Frankismoaren gainbehera: 1969-1975

Frankismoaren gainbehera (1969-1975)

Carrero Blancoren garaia: Erregimenaren jarraipena

Erregimenaren jarraipena, kontraesanak eta Matesa kasua izan ziren garai honen ezaugarri nagusiak. Francoren pean, Gorteek Joan Karlos printzea oinordeko izendatu zuten Estatuko burutzan. Ez zen izan monarkia liberalaren berrezarkuntza, Mugimenduko monarkia berriaren ezarkuntza baizik.

Matesa kasua eta gobernuaren aldaketa

Matesa kasua sortu zenean, ministro independenteek eta falangekoek enpresak egindako iruzurraren berri eman zuten egunkariak eta irratiak erabiliz. Francoren erreakzioa falangisten kontrakoa izan zen; gobernu berrian Opus Deikoak ziren bakarrak, Carrero Blancoren agindupean.

Oposizioa eta salbuespen egoerak

Oposizio erakundeen joerak zirela eta, Francok Espainia osoan salbuespen egoera adieraztea lortu zuen. Aurrerantzean, Gobernuak behin eta berriro adierazi zituen salbuespen egoerak, batik bat Euskadin, ETAren estrategiari (ekintza-zapalkuntza-ekintza) zapalkuntza gogortzearen bidez erantzunez.

Burgosko epaiketa eta Elizaren jarrera

1970ean, publizitate arrakasta handia lortu zuen Burgosko epaiketak; ETAko sei kideri heriotza-zigorra ezarri zieten. Horien kontra mundu mailan mobilizazio jendetsuak egin ziren, gobernuen eta Eliza Katolikoaren aldetik. Vatikanoak Tarancón kardinala jarri zuen Madrileko elizbarrutian. Hilabete batzuetara, Apezpikuen eta Abadeen Baterako Biltzarrak barkamena eskatu zion gizarteari, Gerra Zibilaren ostean berradiskidetzeko tresna izaten ez jakiteagatik.

Irekitasunaren aldekoak eta inmobilistak

Irekitasunaren aldekoen eta inmobilisten arteko lehia piztu zen, presidenteordea berriro ere Carrero Blanco izanik:

• Irekitasunaren aldekoak: Frankismotik aldendutako politikari ospetsuak (Ruiz-Giménez, Areilza), forma politiko liberalak nahi zituztenak.
• Inmobilistak: Erregimeneko eskuin muturra (militarrak, tradizionalistak, katoliko kontserbadoreak edo falangistak). Uste zuten aldaketa-prozesu batek frankismoaren amaiera ekarriko zuela eta Espainia komunismoaren eta masoneriaren mehatxupean zegoela.

Carrero Blancoren amaiera

Carrero Blanco presidentearen gobernu berriaren helburua erreformak ezabatzea eta oposizioa zapaltzea zen. Carrerok alderdi politikoak legeztatzeko prozesua gelditu zuen eta zapalkuntza politikoa 1001 Prozesuaren bidez gauzatu zen (CCOO sindikatuko hamar kideren aurkako prozesua). 1973ko abenduaren 20an, ETAk Carrero Blanco hil zuen, atentatu ikusgarri batean.