Espainiako Trenbide Sarea: Egitura, Garraioa eta Euskal Y-a

Espainiako trenbide-sarearen egoera eta bilakaera

Espainian, historikoki, errepideek lehentasun nabaria izan dute merkantzia nahiz bidaiarien garraiorako, Europako beste herrialde batzuetan baino askoz gehiago. Horrek zerikusia du trenbideek eskatzen duten inbertsio maila altuarekin eta Espainian izandako kapital eskasiarekin horrelako obrak ekiteko. Ondorioz, petrolioaren faktura handiagoa da eta kutsadura gehiago sortzen da.

Trenbide sarearen ezaugarriak

Sareak egitura erradiala du eta zuhaitz-formakoa da. Hirugune nagusiak ditu, nondik ibilbide desberdinak ateratzen diren:

• Venta de Baños (Palentzia): Penintsularen ipar eta ipar-mendebaldeko adarrak.
• Miranda de Ebro: Ipar eta ipar-ekialdeko adarrak.
• Alcazar de San Juan (Ciudad Real): Ekialdeko eta hegoaldeko adarrak.

Ardatz hauetaz gain, bi zehar-ardatz daude: Ebrokoa (EAE, Katalunia eta Levante lotzen dituena) eta Mediterraneokoa (Murtziatik Frantziako mugaraino).

Garraio-sareak eta kudeaketa

Garraioa hiru sare nagusik osatzen dute:

• RENFE: Trenbide trafikoaren % 90a kudeatzen du.
• FEVE (1965ean sortua): Kantauriar erlaitzean, Gaztela-Leonen, Madril, Valentzia eta Bartzelona inguruetan eta Balearetan ematen du zerbitzua.
• AVE sarea: 1992an Madril-Sevilla linearekin inauguratua. Egun, hainbat linea martxan daude (Madril-Bartzelona, Madril-Valladolid, Madril-Valentzia-Alacant, Kordoba-Malaga, A Coruña-Santiago-Ourense).

ADIFen eginkizuna

2005ean ADIF sortu zen, trenbide-sektoreko dinamizatzaile nagusia. Bere helburua Espainiako trenbide-garraioa indartzea da, azpiegiturak administratuz, zirkulazioa kudeatuz eta kanonak jasoz.

Euskal Y-a: Etorkizuneko erronka

Euskal Y-ak helburu bikoitza izango du: bidaiariak eta merkantziak eramatea. 172 kilometroren bidez hiru hiriburuak lotuko ditu, AHTak hiriburuen arteko komunikazioa azkartuz eta Frantziarekiko lotura hobetuz. Sortuko den trenbide-sarea merkantzi eta bidaiari-garraiorako erabili ahal izango da. Erronka teknologiko handia izango da trengintza-sektoreko enpresentzat.