Faubismoa: Mugimenduaren Definizioa, Ezaugarriak eta Eraginak
Sarrera eta Jatorria
Faubismoa Frantzian garatu zen 1903 eta 1907 urte bitartean. Mugimendu honen lehenbiziko erakusketa 1905eko Udazkeneko Aretoan izan zen, eta goreneko unea, aldiz, 1906an lortu zuen Salon des Indépendants izeneko erakusketan.
Izena “fauve” (basapiztia) hitzetik dator. Izendapen hau Louis Vauxcelles kritikariak asmatu zuen, Matissek buru izan, eta oso pintura indartsua zein ohiko arau akademikoetatik at egiten zuen pintore taldea izendatzeko.
Ezaugarri Nagusiak
- Pinturaren izaera lirikoa eta adierazkorra, kolorearen bidez indartua.
- Mundu erreala eta barne mundua orekatu nahiz elkartzeko asmoa.
- Gaiari begirako bi korronte ezberdinen nagusitasuna:
- Naturaren gauzatze erabat subjektiboa, askea, intuitiboa nahiz bizitzekoa (adibidez, Derainen paisaiak eta ibaiko eszenak).
- Irudimen handiko eszena lirikoak (adibidez, Matisse).
- Oinarrizkoa eta soila dena bilatzea.
- Kromatismoari garrantzi handia ematea: kolore puruak, aseak eta lauak erabiltzen dira gehienbat, lerroak eta ingeradak azpimarratuz.
- Formaren gaineko sintesia.
- Perspektiba espazialaren desagerpena.
- Argilunezko teknikan oinarrituriko formak definitzea baztertzea.
- Kultura primitibo edo exotikoen eragina (arabiarra eta afrikarra, behinik behin).
- Koloreen arteko harreman arbitrarioak, era instintibo batez ezarriak, eta kolore osagaien nagusitasuna.
- Atontzeko izaera duten espazio piktorikoak sortzea, horma-paperetan edo artisautzazko gauzetan oinarriturik.
Eraginak
Faubismoak hainbat mugimendu eta kulturaren eragina jaso zuen:
- Inpresionismoa: Koloreei buruzko teoria, bizitasun kromatikoa, eta eguneroko bizitzaren gaiak (paisaiak, barrualdeak, erretratuak eta bodegoiak).
- Posinpresionismoa: Kolorearen osotasuna, zonifikazioa, Gauguinen atontzeko sena eta Van Goghen naturaren bizipen sakona.
- Alemaniar Espresionismoa: Kolore purua eta indartsua, modelatu eza, trazu zuzena eta indartsua, sentsualismo dinamikoa eta artistaren gauzatze subjektiboa.
- Kultura Exotikoak: Kolore aberastasuna eta formaren oihartzuna. Adibidez, Matissek Marokon zehar bidaiatu eta bere odaliska sonatuak egin zituen.
Artista Garrantzitsuenak
Mugimendu honetako artista nagusiak hauek izan ziren:
- Henri Matisse
- Maurice de Vlaminck
- André Derain
- Raoul Dufy
- Francisco Iturrino
- Juan Etxebarria