Ekonomia: Kontsumoa, Inbertsioa eta Politika Fiskala

Urtean erabilgarri dagoen errenta: gehien eragiten duen faktorea da. Zenbat eta errenta handiagoa, orduan eta kontsumo handiagoa.

Errenta iraunkorra: kontsumoa, batez beste, izaten den errentaren araberakoa izaten da.

Bizi-zikloaren hipotesia: bizitza osoan kontsumo bera egin ahal izateko aurrezten dute pertsonek. Pentsio pribatua.

Aberastasunaren eragina: kontsumoan eragiten duen alderdia. Aberastasuna lortzen duen faktorea da.

Inbertsioa

Inbertitzea: zeharka giza beharrak asetzen dituzten ondasunak eskuratzea da. Eskariari tira egiten dio. Herrialde bateko instalatutako ekoizpen-ahalmena handitzen du.

Zikloari lortutako sarrerak: enpresa ikuspegitik, inbertitzea interesgarria izango da sarrera handiagoak lortzen badira, enpresak gehiago salduko badu. Hori herrialdearen ziklo ekonomikoaren fasearekin lotuta dago, herrialdeak bizi duen fasearekin.

Politika Fiskala

Zerga-politika: sektore publikoak funtsak bilduz eta gastu publikoen aplikazioaren bidez nahita bideratzen duen jarduketa da, estatuak finkatutako helburuak lortzeko.

Ahalmeneko zerga politikak: gobernuek diru sarreretan edo gastuetan nahita eragin nahi dutenean aplikatzen dituzten politikak dira. Diru horiek araututa ez daudenez, gobernuaren ekimenez abiatzen dira. Helburua da ekonomia jarduerari eustea. Obra publikoetarako programak, enplegu eta prestakuntza planak, transferentzia programak, zerga tasen aldaketa.

Egonkortzaile automatikoa: herrialde jakin bateko ekoizpen mailarekin bat areagotzen edo murrizten diren diru-sarrera edo gastu publikoak dira.

Zergak eta Gizarte Kotizazioak

Gizarte-kotizazioak: gizarte segurantzan afiliatutako langileek egiten dituzten ekarpenak dira, beharrizana sortzen zaienean haiek eta beren familiek laguntza izan dezaten.

Tributuak:

• Zergak: administrazio publikoek behartuta egin beharreko ordainketak dira. Zergak zuzenekoek aintzat hartzen dute zergapeko pertsonaren edo enpresaren ekonomia-ahalmena; zeharkakoek, ez.
• Tasak: erabiltzaileari onura dakarkion zerbitzu publiko bat erabiltzeagatik edo jarduera bat egiteagatik ezartzen diren ordainketak dira.

Kostuak eta Ekoizpen Ahalmena

Kostuak: kapital ondasunen kostua zaila da zehaztea. Erabakiaren gakoa inbertsioaren kostuak eta harekin lortzea espero dena alderatzea da. Kontuan hartu beharreko faktoreak: interes tasa, zergak.

Erabilitako ekoizpen ahalmena: enpresa baten ahalmena merkatuaren eskariari erantzuteko dituen ekoizpen-instalazioen araberakoa da. Instalazioaren errendimendua erabatekoa bada, merkatuaren eskariari erantzuteko ahalmenik ezak inbertsioa ekarriko du.

Etorkizuneko espektatibak