Enplegu, langabezia eta politika ekonomikoak
Enplegu, langabezia eta politika ekonomikoak
Langabezia frikzionala
Lan egin dezaketen arren, pertsona batzuek borondatez ikasteko, atseden hartzeko edo aurreko lana baino hobea aurkitzeko denbora hartzean sortzen den langabezia-mota da.
Urte-sasoiko langabezia
Zenbait jardueratan, urte sasoi jakin batzuetan soilik behar dute eskulana, eta horregatik sortzen da langabezia mota hori.
Langabezia ziklikoa
Nabarmen igotzen den langabezia-mota da, bereziki ekonomia krisialdietan, eta jaitsi egiten da ekonomia hazkundeko aldietan.
Egiturazko langabezia
Eremu edo herrialde bateko langileen ezaugarriak eta enpresaburuen premiak ez datozelako bat sortzen den langabezia-mota da.
Enplegu-politika
Herri-administrazioek lan-merkatuan esku hartzeko onartzen dituzten neurriak osatzen dituzte. Bi helburu nagusi ditu: enplegua sortzea eta langabetuak babestea.
Gizarte Segurantza
Erakunde publiko bat da eta langilearen edo haren familiaren premiak asetzeko osasun-laguntza eta gizarte-prestazioak bermatzen ditu. Gizarte Segurantzaren prestazioak jasotzeko eskubidea izateko, alta eman behar da, eta lan egiten den bitartean hilero kuota batzuk ordaindu.
Merkatuko hutsegiteak
Merkatuaren funtzionamenduaren ondorio kaltegarriak dira eta gizarte guztientzat gustagarriak ez diren egoerak sortzen dituzte.
Ekonomia ziklikoak
Ekonomia jardueraren gorabeherak dira, eta bertan hedapen-aldiko eta atzeraldi-aldiko faseak txandakatzen dira.
Politika makroekonomikoa
Estatuak ekonomia-jardueran esku hartzeko eta herrialdearen martxa ona bermatzeko baliatzen dituen politikak edo politikak multzoa da.
Zerga-politika
Estatuak finkatutako helburuak lortzeko, sektore publikoak funtsak bilduz (batez ere zergetatik) eta gastu publikoen aplikazioaren bidez nahita bideratzen duen jarduketa -
Estatuaren aurrekontu orokorrak
Dagokion urterako gastuen eta sarreren aurreikuspenen zerrenda xehea da.
Ongizate-Estatua
Estatu-ikuspegi bat da, eta horren arabera, Estatuaren ardura da biztanleriari oinarrizko zenbait eskubide aitortu eta bermatzea; esate baterako, osasun-zerbitzuak eta hezkuntza.
Errentaren birbanaketa
Esaten zaio Estatuak, ekitate-printzipioa betez, merkatuak aurretik ekonomia ahalmen handiko herritarrei esleitutako funtsak birbanatzean egiten duen prozesuari.
Ekitate-printzipioa
Printzipio honen arabera, Estatuaren zuzentze-jarduerak ahalbidetzen dituzten gastuak herritar guztien artean, norbere ekonomia-ahalmenaren arabera, finantzatu behar dira.