Euskal Poesia Garaikidea eta Euskalkien Arteko Hitzak
Lekuona eta Gandiaga: Antzekotasunak
Lekuona (gipuzkoarra) eta Gandiaga (bizkaitarra) antzekoak ziren hainbat ezaugarritan:
- Garaia (XX. mendea)
- Gerra mutikotan bizi izana
- Elizgizonak
- Irakasleak
Lekuonaren eta Gandiagaren Obrak
Lekuonaren hiru poesia lan nagusiak
- Muga beroak
- Ilargiaren eskolan
- Mimodramak eta ikonoak
Gandiagaren lehen lana
Elorri izenekoa.
Aipagarriak diren beste obra batzuk
- Hiru gizon bakarka
- Uda batez Madrilen
- Denbora galdu gabe
Uhin Berria (1964-1969)
1964tik 1969ra bitarteko poeta gazteen produkzioari esaten zaio Uhin Berria. Guztira 25 gaztek osatu zuten mugimendua, besteak beste:
- Gabriel Aresti
- Xabier Lete
- Joxe Azurmendi
- Mikel Lasa
- Amaia Lasa
Gabriel Aresti: Belaunaldien arteko Zubia
Aresti belaunaldi tradizionalagoaren eta berriaren arteko zubia izan zen. Bere ezaugarriak:
- Euskaldun berria zen.
- Hiritarra.
- Seminariotik pasatu gabea.
- Polemikak sortzea maite zuen.
Aresti: Aro Sinbolista eta Bide Berria
Aro Sinbolista
1960ko Maldan Behera lanak eratu zuen. Euskara Batuaren aitzindari izan zen, baina hasieran ez zuen arrakasta handirik izan.
Poesia Soziala (1964tik aurrera)
1964tik aurrera, Arestik bide berri bati ekin zion, poesia sozialari, Harri eta Herri lanarekin. Gerora, Euskal Harria eta Harrizko Herri Hau argitaratu zituen.
Harri eta Herri lanak arrakasta handia izan zuen, estilo zuzenagoa, herritarragoa eta eguneroko arazotik hurbilagoa zegoelako.
Beste Poeta Garrantzitsuak
Xabier Lete
Hasieran, Arestiren estilo sozialaren eragina garbia izan zen, baina geroago baretu egin zen eta sakontasuna irabazi zuen.
Joxean Artze
XX. mende amaierako poeta. Poesia bitxiak sortu zituen, eta azken lanetan erlijiotasuna azeleratu zuen.
Mikel Lasa eta Ibon Sarasola
Idatzi zuten garaian jasotako kritikak gaur egungoak baino gogorragoak izan ziren.
Amaia Lasa eta Arantxa Urretabizkaia
1970 inguruko emakume poetarik aipagarrienak. Euskal Literatura 72 liburuan agertutako "San Pedro bezperaren ondokoak" izan zen Amaia Lasaren lehendabiziko poesia lana.
Euskalkien arteko Sinonimoak
Nafar/Gipuzkoar Euskalkiko Hitzak
(Eskuinean, Euskara Batuko edo Mendebaldeko baliokidea)
- Aitautxi: Aitabitxi
- Arroitu: Zarata
- Atzendu: Ahaztu
- Aunitz: Asko
- Beratz: Bigun
- Erran: Esan
- Fan: Joan
- Garagartzaro: Ekain
- Garil: Uztail
- Goatze: Ohe
- Horma: Jela (Izozte)
- Izotzil: Urtarril
- Lastail: Urri
- Ortots: Trumoi
- Ortzegun: Ostegun
- Ortziral: Ostiral
- Sor: Gor
- Ugalde: Ibai
Mendebaldeko Euskalkiko Hitzak
(Eskuinean, Euskara Batuko edo Gipuzkoar/Nafar baliokidea)
- Aitita: Aitona
- Aldats: Aldapa
- Amama: Amona
- Arerio: Etsai
- Arineketan: Lasterka
- Artez: Zuzen
- Atondu: Prestatu
- Barik: Gabe
- Be: Ere
- Behar: Lan
- Beilegi: Hori
- Ei: Omen
- Ezkaratz: Sukalde
- Itaun: Galdera
- Izeko: Izeba
- Jaramon egin: Kasu egin
- Larregi: Gehiegi
- Legez: Bezala
- Ostean: Ondoren
- Otu: Bururatu
- Sats: Simaur
- Sein: Ume
- Zelan: Nola