Herrialde Azpigaratuetako Nekazaritza: Tradizionala vs. Sail Handiak
Nekazaritza Tradizionala Herrialde Azpigaratuetan
Nekazaritza tradizionalean, jarduten duten nekazariek baliabide gutxi izaten dituzte, eta familiaren mantenua eskuratzea da helburua. Toki askotan, ordea, enpresa multinazionalek sail handiak sortu dituzte, beren interes ekonomikoekin lotuta.
Nolakoa da Nekazaritza Tradizionala? Ezaugarriak
- Biziraupeneko nekazaritza da, jabetza txikiekin, eta nekazari familia elikatzea da bere helburua.
- Urte osoan elikagaiak izateko, polilaborantza erabiltzen dute, elikagai ugariak lortzeko.
- Teknika nahiz lanabesak oso oinarrizkoak dira, eta produktibitate txikia lortzen da.
- Faktore fisikoek eragin izugarria dute, teknologia aurrerapenak eskueran ez izateagatik.
Nolakoa da Sail Handietako Nekazaritza?
Oro har, herrialde tropikal azpigaratuetan egoten dira, batez ere, Afrikan, Erdialdeko Amerikan, Indian eta Asiaren hego-ekialdean. Jatorria XVI. mendean kokatu behar dugu, Europako herrialdeek lehengaiak bilatzen zituztenean beren kolonietan. Gaur egun, globalizazioaren ondorioz, Europako eta Estatu Batuetako multinazionalek sail handi horiek kontrolatzen dituzte.
Sail Handietako Nekazaritzaren Ezaugarriak
- Esportaziorako nekazaritza da. Horretarako, komunikabide onenak behar dituzte: portuak, aireportuak…
- Jabetza handietan egiten da.
- Diru asko inbertitu behar da, urrun dauden herrialdeetan merkaturatzeko.
- Monolaborantza: produktu bakarra landatzen da (kotoia, kakaoa, kakahueteak, ananak, platanoak, tea, kafea…).
- Langile ugari behar dira, eta jornalariei gutxi ordaintzen diete.
- Produktibitate handia lortzen da, bitarteko tekniko guztiak erabiliz.
Adibide gisa: Brasil eta Etiopia (kafe-sailak), India (te-sailak), Indonesia eta Malaysia (kautxua)…
Multinazionalen Eragina Herrialde Azpigaratuetan
Multinazionalek ekoizpen kostu txikiak izaten dituzte, herrialde azpigaratuetan soldata baxuak ordaintzeagatik, eta erosketa prezio txikia lortzen dute herrialde garatuetan saltzeko.
Sail Handiek Herrialde Azpigaratuetan Dituzten Alde Onak
- Tokiko ekonomia aktibatzen dute, lana sortzen baitute.
- Beharrezko garraiobideak eta merkataritza azpiegiturak sustatzen dituzte.
- Laborantza teknika modernoak sartzen dituzte.
Sail Handiek Sortzen Dituzten Arazoak
- Etekina multinazionalentzat da, eta langileen bizi-maila oso kaskarra izaten da.
- Sail handietako laboreak esportaziorako direnez, elikagaiak inportatu behar izaten dituzte.
- Oso ustiapen intentsiboa egiteagatik, ingurumen-inpaktu handia eragiten dute: lurrak agortzea, kutsadura, bioaniztasuna galtzea…
- Prezioek behera egiten badute, soldatak jaitsi egiten dira, eta baliteke saila ixtea ere. Horrekin, langileak langabezian eta miseria gorrian gelditzen dira. Batzuetan, beste herrialde batzuetara emigratu behar izaten dute.