Zer dira Wittgensteinen hizkuntza-jokoak?

Hitz eta proposizioak erabiltzen diren testuinguru eta eginkizun zehatzak dira. Hitz baten esanahia erabilera horietan zehazten da.

Zergatik ez dago arau pribaturik hizkuntzan?

Joko-arauak komunak eta publikoak dira, gizarteak adostuak. Horregatik, testuan esaten denez, kontzientziaren mundua ezin da hizkuntzaz adierazi.

Wittgenstein: hizkuntza-jokoak eta esanahia

Laburpena

Dokumentu honek Wittgensteinen hizkuntza-jokoen teoria azaltzen du: hitz eta proposizioek esanahia erabileraren arabera hartzen dutela. Hizkuntzaren ezaugarri pragmatikoak, aniztasuna, aldakortasuna eta arau publikoak aztertzen dira. Irakurleak hizkuntzaren esanahia nola ulertu behar den eta zergatik ez dagoen arau pribaturik ikasiko du.

Funtsezko puntuak

Hitz baten esanahia haren erabileran datza, ez soilik izendapenean.
Hizkuntza-jokoak eginkizun pragmatiko eta instrumentalekin lotuta daude.
Hizkuntza-jokoak aniztasunez eta aldakortasunez josita daude, eta bizi-zirkunstantziekin batera jaio, aldatu eta hil daitezke.
Joko-arauak publikoak dira, gizarte-adostasunean oinarrituta daude.
Arau pribaturik ez dagoenez, kontzientziaren eta espirituaren mundua ezin da adierazi hizkuntzaz; mundu fisikoaz bakarrik mintza gaitezke.

Frogatu zeure burua

Sarrera: Hizkuntzaren Erabilera Wittgensteinentzat

Pentsalari austriarraren abiapuntua hauxe da: hizkuntzek ez dituzte soilik gauzak izendatzen, beste funtzio batzuk ere badituzte. Garrantzitsuena hitzak nola erabili behar diren jakitea da. Hizkuntzaren ikaskuntzan, hitzen ezagutza ez ezik, haien erabilera ere landu behar da. Erabilera idatzitako edo esandako hitzen edo proposizioen inguruan taxutzen da, eta hor baino ez dute esangura eta zentzua erdiesten. Hitz edo proposizio baten esanahia hitz horren erabilerak determinatzen du, hitz bakar batek milaka erabilera izan baditzake ere. Wittgensteinek hizkuntza-jokoak (edo joko linguistikoak) deitzen die horiei. Hitzak esangura bat du erabilera bakoitzean, haren funtzioaren arabera; hau da, hizkuntza erabiltzen deneko zirkunstantzia zehatzen arabera. Horrenbestez, hitz baten esanahia ulertzeko, esanahi horri dagozkion hizkuntza-jokoak aztertu behar ditugu.

Hizkuntza-Jokoen Ezaugarriak

Zentzu Pragmatikoa eta Instrumentala

Hizkuntzak zentzu pragmatiko eta instrumentala du, eginkizun baterako balio izatea baitu ezaugarri. Eginkizun hori ez da bakarra, ezta komuna ere, askotarikoa baizik (hizkuntza-jokoak). Hizkuntza-joko horiek dira oinarria; forma edo testuinguru linguistiko primario eta bakunak dira (adibidez, amaren hizkuntza ikasten ari den haurrarena). Oro har, gure hizkuntza arruntean erabiltzen ditugunak baino askoz sinpleagoak dira.

Aniztasuna eta Aldakortasuna

Hizkuntza-jokoak ugari dira, bizi-zirkunstantziak bezainbeste, eta bizipenak direla esan daiteke. Hala, hizkuntza-jokoak jaio, aldatu eta hil egiten dira, haien aplikazioak ingurune psikologikoa, soziala eta kulturala hartzen dituelako kontuan, eta horren arabera aldatzen dira. Beraz, hizkuntza malgua, aldakorra eta bilakatzailea da. Horrek ez du esan nahi hizkuntza-jokoen artean —independenteak izan arren— antzekotasunik ez dagoenik.

Arau Publikoak eta Ondorio Filosofikoak

Hizkuntza-joko bakoitzak joko-arauen bidez funtzionatzen du, eta arau horiek hitzen esangura determinatzen dute haien erabileraren arabera. Joko-arauak komunak eta publikoak dira, eta gramatikak zehazten du haien erabilera egokia. Hau da, gizarteak arau horiek agintzen eta onartzen ditu adostasunean, eta hizkuntzak, gehienbat, komunikatzeko balio du. Beste modu batean esanda, ez dago arau pribaturik. Horrek, azken batean, kontzientziaren eta espirituaren mundua adierazteko ezintasuna onartzera garamatza. Azken ondorioa begi-bistakoa da: mundu fisikoari buruz baino ezin gara mintzatu.