Erromanikoaren eskultura erlijiosoa: ezaugarriak eta gai ikonografikoak

Eskultura:

Ezaugarri orokorrak

Eskultura monumentala berreskuratu zen. Eskultura erlijioso izaerakoa da, eta eliza eta monasterioen arkitekturari lotuta agertzen da. Irudiak ageriko espazioaren mugetara moldatzen dira. Irudia ez da batere naturalista; konbentzioen eta estereotipoen bidez aurkezten da. XI. mendetik aurrera, formak gero eta naturalistagoak dira.

Ikonografiak eduki sinbolikoa zuen, eta ikasbide gisa erabili zen.

Bereizgarri formalak

• Antinaturalismoa
• Sinbolismoa
• Markoaren legera mugatutako eskultura
• Zentzu hierarkikoa
• Hieratismoa
• Frontalitatea
• Estatismoa
• Bidimentsionaltasuna
• Estilizazioa
• Errepikapena

Elizetako aurrealdeetan eta kapiteletan aurkitzen ditugu.

Gai ikonografikoak

Aldareko timpanoetan

Azken Epaiketa izan zen elizetako timpanoetan gehien azaldu zen gaia. Jesukristo Pantokratorra agertzen da epaile gupidagabe baten itxuran, legearen liburua esku batean duela. Psikostasia erakutsiz, arimak pisatu ondoren, juizioan salbatuko direnak Pantokratorraren eskuinean daude.

Maiestas Domini Erdi Aroko zaldun edo errege itxuran azaltzen da, inguruan tetramorfoak dituela. Ama Birjina ere irudikatzen zuten, haurra altzoan zuela.

Klaustroen zutabe eta kapiteletan

Natura eta komposizio simetrikoak nagusi dira.

Konposizioak Frantzian

Pentekostes

Bertan Kristo dago apostoluez inguratua. Irudiak lirainak dira, eta tuniken tolesturek dorre espiral itxura dutenez, mugimendua ematen zaio konposizio osoari.

Azken Epaiketa eta Hilen Piztutza

Ezkerraldean zuzenak zeruan sartzen dira. Ateburuan, Hilen Piztutza eta infernuko zigorrak agertzen dira. Egilea Gislebertus da.

Conqueseko Sainte-Foy

Azken Epaiketa dago irudikatuta.

Moissac abadia

Klaustroko eta timpanoko eskulturak landu ziren. Timpanoan Pantokratorra Maiestas Domini gisa dago irudi nagusi gisa, tetramorfoekin eta Apokalipsiko 24 agureekin inguratuta.

Espainian

Jakako katedrala

Kristo trinitarioa duen timpanoa da adierazgarriena. Letrak X eta R, geroago Alfa eta Omega.

Silosko Santo Domingo klaustroa

XI. eta XII. mendeetan zizelatutako kapitel eta panel multzo bikaina dago. Bertan Frantziako erromaniko eta islamiar eragina antzeman daiteke. Estiloaren bilakaera: Emausen dizipuluak XI. mendekoak dira; elementuak modu estereotipatuan eta sakontasunik gabe tratatuta daude, eta anatomia eta jantziak modu konbentzionalean aurkezten dira. Deikundean molde naturalistagoak erabili dira, artistaren interes eta behaketa biziagoen fruitu.

Leongo San Isidoroko bildotsaren portada

Isaak sakrifizioa eta aingeruek daramaten bildots apokaliptikoa mandorla batean txertatuta agertzen dira.

Santiagoko katedraleko Zilargintzaren atea

Toulouseko Esteban maisuak begiradaren sakontasuna eta jantzietan uhin formaz egindako lanak islatzen ditu, irudiaren adierazkortasuna nabarmenduz.

Santiagoko Glorian atala

Gotikorako trantsizio garaiko lana da, Mateo maisuak XII. mendean egina. Timpanoan Kristo agertzen da zauriak agerian, Apokalipsian deskribatu zen bezala. Aingeruak haren alde banatan agertzen dira, martirio tresnak eskuetan dituztela. Done Jakue idealizatuaren irudia agertzen da ate gurutzean, eskuan pergamino bat duela. Profeten irudiak ate zangoetan agertzen dira. Jarreretan eta tratamenduan naturalismo biziagoa nabari da. Irudiak irribarrez bira egiten dute, molde gotikoak iragarriz. Arkiboltan, Apokalipsiko 24 agureak agertzen dira. Multzo osoan polikromiaren aztarnak ikusten dira. Protogotikotzat hartzen da.