Ekonomiaren Hirugarren Sektorea: Zerbitzuak, Merkataritza eta Garraioa
Hirugarren Sektorea
Ondasun materialak sortzen ez dituzten, baina pertsonen edo beste produkzio-sektore batzuen beharrak asetzen dituzten zerbitzuak sartzen dira.
Zerbitzuen Sailkapena
- Banaketa-zerbitzuak: Ondasunak, aldaketarik egin gabe, ekoizlearengandik kontsumitzailearengana eramaten dituztenak dira.
- Enpresa-zerbitzuak: Enpresa batek beste enpresa batzuei ematen dizkienak dira.
- Gizarte-zerbitzuak: Pertsonentzat direnak dira.
Merkataritza eta Merkataritza-Tresnak
Ekoizleen eta kontsumitzaileen arteko salgaien eta zerbitzuen salerosketa da.
- Salerosketa: Erosteko edo saltzeko egintza da.
- Merkatua: Merkataritza-salerosketak egiten diren lekua da.
Barruko Merkataritza
- Handizkakoa: Salgai-kantitate handiak erosten dizkiete ekoizleei.
- Txikizkakoa: Kontsumitzaileei kantitate txikitan saltzen dizkiete.
Kanpoko Merkataritza
Herrialdeen artean egiten dena da.
- Inportazioa: Atzerritik salgaiak eta zerbitzuak erostea.
- Esportazioa: Atzerrira salgaiak eta zerbitzuak saltzea.
- Ordainketa-balantza: Herrialde batek atzerriko herrialdeekin urtero egiten dituen truke guztiak erregistratzen dituen dokumentua da.
Nazioarteko Merkataritza-Gune Nagusiak
- Europar Batasuna, Estatu Batuak eta Japonia dira nagusiak.
- Goranzko herrialdeek (Txina, India, Brasil eta industria-herrialde berriek) parte-hartze handia dute.
- Gainerakoek parte-hartze askoz txikiagoa dute.
Garraio Motak
Lurreko Garraioa
Gehien erabiltzen den garraiobidea da.
- Abantailak: Irteera-lekutik helmugara zuzeneko bidea izatea eta ordutegien malgutasuna.
- Eragozpenak: Pertsonak zein salgaiak eramateko edukiera txikia, trafikoaren dentsitate handia.
- Herrialde garatuetan: Errepide-sare, autobide eta autobide-sare trinko eta zabalak dituzte.
- Garapen bidean dauden herrialdeetan: Ekonomiaren garapenerako funtsezko azpiegitura dira.
Trenbideko Garraioa
Pertsonak eta salgaiak distantzia txikietan eta ertainetan eramateko erabiltzen da.
- Abantailak: Zamak eramateko gaitasun handia, segurtasuna, bizkortasuna eta ia kutsadurarik ez sortzea.
- Eragozpenak: Abiadura handiko trenbideak mantentzeko kostu handia.
- Bidaiarien garraioan: Abiadura handiko trenak hegazkinekin eta errepideekin lehiatzen ari dira.
- Salgaien garraioan: Orokorra da edukiontziak erabiltzea, eta horrek kargatzeko eta deskargatzeko prozesua bizkortzen du.
Itsasoko Garraioa
Salgaiak itsasontzian garraiatzea egokiena da, distantzia handietan salgai astunak eta bolumen handikoak eramateko.
- Abantailak: Kargatzeko gaitasun handia eta kostu merkeak.
- Eragozpenak: Garraio motela dela.
Ibaiko Garraioa
Pisu handiko produktuak kontinenteen barrualdean eramateko erabiltzen da.
Aireko Garraioa
Hegazkina bidaiariak distantzia handietan eta salgai galkorrak garraiatzeko erabiltzen da.
- Abantailak: Azkartasuna, segurtasuna eta erliebearen edo lurraren eta itsasoen ezaugarrietatik aske izatea.
- Eragozpenak: Ustiatzeko eta mantentzeko gastu handiak.
Turismoa: Bilakaera eta Ondorioak
Turismoaren Bilakaera
Turismoa pertsonak bizi diren lekutik beste leku batzuetara aisiarako joatea da, 24 ordutik gorako eta urtebetetik beherako aldirako.
Turismoaren Garapenaren Zergatiak
Horien artean bizi-mailaren gorakada nabarmentzen da, aisiarako dirua eta astia ematen dituelako.
Turismoaren Ondorioak
- Ekonomikoak: Turismoak ondorio onuragarriak ditu herrialde hartzaileen ekonomiarako.
- Demografikoak: Turismoak biztanleak erakartzen ditu, sektoreko jardueretan lan egiteko, eta inguru batzuetarako emigrazioa geldiarazi egin du.
- Sozialak: Turismoak herri hartzaileak modernizatzen lagun dezake.
- Ingurumenekoak: Turismoak mesede egiten dio leku batzuk suspertzeari.