Zer da abeltzaintza estentsiboa?

Lur-eremu zabaletan egiten den abeltzaintza da, eskulan gutxi behar duena eta azienda libre eta merkataritza-egitura onak sortzeko aukera ematen duena.

Zein da abeltzaintza intentsiboaren ezaugarri nagusia?

Ustiategi espezializatuetan egiten da eta kapital-inbertsio handia eskatzen du. Kutsadura sortzen du.

Zer da polilaborantza?

Lurzati txikitan zatitu eta landare espezie ezberdinak landatzen dituen laborantza-sistema da.

Nekazaritza, abeltzaintza, arrantza eta basogintza: jarduera ekonomikoak

Laburpena

Dokumentu honek nekazaritzaren, abeltzaintzaren, arrantzaren eta basogintzaren jarduera ekonomikoak aztertzen ditu. Nekazaritzaren ezaugarri nagusiak eta abeltzaintza tradizionala eta komertziala bereizten ditu, bai eta arrantza tradizionala eta komertziala ere. Basogintzaren garrantza ere azaltzen du, eta azken atalean termino garrantzitsuenen definizioak biltzen ditu.

Funtsezko puntuak

Nekazaritza elikagaiak lortzeko lurzorua lantzeko jarduera tekniko eta ekonomikoen multzoa da.
Nekazaritzaren ezaugarri nagusiak dira baldintza naturalak, biztanle-kopuruaren hazkundea, nekazaritza-politikak eta baliabide teknikoak.
Abeltzaintza tradizionalean produktuak autokontsumorako dira; abeltzaintza komertzialean merkatuan saltzea da helburua.
Abeltzaintza estentsiboak lur-eremu zabalak eta eskulan gutxi behar ditu; intentsiboak kapital-inbertsio handia eta kutsadura sortzen du.
Arrantza tradizionala kostaldetik gertu egiten da eta autokontsumorako da; arrantza komertzialak merkatua hornitzen du.
Basogintzaren lehengai nagusia zura da, eta energia-iturri garrantzitsua da.

Frogatu zeure burua

Nekazaritza

Nekazaritza deritzogu elikagaiak lortzearren lurzorua tratatzeko eta lurra lantzeko egin beharreko jarduera tekniko eta ekonomikoen multzoari.

Nekazaritzaren ezaugarriak

Baldintza naturalak: Klima, erliebea eta lurzorua. Tenperatura- eta hezetasun-baldintza eta lurzoru-mota batzuk emankorragoak dira.
Biztanle-kopuruaren handitzea: Elikagai gehiago ekoitzi beharra ekarri du, eta nekazaritzarako lurrak behar dira.
Nekazaritza-politikak: Gobernuek hobekuntza-planak ezartzen dituzte.
Baliabide teknikoak: Bi multzo nagusitan banatzen dira: iraupeneko nekazaritza eta merkatuko nekazaritza.

Abeltzaintza

Abeltzaintza tradizionala

Abeltzaintza tradizionalean, animalia-jatorriko produktuak autokontsumorako dira, eta abereak lurra lantzeko erabiltzen dira. Esnea, haragia eta artilea lortzen dituzte.

Abeltzaintza komertziala edo merkatukoa

Helburua ekoitzitakoa merkatuan saltzea eta ahalik eta etekin handiena lortzea da.

Abeltzaintza estentsiboa: Lur-eremu zabalak, ez du eskulan askorik behar, azienda libre eta merkataritza-egitura onak sortzeko.
Abeltzaintza intentsiboa: Oso ustiategi espezializatuetan egiten da, kapital-inbertsio handia eskatzen du, eskulana ordaintzeko, instalazioak egin eta zaintzeko. Abeltzaintza intentsiboak kutsadura sortzen du.

Arrantza-jarduera

Arrantza tradizionala

Arrantza kostaldetik gertu egiten da, arrantza-aparailu bakunak erabiliz. Gutxi garatutako eskualdeetan egiten da, eta autokontsumorako da. Parte txiki bat baino ez da bideratzen merkatura. Jarduera hauek oso garrantzitsuak dira garapen bidean dauden herrialdeetan, elikadura bermatzeko.

Arrantza komertziala

Arrantza komertzialaren helburua merkatuak hornitzeko ahalik eta arrain gehiena harrapatzea izaten da. Sekulako inbertsio ekonomikoa eskatzen du arrantza-flotak.

Itsasbazterreko arrantza: Kostaldetik gertu aritzen dira, sare eta hari sendoak erabiliz.
Itsas zabaleko arrantza: Zenbait aste edo hilabete ematen dituzte itsasoan, radarrekin.
Arrantza handia: Itsas zabal-zabalean egiten da, oso urrun, eta arrantza-ontziek hornidurako ontzi handien laguntza izaten dute. Gero, arraina prestatu eta saldu egiten da.

Basogintza

Basoak ustiatzea oso ekonomia-jarduera ohikoa da.

Basoa: Lehengai nagusia zura da, eta energia-iturri garrantzitsua da. Herrialde garatuetan ere gero eta erabiliagoa da. Material gisa erabiltzen da zura, eta gutxien garatuta dauden herrialdeetako landa-eremuetan funtsezkoa da.

Definizioak

Lurzaila: Lur zati handi bat.
Openfield: Forma erregularreko lursail ireki bat.
Bocage: Lursail itxi zati bat, baina forma erregularrekoa.
Polilaborantza: Lurzati txikitan zatitu eta landare espezie ezberdinak landatzen dira.
Monolaborantza: Lur guztiak produktu berbera lantzeko erabiltzen dira.
Estabulazioa: Abereak beti daude barruan, ez dira kanpora ateratzen.
Kala: Arrantza gehien izaten den eremua.
Akuikultura: Animaliak nahiz landareak ur geza edo gazitan haztea.
Basogintza: Modu jasangarrian, basoak paisaian eragin handia du.