Espainiako Demografiaren Bilakaera (1886-2008): Analisia
Espainiako Demografiaren Bilakaera (1886-2008)
1. Grafikoaren deskribapena
Aurkeztutakoa lerro-grafiko bat da, Espainiako biztanleriaren bilakaera azaltzen duena 1886tik 2008ra. Bi lerro erabiltzen ditu horretarako:
- Lerro urdina: Jaiotza-tasaren bilakaera adierazten du.
- Lerro gorria: Hilkortasun-tasaren bilakaera adierazten du.
Bilakaera honetan hiru fase nagusi bereizten dira: erregimen demografiko zaharra, trantsizio demografikoa eta erregimen demografiko modernoa.
2. Faseen azalpena
A. Erregimen Demografiko Zaharra (XX. mendearen hasiera arte)
Fase hau Industria Iraultzaren aurreko mendeetan gertatu zen eta Espainian XX. mendearen hasiera arte luzatu zen. Ezaugarri nagusiak hauek dira:
- Jaiotza-tasa handiak: ‰ 35etik gorakoak.
- Hilkortasun-tasa handiak: ‰ 30etik gorakoak, elikadura eskasagatik, garbitasun faltagatik eta gaixotasunengatik.
- Haurren hilkortasun-tasa oso handia: ‰ 200etik gorakoa.
- Hazkunde natural txikia: % 1etik beherakoa.
- Bizi-itxaropen laburra: 1900. urtean, Espainiak 17,8 milioi biztanle zituen, eta bizi-itxaropena 34 urtekoa zen gizonezkoentzat eta 36koa emakumezkoentzat, ‰ 35eko jaiotza-tasarekin eta ‰ 29ko heriotza-tasarekin.
B. Trantsizio Demografikoa (1900-1975/83)
Bi azpifase bereiz daitezke aldi honetan:
Lehenengo fasea (1900-1940)
Industria Iraultzarekin lotzen da. Hasieran, jaiotza-tasek altu jarraitzen zuten (‰ 35 1900ean), baina gero jaisten hasi ziren (‰ 30 1923an eta ‰ 27 inguru II. Errepublika garaian). Hilkortasuna, aldiz, nabarmen jaitsi zen nekazaritza-iraultzak ekarritako elikadura hobeagatik eta gaixotasun eta izurriteen murrizketagatik. Horrek hazkunde ertaina ahalbidetu zuen (% 1,7 II. Errepublika garaian), eta 1940an 25 milioi biztanlera iritsi zen Espainia.
Bigarren fasea (1940-1975/83)
Fase honetan bizi izan zuen Espainiako populazioak hazkunderik handiena, jaiotzen eta heriotzen arteko aldea inoiz baino handiagoa izan baitzen. Bi aldi bereiz daitezke: 1940-1955 eta 1955-1975. 1975ean, Espainia 36 milioi biztanlera heldu zen.
C. Erregimen Demografiko Modernoa (1975/83tik aurrera)
Gaur egungo eredu demografikoa da, eta ezaugarri hauek ditu:
- Jaiotza-tasa txikiak: 1975etik 1998ra beherakada nabarmena izan zuten, eta hortik aurrera gorakada txiki bat egon da.
- Heriotza-tasa txikiak: Kopuru txikietan mantendu da (‰ 7 1975ean; ‰ 9 2006an).
- Hazkunde natural oso txikia: Zerotik oso hurbil dago.