Ekonomia Sozialeko Sozietate Motak Euskadin
Sozietate Mutualistak
Langileek bazkide gisa parte hartzen duten ekonomia sozialeko enpresak dira. Helburu eta ezaugarriengatik, laguntza eta babes ofizialak jasotzen dituzte.
Kooperatiba Sozietateak
Lege orokorren arabera arautzen dira. Sozietate irekiak dira, atxikimendu librea eta borondatezko baja dituztenak. Helburua bazkideen interes edo behar komunak asetzea da, gizartearen egoera hobetuz (etekina lortzea ez da helburu nagusia). Eratzean eskritura publikoa beharrezkoa da, baina merkataritza erregistroan inskripzioa ez. Hasierako kapitala aldakorra da (estatutuek finkatzen dute). Bazkide bihurtzean, %25 ordaindu behar da. Etekinaren banaketa egindako jardueraren araberakoa da. Batzar orokorretan, bazkide bakoitzak boto 1 du. Zorrekiko erantzukizuna ez da pertsonala. Abantaila fiskalak dituzte (zerga txikiagoak, kooperatibek %20ko tarifa dute). Erregistratutako izenaren ondoren “S. Koop.” jarri behar da.
Bi mailako kooperatiba-sozietateak daude:
- Bazkideak pertsona fisikoak edo juridikoak direnak.
- Beste kooperatibak.
Organo Sozial Nagusiak
- Asanblada Orokorra: Kooperatiben asanblada orokorrean kudeaketaren erabaki garrantzitsuenak hartzen dira.
- Kontseilu Errektorea: Enpresaren kudeaketa, zuzendaritza eta ordezkaritzaz arduratzen da (3 kide baino gehiago).
- Interbentoreak: Administratzaileek aurkeztutako kontuen eta kudeaketa txostenaren egiazkotasuna ziurtatzea dute funtzio.
- Errekurtso Komitea: Lehen mailako kooperatibetan bakarrik dago, eta kooperatibako bazkideen erreklamazioak aztertu eta erabakiak hartzen ditu.
Lan Sozietateak
Langileak enpresaren jabe bihurtzen direnez, enpresa kudeatu eta kontrolatzeko aukera dute. Eragozpen nagusia da berrantolatu nahi den enpresa egoera larrian egotea. Kapital sozialaren gehiengoa langile finkoena izan behar du (sozietate kapitalista izan arren). Gutxienez 4 bazkide behar dira. Langile ez-bazkideak eta bazkide ez-langileak egon daitezke. Gutxieneko kapitala sozietate mugatuetan 3.000 eurokoa da eta anonimoetan 6.000 eurokoa; kasu honetan, kapitalak erabat harpidetuta egon behar du. Kapitala akzio nominatiboetan banatzen da, eta bazkide batek ezin du %33 baino gehiago eduki. Enpresa sortzean, merkataritza erregistroan eskritura publiko bidez izena eman behar da. Zorrekiko erantzukizuna egindako ekarpenetara mugatzen da. Enpresaren izenaren ondoren “Lan Sozietatea” jarri behar da.