektoreen gainean gailentzen da.
Arrazoiak
- Beste bi sektoreek garrantzia eta enplegua galdu dute.
- Bizi-maila igo da, erosteko ahalmen handiagoarekin.
- Bizi-itxaropena igo da (zahar-etxeak, osasuna, etab.).
- Industria sektoreko aldaketek hirugarren sektorea bultzatu dute.
- Emakumea lan-munduan sartzeak haurtzaindegiak sortzea eragin du.
Lurralde-desoreka
Autonomia erkidego guztietan nagusitzen da hirugarren sektorea, baina modu desberdinean. Faktoreak: biztanleriaren bolumena, urbanizazio-maila, lurraldearen garapen-maila eta biztanleen errenta-maila.
Zerbitzuak turismoarekin lotuta daude; turismo handiko eremuetan zerbitzu gehiago ematen dira.
Garraio sistema
Garraio-sistema garraioa posible egiten duten azpiegitura eta baliabideak dira. Prozesu luze baten ondorioa da:
- Erromatarrak: Bideak egiten hasi ziren.
- Borboidarrak: Frantziako eredua hartu eta sare erradiala sortu zuten, Madril erdigunean zela (XVIII. mendea).
Garraiobideen helburuak
Komunikazioa, helburu militarra eta helburu politikoak (zentralismoaren iturri) izan ziren. Horrez gain, demografian eta ekonomian eragina izan zuten. Penintsulako erliebea dela eta, errepideak egitea garestia da. Espainiako sareak Europakoekin alderatuta, maila baxuagoa dute.