Hasiera / Apunteak / Geografia /

Euskal Herriko landaredia: baso motak eta eremu begetalak

Geografia-n eguneratua5,62 KB

Laburpena

Dokumentuak Euskal Herriko eremu begetalak deskribatzen ditu: baso hosto erorkorra, ozeaniarra eta mediterraneoa, baso hosto iraunkorra, zakardia eta belardia, errebera landaredia eta mendiko estaiak. Espezie nagusiak eta bakoitzaren klima eta lur baldintzak azaltzen ditu, Kanariar uharteak eta Nafarroako hiru eremu begetal barne.

Funtsezko puntuak

  • Baso hosto erorkorra eremu ozeaniarrean dago, enbor zuzen eta lehenarekin; ametza, erkametza eta gaztainondoa nagusi dira.
  • Baso hosto iraunkorra eremu mediterraneoan garatzen da; artea, artelatza eta pinua dira espezie nagusiak.
  • Errebera landaredian, uraren maila eta hezetasunak espezieak mugatzen ditu: haltza eta sahatsa uretan, zumarra hezetasun gutxiagorekin.
  • Mendiko landaredia altitudearen arabera estaitan antolatzen da: oinaldeko, azpialpetarra, alpetarra eta elur-estaia.
  • Kanariar uharteetako landaredia oso aberatsa da, endemismo ugarikoa, eta bost estai nagusitan banatzen da.
  • Nafarroako landaredia hiru eremutan banatzen da: menditarra, ozeaniarra eta mediterraneoa.

Frogatu zeure burua

EREMU BEGETALAK: Ozeaniarra: 1.baso hsoto erorkorra(udazkenean erori), enbor zuzen eta lehuna. -pagoak:beroa ez, baina hotza ondo jasan eta hezetasun handi abehar. Kareharri eta silizio lursaietan, karetsua nahoago. Kantabriar mendikatean eta nafarroako prinioetan dago. -Haritza: uda beroak ez jasan, hotza ez hain ondo onartu eta ezetasun gutxiago. altuera txikiagoetan hazi. Zur gogorra. Galizian eta bizkaiko golkoaren inguruan daude. -Gaztainondoa: gizakien ondorioz sortua. Fruitu eta zur aprobetxagarriak. /transiziozko klima ozeanikoan baso mixtoak: ametza eta erkametza. Gaur egun, azkar hasi eta aprobetxatzeko pinua eta eukalipto. 2.Zakardia eta belardia: zakardia sastraken landareri trinkoa da. Altuera txiki batetik 4m tara neur.Baso hosto erorkorraren degradazio moduan. Belardia: belar landaredia. Pasaiozeanikoetan lur hedadura handia. Mediterranearra: mediterraneoko flora-eskualdea. Gehien baso hosto iraunjirra eta sastrakadia. Formazio xerofiloa ere dgo, udaoko lehortera egokitzen diren sistemak (idortadunera egokitutako landaredia). 1.Baso hosto iraunkorra: altuera ertaina, enbor az-zuzenak, lodiak eta zimurtuak. -Pinua: gizakiaren eraginez.-Artelatza: negu leunak, nolabaiteko hezetasuna eta lurzoru silizio. Zura ggorra. IP H, Andaluzia H, Kataluniako I E,eta Castellon. -Artea:edatuena. Lehorteak jasan eta edozein lurzoru. Zur gogorra eta erresistentea. Sierra MOrena, extrenaduran eta guadarrama mendilerro.2.Satrakadia: gizakiak basoa degradatzerane emaitza. -Makia: 2mtik gorako zuhaixka formazioa. Trinkoa eta ia ia zeharkaezina. -Garriga: altuera txikiko zuhaixka eta sastrakaka. -Estepa: behe sastraka arantzasu baxuak eta etendunak. IPren H E eta Ebroren aranean. Erribera: ibaien erriberatazn, lurzoruak hezetasuna eta horregatik bertako alndarediak eta ingurukoak aldea dute, batez ere klima lehorretan. Ura etengabe dagoenean espezie batzuk bakarrik bizi ahal eta lerrokatuta kokatzendira. Espezieak: -Haltza eta Sahatsa: sustraiak uretan egon behar. -Makala, lertsuna eta lizarra: sustraiak hezetasun abehar. -Zumarra: ez du hezetasun askorik behar. / Hauek murriztu egin dira, gizakiak egindako jarduerengatik (laborantzak eta urbanizazioak hedatu edo ur biderantzak). Mendikoa: landaredia estai desberdinetan antolatu. Estal bakoitzean formazio desberdinak, altuera eta orientazioaren arabera. 1.Alpetar edo piriniar mendiak: -oinaldeko estaia(1200m raino): harte eta aritza. -estai azpialpetarra(1200-2400m) izela,mendi pinua, pinu gorria: konifero naturalak. -Estai alpetarra(2400-3000) belardia. -elur-estaia(3000 gor): ez dago landarerilk. 2.IP gainerako mendiak: -Oinaldeko estia: klima bakoitzeko basoak hartzen du. Inguru atlantikoan hosto erorkorra.. Mediterraneoan: hosto iraunkorra behealdean eta altitude haundi erorkorrak. -Basoz gaindiko estaia: zuhaixka txikiak: atlantikoan txilarrak eta elorri-triska. Eta mediterraneoan: zuhaizkak eta sastraka arantzatsuak. . -TOntorra: atlantikoan:belardiak.. Mediterraneoan:sastrakak. Kanariar: aberastasun haundia. Jatorri mediotarraneokoa afrikako eta hego atlantikoko eraginarekin. Endenismo ugari eta erikia ugari. 1.Oinaldeko estaia: itsaso mailatik 300-500m. Idortasiun haundiak, sastraka urri eta latzak: tabaiba eta kardoia. -Bitarteko estaia, 500-800. Tenp behera eta hezetasuna gora: palmondo, drago eta ipurak. -Eati termokanariarra, 800-1200. Bi baso formazio: laurisiva(trinko eta 20 espezie baino gehiago) eta txilardia(laurisiva gizakien eraginez degradatzean). -Estai kanariarra, 1200-2200 konifero basoa nagusi eta espezie nagusia pinu kanariarra. -Estai suprakanariarra:2200, bakarrikk Tenerife eta Palman. Mulu gutxi batzuk.

EREMU BEGETALAK NAFARROAN: Aberastasun geobotaniko haundia, kokapen geografikoari, orografikoari eta bere klimari sker. Hiru eremu: menditarra (eskualde apinoa: ipar ekialdean), ozeaniarra(kantauri atlantiko aldekoa: ipar mendebaldean) eta mediterranearra(eskualde medite: erdialde eta erriberan)



Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zein espezie nagusi dira baso hosto erorkorrean?

Ametza, erkametza eta gaztainondoa dira baso hosto erorkorreko espezie nagusiak. Gaztainondoa gizakien ekarpenez sortua dela esaten da testuan.

Zein landare behar du hezetasun handia errebera landaredian?

Haltza eta sahatsak sustraiak uretan egon behar dute. Makalak, lertsunak eta lizarrak hezetasun asko behar dute, zumarrak ordea gutxiago.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Zein eremu begetalean dago baso hosto erorkorra batez ere?
2. Zein espezie da baso hosto iraunkorreko espezie nagusia?
3. Zein landarek ez du hezetasun askorik behar errebera landaredian?
4. Zein da mendiko landaredia antolatzen duen irizpide nagusia?
5. Zein estaitan dago belardia Alpetar mendietan?
6. Zein da Kanarietako estai batean nagusi den konifero espeziea?
7. Zein eremu begetal dago Nafarroako erdialdean eta erriberan?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.