Errealitatea, Unibertsoa eta Metafisika: Oinarrizko Kontzeptuak

Errealitateari buruzko Ikuskera Filosofiko eta Zientifikoak

Logosa gizakiok errealitatea zer den argitzeko, ordenatzeko eta haren berri emateko dugun ahalmena da, horretarako erabiltzen ditugun kontzeptu orokorren bidez.

Errealitatearen definizio metafisikoak

Ikuspegi substantziala (Izatea)

Ikuspegi honen arabera, errealitatea, aldaketa guztiak gorabehera, bere horretan irauten duena da. Hori dela eta, antzinako filosofoek natura substantziarekin identifikatu zuten.

Ikuspegi erlazionala (Egitura)

Gauza guztiak elkarren eraginpean daude; hau da, ezer ez da bere horretan existitzen, beste gauza batzuen beharra baitu zerbait izateko.

Errealitatea prozesu gisa

Errealitatea prozesu gisa ulertzen denean, dinamikotzat hartzen da. Prozesu bat eratzeko, errealitatea etengabe garatu, aldatu eta gauza berriak sortu behar dira.

Unibertsoari buruzko kosmobisioak

Unibertsoa

Unibertsoa existitzen den materia eta energia guztiaren eta horiek dauden espazioaren eta denboraren batasuna da.

Kosmobisio mekanizista

Natura makina handi baten antzekoa dela eta lege fisiko zehatzek gobernatzen dutela dioen ikuspegia da.

Big Bang-aren teoria

Teoria honen arabera, unibertsoa ez da estatikoa. Unibertsoaren sorrera eta gaurdainoko bilakaera deskribatzen ditu, hasierako leherketa handi batetik abiatuta.

Mekanika kuantikoa

Eskala atomiko eta subatomikoko materiaren portaera azaltzen duen fisikaren adar nagusietako bat da, errealitatearen izaera probabilistikoa agerian utziz.

Entropia eta kaosa

Termodinamikaren aurkikuntzek sekulako eragina izan zuten kosmobisio berrian. Hona hemen bi kontzeptu gako:

• Entropia: Clausiusen arabera, unibertsoa degradazio-prozesu atzeraezin batean dago. Entropiak, edo desordenarako joerak, sistema itxi eta bakartuetan eragiten du gehienbat, baina baita sistema irekietan ere.
• Kaosa: Errealitatearen konplexutasunak kaosetik egitura ordenatu berriak sor daitezkeela erakusten du, sistema dinamikoen portaera ezustekoan oinarrituta.

Kontzeptu metafisiko osagarriak

Metafisika

Existitzen den guztiaren funtsezko oinarriak, egitura, osagaiak eta printzipioak ikertzen dituen filosofiaren adarra da.

Mekanizismoa

Errealitate oro, bere osotasunean, materia eta mugimenduaren kontzeptuak baliatuz azal daitekeela baieztatzen duen doktrina filosofiko eta zientifikoa da.

Finalismoa

Errealitateak helburu edo xede jakin bat duela dioen ikuspegia da. Horren arabera, helburu hori da errealitatearen eraketa eta garapena azaltzen duen arrazoi nagusia.