Filosofia eta Teologia Kristaua: Kontzeptu Gakoak

1.3. Kontrako Teoriak

Pelagianismoa

Pelagianismoak Jainkoaren graziazko oparia ukatzen du zoriona lortzeko. Honen arabera:

• Giza jatorrizko bekatua ez da existitzen.
• Jatorrizko bekatua Jainkoaren nahia bete ez zutenei egozten zaie.
• Gizakiak, bere kabuz, arima asebetetzea lor dezake.
• Jatorrizko bekatuak ez du gizakia usteltzen; beraz, barkamena alferrikakoa da.
• Gizakiak bere ekintzen bidez irabaz dezake zerua, ez du Jainkoaren opari izan behar.

Epikureismoa

Epikureismoaren arabera, jakintsuak ez du politikan parte hartu behar, nahigabe askoren jatorria baita. Gizakiak bere adiskideen lagunartean ezkutatu behar du, adiskidetasuna eta askatasun pribatuak balioztatzen dira.

Morala zorionean oinarritzen da, plazer jarraitu espirituala lortzean datza, mina saihestuz. Adiskidetasuna landuz plazer afektiboa lortzen da, zuhurtziaz.

1.3. Gure Planteamendua (Kristaua)

Planteamendu honek honakoak balioztatzen ditu:

• Ondasun iraunkorrak eta egia bertuteak.
• Bizitza kristaua.
• Neurritasuna beharrezkoa da.
• Barrura begiratzea (itxuraren mundua alde batera utziz).
• Jainkoa behar al da? (Galdera erretorikoa, erantzuna baiezkoa da).

Hitz Gakoak eta Definizioak

Gizakia

Gorputz hilkorraz osatua, ezerezetik sortua, Jainkoaren antza duena, baina ustelkorra. Askea baina eroria. Arima barneratu behar du. Jainkoaren argiztapena behar du.

Arima

Materiagabea, bizitzaren printzipioa, zientziaz eta jakintzaz elikatzen dena. Gorputzaz menperatua, gaizkirako joera du. Graziaren beharra du borondatea sendotzeko.

Nequitia

Ezereza, antzutasuna, ezjakintasuna. Bertuterik ez duten arimek bizi duten egoera, zoritxarra ematen du, grinez beteta, Jainkotik urrun.

Frugalitatea

Fruitu emankorra, bertutez, jakintzaz eta egiaz asebetetako arimen egoera. Bizi betetasuna ematen du, Jainkorako bidean jartzen du. Zorion iturri.

Patristika

Elizako Gurasoek sortutako pentsamendua. Erlijio kristauaren bizitza planteamendu bat, grekoei aurre egiteko. San Agustin ordezkari nagusia. Arrazoimenak fedeari lagundu behar dio, arrazoizkoa dena ulertuz. Arrazoimenak fedea behar du, mugatua eta inperfektua baita; fedeak argia ematen dio.

Eskolastika

Erdi Aroan gauzatutako filosofiaren bigarren atala. Katedraletako eskoletan hasieran erakusten zen, gero unibertsitateetan. Santo Tomas Akinokoa gailurra. Aristotelesen liburuetan oinarritu zen. Erlijioaren eta filosofiaren arteko lotura zen arazo nagusia.

Filosofia

Jakintza zaletasuna. Ezagutza eta eginkizunetan, kristautasunean oinarrituz, Jainkoaren ezagutza eta salbaziorako bidea bilatzen du. Gizakia errealitatera eta zorionera bideratzen du.