Espainiako Gizartea 1975ean: Trantsizio Demokratikoa

Espainiako Gizartea 1975ean: Indar Politikoak eta Sozialak

• Armadaren eta erregimenaren inmobilistak, edozein erreformaren aurkakoak.
• Eliza eta erregimenaren aperturistak, erreforma batzuk egitearen aldekoak.
• Herria erradikalizatu egin zen erreformen geldotasunagatik.
• Gizarte gatazka ugari sortuz, Gobernuaren erantzuna errepresioa izan zen.

Oposizio Politikoak: Platajunta (Koordinazio Demokratikoa)

Platajuntaren eskaerak:

• Alderdi eta sindikatuak legalizatzea.
• Hauteskunde libreak izatea.
• Askatasuna eta amnistia.

• Franco hil eta 2 egun geroago, gorteek Juan Carlos I.a estatu-buru izendatu zuten.
• Arias Navarro gobernuburu mantendu zuen.
• Arias Navarrok dimisioa aurkeztu zuen 1976ko uztailean.
• Erregeak, Adolfo Suarez izendatu zuen gobernuburu.

Adolfo Suárezen Gobernuak: 1976 (uztaila) - 1981 (urtarrila)

Suárezen Lehenengo Gobernua: 1976 (uztaila) - 1977 (ekaina)

Lehen unetik hasi zen aldaketa demokratikoekin:

• Amnistia eman zuen.
• Erreforma Politikarako Legea (1976ko abuztuan).
• Alderdi politikoak eta sindikatuak legeztatu eta eskubide sindikalak onartu zituen.
• Alderdi Komunista Suarezek legeztatu zuen lege-dekretu baten bidez (komunistek monarkia onartu eta gero).
• TOP (Tribunal de Orden Público) indargabetu zuen.
• EBn sartzeko eskabidea egin zuen.
• Gorte Konstituziogileetarako hauteskundeak deitu zituen 1977ko ekainerako.
• Ekintza terroristak ugaritzen joan ziren (“Atochako hilketak”, ETA…).
• 1977ko ekainean lehenengo hauteskunde demokratikoak izan ziren 1936az geroztik.
• UCDk (Unión de Centro Democrático), Suárezen alderdiak, irabazi zuen.

Suarezen Bigarren Gobernua: 1977 (uztaila) - 1979 (apirila)

• Moncloako Ituna (1977ko urrian).
• Gobernu aurre-autonomikoak onartu zituen II. Errepublikan autonomia estatutua izan zuten lurraldeetan, Katalunian eta Euskadin.
• Konstituzioa egiteko batzorde bat osatu zen alderdietako ordezkariekin.
• Gorteek proiektua eztabaidatu eta onartu zuten.
• 1978ko abenduaren 6an, herriak erreferendumean onartu zuen.

1978ko Konstituzioaren Ezaugarri Garrantzitsuenak:

• Monarkia parlamentarioa; erregearen boterea mugatua, bera da estatuburua.
• Botere banaketa.
• Herri subiranotasuna.
• Norberaren eskubide eta askatasunen aldarrikapen zabala.
• Estatu akonfesionala.
• Adinez nagusitasuna 18 urterekin.
• Heriotza-zigorraren ezabapena.
• Espainiar nazioaren batasuna, baina autonomia-eskubidea onartzen da.

Konstituzioa onartuta, Suárezek hauteskundeak deitu zituen (1979ko martxoan) gorte legegileak osatzeko. UCDk irabazi zuen berriz.

Suárezen Hirugarren Gobernua: 1979 (apirila) - 1981 (urtarrila)

• Udal hauteskundeak deitu zituen.
• Egoera ekonomikoak ez zuen hobera egin.
• Indarkeriazko ekintzek jarraitu zuten (ETA, GRAPO, FRAP, eta ultraeskuindarrak).
• Kataluniako eta Euskadiko autonomia estatutuak onartu ziren.
• Suárezek dimititu zuen (UCDk barne arazoak zituen).