Espainiako Errepublika eta Frankismoaren Garapena: 1931-1975 Laburpena
Espainiako Errepublika eta Frankismoaren Garapena (1939-1975)
1. Gerra zibila eta frankismoaren oinarriak
Gerra zibilaren ondoren, Francoren diktadura ezarri zen. Armada, alderdi bakarra, eliza eta neurri zorrotzak oinarri nagusiak izan ziren.
- Armada: botere nagusia.
- Alderdi bakarra: Falangea.
- Eliza: babesle nagusia.
- Ekonomia: elite ekonomikoa eta nekazaritza.
2. Errepresioa eta hizkuntzen politika
Errepresioak hildako, preso eta langile asko utzi zituen. Konfiskazio prozesuak, funtzionario aldaketak eta hizkuntza minoritarioen debekua izan ziren ezaugarri nagusiak.
3. Lehen etapa: nazioartea eta barne politika
Mundu Gerran (1939-1945) Espainia neutral mantendu zen. Ondoren, Gerra Hotza (1945-1991) garaian, nazioarteko isolamendua gainditzen hasi zen erregimena.
4. Bigarren etapa: aldaketak eta erreforma
1950eko hamarkadan, erregimenak aldaketa batzuk egin zituen. Erreforma teknokratikoek eta Opus Dei bezalako erakundeek garrantzia hartu zuten. 1959an Plan Egonkortzailea onartu zen, eta horrek garapen ekonomikoa bultzatu zuen.
5. Ekonomia: garapena eta krisia
Ekonomiaren bigarren etapan, industria eta turismoa hazi ziren. Nekazaritza atzeratu zen, eta barne merkatuak defizit handiak izan zituen. Estraperloa eta ustelkeria ere nabarmendu ziren.
6. Oposizioa eta erresistentzia
Erakundeak desegin eta klandestinitatean jardun zuten alderdi politikoek eta sindikatuek. 1947an, greba orokorrak eta ikasleen errebolta izan ziren. 1962an, Munduko Gerra II.aren ondoren, oposizio demokratikoa indartu zen. ETA 1959an sortu zen.
7. Errepublikaren azken urteak (1931-1936)
1933ko hauteskundeetan, eskuin zentristak irabazi zuen. Lerroux gobernu berriak Errepublikaren erreformak gelditu zituen. 1934ko Asturiasko gatazka greba orokor huts bat izan zen, eta armadak zapaldu zuen. 1935ko ustelkeria krisiak Errepublika ahuldu zuen, eta 1936ko hauteskundeetarako bidea zabaldu zen.